تصادف

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



به برخورد وسیله نقلیه با چیزى دیگر تصادف گفته می شود که از عناوین مستحدثه است.
این عنوان از مسائل مستحدثه است که احکام آن در استفتائات مطرح شده است.


احکام خسارت



خسارتخسارت‏ همان زیان است
ناشى از تصادف یا مالى است و یا بدنى. در صورت دوم یا جانى است که منجرّ به
مرگمرگ یعنی انتقال از دنیا به آخرت
کسى مى‏شود و یا موجب
قطعقطع، اعتقاد جازم نسبت به یک چیز است
عضوعضو به جزئی از بدن انسان گفته می شود
یا از بین رفتن منافع آن و یا
جراحتزخمهای ایجاد شده در بدن بوسیله آلات جرح و مانند آن را جراحت می گویند که عمده احکام جراحتها در باب قصاص و دیات مطرح شده، لیکن در بابهاى طهارت، جهاد و شهادت نیز از آن سخن رفته است
مى‏گردد.

← خسارت مالى


اگر خسارت مالی از نظر
عرفعُرف، شیوه متعارف و پذیرفته شده نزد همه یا گروهی از مردم می باشد
به راننده نسبت داده شود وى
ضامنآن که ضمانت کسی را در اموال کند ضامن (ضمین)جابری عربلو، محسن، فرهنگ اصطلاحات فقه اسلامی، ص۱۲۴
است؛ عمدی باشد یا سهوی. البتّه در برخورد دو ماشین، اگر خسارت به هر دو راننده نسبت داده شود، هریک ضامن نصف خسارت وارد بر دیگرى خواهد بود.

← خسارت بدنى


ایراد خسارت بدنى اگر عمدى باشد موجب ثبوت
قصاص قصاص در لغت، به معنی هر نوع دنباله روی و پی جویی نمودن- کین کشی به مثل کشنده را کشتن- مجازات- عقاب- سزا- جبران- تلافی آمده است
در موارد جریان آن، و یا
دیهدیه دارای دو معنی لغوی_ به معنای راندن و رد کردن _و اصطلاحی_ به معنای مالی که در صورت وقوع جنایت باید ادا شود_ است و از آن در معنی اصطلاحی به خون بها و دیه مقدَّر نیز تعبیر می شود
مى‏شود و اگر سهوی باشد، موجب ثبوت دیه است. البتّه
سهوغفلت و متذکر نشدن را سَهْو گویند
نیز به دو قسم شبه
عمدعمد، انجام دادن یا ترک عملی از روی اختیار و قصد ، و در مقابل سهو می‌باشد
و خطای محض تقسیم مى‏شود. در
شبه عمدشبه عمد از جمله الفاظی است که در فقه بکار رفته است
که راننده به جهت خواب‏آلودگى، سرعت زیاد، رعایت نکردن قوانین رانندگى و مانند آن مقصر شناخته مى‏شود، پرداخت دیه برعهده خود او است؛ امّا در خطاى محض که راننده همه جوانب را رعایت کرده ولى به دلیل بریدن ترمز و مانند آن تصادف رخ داده است، دیه قتل خطا، جراحت موضحه و شدیدتر از آن بر عهده
عاقلهعاقله، مونّث عاقل از مادّۀ عقل است كه در زبان عربي به معناي منع، حفظ و بستن مي‌باشد
راننده و در کمتر از موضحه،
اختلافاختلاف ضد اتفاق است
است.
البتّه در تمامى موارد خسارت- اعم از مالى و بدنى- اگر طرف مقابل مقصّر باشد، مانند آنکه خود یا مالش و یا دیگرى یا مال او را جلوى ماشین بیندازد، در صورتى که راننده فرصت و امکان کنترل وسیله را نداشته باشد، ضامن نیست و خسارت جانى یا مالى بر عهده کسى است که موجب بروز چنین حادثه‏اى شده است.
[۱] مجمع المسائل ۳/ ۲۲۵- ۲۲۷.


پانویس


 
۱. مجمع المسائل ۳/ ۲۲۵- ۲۲۷.


منبع



فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۴۹۷    



جعبه ابزار