بوالعاص بن‌مُنَبِّه(خام)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



ابوالعاص بن‌مُنَبِّه: ابوالعاص(عاص)بن منبه‌بن الحجاج بن‌عامر [۱]    
او پيش از هجرت پيامبر(صلى الله عليه وآله)، اسلام را پذيرفت؛ امّا به جهت دنياگرايى، از مهاجرت با ايشان خوددارى كرد [۲]    . برخى گفته‌اند: ابوالعاص هنگام هجرت مسلمانان، به‌وسيله بستگان و قبيله‌اش محبوس، و از مهاجرت منع شد.[۳]     قبل از آغاز جنگ بدر و در پى اخطار سران قريش كه هركس در جنگ با مسلمانان شركت نكند، خانه‌اش ويران و اموالش مصادره مى‌شود،[۴]     با كراهت [۵]     و از روى تقيّه [۶]     با آنان همراه شد. گفته‌اند: چون سپاه اسلام را ضعيف ديد، در حقانيت اسلام ترديد كرد؛[۷]     بدين ترتيب از اسلام برگشت و در حال ارتداد•، در جنگ بدر• با شمشيرى به نام ذوالفقار، رو در روى على(عليه السلام)ايستاد و به‌دست ايشان كشته شد.[۸]     سپس پيامبراكرم، آن شمشير را به امام على بخشيد.[۹]     بر پايه نقل طبرى، ابوالعاص از‌جمله منافقان بيماردلى بود كه مى‌گفت: «غَرَّ هـؤلاءِ دينُهُم؛ ايشان، [۱۰]     را دينشان فريفته است». (انفال:۴۹)[۱۱]     خداوند در نكوهش وى و گروه هم‌كيش او مى‌فرمايد: «اِنَّ الَّذينَ تَوَفّــهُمُ المَلـئِكَةُ ظالِمى اَنفُسِهِم قالوا فيمَ كُنتُم قالوا كُنّا مُستَضعَفينَ فِى الاَرضِ قالوا اَلَم تَكُن اَرضُ اللّهِ وسِعَةً فَتُهاجِروا فيها فَاُولـئِكَ مَأوهُم جَهَنَّمُ وساءَت مَصيرا= كسانى‌كه بر خويشتن ستم‌كار بوده‌اند، [۱۲]     فرشتگان• جانشان را مى‌گيرند، مى‌گويند: «در چه [۱۳]     بوديد؟» پاسخ مى‌دهند: «ما در زمين از مستضعفان بوديم.» مى‌گويند: «مگر‌زمين خدا وسيع نبود تا در آن مهاجرت كنيد؟» پس آنان جاى‌گاهشان [۱۴]     است، و دوزخ بد سرانجامى است». (نساء:۹۷)[۱۵]    
از زمان و مكان ولادت و زندگى اجتماعى و احوال شخصى ابن‌منبه جز موارد مذكور، مطلبى در تاريخ نقل نشده است. وى با ديگر مشركان كشته شده در جنگ بدر، در چاه بدر مدفون شد.[۱۶]    
منابع:
البداية والنهايه؛ تفسير مبهمات القرآن؛ جامع‌البيان عن‌تأويل آى القرآن؛ الدرالمنثور فى التفسير بالمأثور؛ السيرة النبويه، ابن‌هشام؛ مجمع‌البيان فى تفسير القرآن؛ المنمق فى اخبار قريش.
[۱۷]    . السيرة النبويه، ج‌۲، ص‌۶۴۱.
[۱۸]    . جامع‌البيان، مج‌۴، ج‌۵، ص‌۳۱۷‌ـ‌۳۱۸.
[۱۹]    . السيرة‌النبويه، ج‌۲، ص‌۶۴۱.
[۲۰]    . جامع‌البيان، مج‌۴، ج‌۵، ص‌۳۲۰؛ الدرالمنثور، ج‌۲، ص‌۶۴۸.
[۲۱]    . جامع‌البيان، مج‌۴، ج‌۵، ص‌۳۱۸.
[۲۲]    . البداية و النهايه، ج‌۳، ص‌۲۳۳.
[۲۳]    . مجمع‌البيان، ج‌۳، ص‌۱۵۰.
[۲۴]    . السيرة‌النبويه، ج‌۲، ص‌۷۱۳؛ جامع‌البيان، مج‌۴، ج‌۵، ص۳۱۸.
[۲۵]    . المنمّق، ص‌۴۱۱.
[۲۶]    . مبهمات القرآن، ج‌۱، ص‌۵۱۶.
[۲۷]    . السيرة‌النبويه، ج۲، ص۶۴۱؛ جامع‌البيان، مج۴، ج۵، ص۳۱۸؛ مجمع‌البيان، ج‌۳، ص‌۱۵۰.



جعبه ابزار