برتری پیامبر بر قرآن

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه:
قرآنقرآن، در اصل مصدر است و به کتابی که بر پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و آله‌و‌سلم) اختصاص پیدا کرده است گفته می‌شود
، .

پرسش: ‌آیا پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) از قرآن افضل هستند؟

پاسخ: اگر مقصود از قرآن صفحات و خطوط آن باشد، به یقین بر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) مقدّم نیست و پیامبر اکرم (‌ص) هم جسمش و هم شخصیتش افضل از آن است و در مواقع خطر نباید پیامبر فدا شود؛ اما اگر مقصود از قرآن، حقایق و محتوا و روح آن باشد، باید گفت این آیین با روح پیامبر متحد شده است و در حقیقت همان شخصیت پیامبر اکرم است که افق آفرینش الاهی است. پس برتر از هر آفرینش دیگری است و اگر روزی این آیین قرآنی به خطر افتد، جسم پیامبر فدای آن خواهد شد.


مقصود از قرآن



مسئله‌ی برتری پیامبر بر قرآن، یا قرآن بر پیامبر، از جهات مختلف قابل بررسی است. آنچه را که در این مختصر می‌توان گفت: این است که باید دید مقصود از قرآن چیست؟

← ظاهر قرآن


اگر منظور جلد و صفحات و خطوط قرآن باشد، به یقین بر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) مقدّم نیست و برتری ندارد و اساساً قابل قیاس هم نیست؛ چرا که هنگامی که اهل
شامشام یا شامات یکی از مناطق و کشورهایی است که به دست مسلمانان فتح شد و الان یکی از کشورهای اسلامی است
در
جنگ صفّینجنگ صفین از مهم‌ترین نبردهای زمان خلافت امام علی (علیه‌السلام) بود که در سال ۳۷ هجری بین آن امام بزرگوار و معاویة بن ابی‌سفیان در سرزمین صفین که در ناحیه غربی عراق بین رقه و بالس قرار دارد رخ داد؛ ازهمین‌رو به جنگ صفین شهرت یافت
قرآن را بر نیزه‌ها کردند و خواستند قرآن را قرار دهند، تا در نتیجه سرنوشت جنگ را به نفع خواسته‌های نفسانی خود تغییر دهند، ا مام علی (علیه‌السّلام) فرمود: «قرآن ناطق منم.»

← محتوا و باطن قرآن


اما اگر مقصود از قرآن صفحات و خطوط آن نباشد، بلکه حقایق و محتوا و روح آن باشد، در این صورت قبل از هر قضاوتی ضروری است نگاهی به شخصیت پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) داشته باشیم. پیامبر خدا مبلّغ مکتبی است که تربیت شده آن است. به عبارتی دیگر نفس او حامل آیینی است که قرآن آن را تعریف می‌کند، از این نگاه، قرآن و پیامبر متحدند و قرآن معرف شخصیت پیامبر اکرم خواهد بود، گو این که قلب پیامبر محطّ
نزول قرآنیکی از مباحث مهم در حوزه قرآن‌شناسی، بحث از نزول قرآن و چگونگی آن است که از دیر زمان تاکنون مورد توجه دانشمندان، مفسران و پژوهشگران حوزه قرآن قرار داشته است ==مفهوم نزول قرآن== نزول و تنزیل قرآن از مبدأ ربوبی به معنی نزول معنوی است، یعنی از مقام بالا و مقام رب (خدا) به مقام پائین (محمدص) و سپس به مرتبه پائین‌تر یعنی مردم، ابلاغ شده است، چنان که گوئی در ابلاغ دستورالعمل‌های اداری نیز که از مقامی برتر صادر می‌شود، هرچند در طبقه پائین ساختمان نیز مستقر باشد، باز نیز مقام عالی است
است قبل از این که در نشاه
دنیادنیا: جهان محسوس و مادّی، مقابل آخرت است
وارد شود.

هدف از خلقت



نکته دیگر این که می‌دانیم هدف از آفرینش،
انسان کاملانسان کامل اصطلاحی است عرفانی و بر کسی که مظهر أتم اسمای الهی خداست اطلاق می‌شود
و
تربیتتربیت یعنی پرورش در جهت رشد و کمال
خلیفةالله بوده است، پس هر خلقت دیگری همچنین قرآن، مقدمه و تمهیدی است برای تربیت انسان کامل. در نتیجه انسان کامل افق خلق و برتر از هر چیزی است. لکن این نکته را هم نباید از نظر دور داشت که باید این قرآن و فرهنگ قرآنی برای تربیت نسل‌های بشریّت تا قیامت بماند و زنده باشد. پس اگر روزی به خطر بیفتد و برای بقایش جان‌فشانی لازم باشد این جا است که حتّی انسان کامل هم جسم و پیکرش را فدای بقای آن خواهد کرد.

نتیجه‌گیری



بنابراین، نهایتاً می‌توان گفت در چنین شرایطی بقای حقیقت قرآن و مکتب قرآن مقدم بر جسم و پیکر پیامبر خواهد بود و نه بر شخصیت و اصل وجود آن حضرت. نیز اگر جسم و پیکر پیامبر به خطر افتد و امر دائر بین انتخاب یکی باشد، جسم قرآن است که باید فدای پیکر انسان کامل؛ یعنی پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) و امامان معصوم (علیهم‌السّلام) شود؛ مانند آنچه در جنگ صفّین رخ داد و افراد نادان جسم قرآن را بر روح قرآن که در کالبد علـی (علیه‌السّلام) بود ترجیح دادند، هرچند علی (علیه‌السّلام) امام بود نه پیامبر؛ لکن ملاک مسئله واحد است.
گو این‌که علـی (علیه‌السّلام) نفس پیـامبر است و از جهت سؤال فرق نمی‌کند، چنان که در مورد ایشان متعدد نقل شده که علی (علیه‌السّلام) قرآن ناطق و مقدم بر قرآن صامت است. («لمّا اراد اهل الشام ان یجعلوا القرآن حکماً بصفّین قال امیرالمؤمنین (ع‌): انا القرآن الناطق؛ هنگامی که اهل شام در جنگ صفّین خواستند قرآن را حکم قرار دهند امام امیرالمومنین فرمود: منم قرآن ناطق.»)

پانویس


 
۱. طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری، ج۴، ص ۴۸، بیروت، مؤسسته الاعلمی للمطبوعات.    
۲. ابن اثیر، عز الدین، الکامل فی التاریخ، ج۲، ص۶۸۰.    
۳. یعقوبی، احمد بن ابی‌اسحاق، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۱۹۰، دار صار.    


منبع



سایت اسلام کوئست، برگرفته از مقاله "آیا پیامبر اکرم (ص) از قرآن افضل هستند؟"، تاریخ بازیابی۱۳۹۹/۱۲/۰۵.    






جعبه ابزار