جابر بن حارث سلمانی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



جابر از شهیدان کربلا است .


نام و نسب

[ویرایش]

در مآخذ گوناگون از وی با نام‏ های جُناده،
[۱] تسمية مَن قتل مع الحسين عليه السلام، ش۶۸.
[۳] جامع الرواة ج۱، ص۱۶۸.
[۴] الجامع فى‏ الرجال ج۱، ص۴۲۱.
[۵] مجمع الرجال ج۲، ص۵۴.
[۷] تنقيح المقال ج۱، ص۲۳۴.
[۸] قاموس الرجال ج۲، ص۷۲۴.
[۹] ابصار العين، ص۱۴۴.
[۱۰] اعيان الشيعه ج۱، ص۶۱۱.
[۱۲] ذخيرة الدارين، ص۲۳۶.
[۱۳] وسيلة الدارين، ص۱۱۳-۱۱۴.
جابر،
[۱۴] تاريخ الطبرى ج۵، ص۴۴۶.
[۱۵] نفس المهموم، ص۲۵۷.
[۱۶] مقتل الحسين عليه السلام مقرم، ص۲۳۹.
[۱۷] قاموس الرجال ج۲، ص۵۰۵-۵۰۶.
[۱۸] انصار الحسين عليه السلام، ص۷۸.
جبّار،
[۱۹] الكامل فى التاريخ ج۴، ص۷۴.
[۲۰] اعيان الشيعه ج۴، ص۶۲.
جیاد،
[۲۱] انساب الاشراف ج۳، ص۱۹۸.
حباب،
[۲۲] مناقب آل ابى طالب ج۴، ص۱۲۲.
حَیَّان، .
[۲۶] الاقبال ج۳، ص۷۹.
حَسَّان،
[۲۹] الاقبال ج۳، ص۳۴۵.
حیاة
[۳۰] مجالس الشهدا، ص۱۱۸.
و عبادة
[۳۱] عشرة كامله، ص۳۷۹.
یاد شده است.
نام پدرش را نیز گروهی حارث
[۳۲] تسمية مَنْ قتل مع الحسين عليه السلام، ش۶۸.
[۳۳] تاريخ الطبرى ج۵، ص۴۴۶.
[۳۴] الكامل فى التاريخ ج۴، ص۷۴.
و گروهی حرث
[۳۶] انساب الاشراف ج۳، ص۱۹۸.
[۳۷] مجمع الرجال ج۲، ص۵۴.
[۳۸] جامع الرواة ج۱، ص۱۶۸.
[۳۹] الجامع فى الرجال ج۱، ص۴۲۱.
نوشته‏ اند.
همچنین نسبت قبیله‌ای او را سلمانی
[۴۰] تسمية مَنْ قتل مع الحسين عليه السلام، ش ۶۸.
[۴۱] تاريخ الطبرى، ج۵، ص۴۴۶.
[۴۲] الكامل فى التاريخ ج۴، ص۷۴.
[۴۴] انساب الاشراف ج۳، ص۱۹۸.
[۴۶] الجامع فى الرجال ج۱، ص۴۲۱.
[۴۷] جامع الرواة ج۱، ص۱۶۸.
[۴۸] مجمع الرجال ج۲، ص۵۴.
و سلمانی ازدی
[۴۹] الاقبال ج۳، ص۷۹.
[۵۲] تنقيح المقال ج۱، ص۲۳۴.
[۵۳] قاموس الرجال ج۲، ص۷۲۴.
[۵۴] ذخيرة الدارين، ص۲۳۶.
گفته ‏اند.

پیوسن به کاروان امام حسین

[ویرایش]

گویا وی در شمار کسانی است که در عُذَیب الهِجَانات به محضر امام حسین علیه السلام شرفیاب شدند؛ و حُرّ که به فرمان ابن ‌زیاد مراقب امام علیه السلام و همراهانش بود، می ‏خواست آنان را دستگیر و یا به کوفه برگرداند. ولی با مخالفت امام حسین علیه السلام مواجه گردید و از این کار صرف نظر کرد. امام علیه السلام با این یاران تازه از راه آمده‏ اش به گفت ‏وگو پرداخت و اخبار کوفه را از آنان پرسید و به وسیله اینان از شهادت فرستاده ‏اش به کوفه، قیس بن مُسَهَّر صیداوی، آگاهی یافت.
[۵۶] تنقيح المقال ج۱، ص۲۳۴.
[۵۷] قاموس الرجال ج۲، ص۵۰۵-۵۰۶.
[۵۸] ابصار العين، ص۱۴۴.
[۵۹] ذخيرة الدارين، ص۲۳۵.
[۶۰] انصار الحسين عليه السلام، ص۷۸.

برخی منابع متأخّر نقل کرده‏ اند که جابر از اصحاب رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم و امام علی علیه السلام بوده و در جنگ صفین نیز حضور داشته است. همچنین او را از کسانی دانسته ‏اند که در کوفه با مسلم بن عقیل بیعت کرد و پس از دستگیری و شهادت مسلم، مخفیانه از کوفه خارج شد و در بین راه، خود را به کاروان امام حسین علیه السلام رساند.
[۶۱] تنقيح المقال ج۱، ص۲۳۴.
[۶۲] ابصارالعين، ص۱۴۴.
[۶۳] ذخيرة الدارين، ص۲۳۶.


شهادت

[ویرایش]

صبح عاشورا و در ابتدای کارزار، جابر و همراهانش، با شمشیرهایشان بر قلب سپاه دشمن حمله بردند، و پیکاری نمایان کردند. در جریان نبرد وقتی به محاصره درآمدند و ارتباطشان با یارانشان قطع گردید، حضرت عباس علیه السلام به یاری‏شان شتافت و آنها را که مجروح شده بودند، از محاصره رهانید.
هنگام بازگشت، بار دیگر دشمن به آنان نزدیک شد و آنها نیز با تمام قدرت بر خَصم تاختند و پس از مبارزه‏ای دلیرانه همگی در یک مکان به فیض عظیم شهادت نایل آمدند.
[۶۴] تاريخ طبرى ج۵، ص۴۴۶.
[۶۵] الكامل فى التاريخ ج۴، ص۷۴.
[۶۶] ابصارالعين، ص۱۴۴.
[۶۷] ابصارالعين، ص۶۱.
[۶۸] نفس المهموم، ص۲۵۷.
[۶۹] مقتل الحسين عليه السلام، مقرم، ص۲۳۹.
[۷۰] قاموس الرجال ج۲، ص۵۰۵-۵۰۶.
[۷۱] ذخيرة الدارين، ص۲۳۶.


زیارت جابر بن حارث سلمانی

[ویرایش]

در زیارت منسوب به ناحیه مقدسه و همچنین زیارت رجبیه، بر این شهید بزرگوار درود فرستاده شده است.
[۷۲] الاقبال ج۳، ص۷۹.
[۷۳] الاقبال ج۳، ص۳۴۵.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. تسمية مَن قتل مع الحسين عليه السلام، ش۶۸.
۲. رجال الطوسی، ص۹۹.    
۳. جامع الرواة ج۱، ص۱۶۸.
۴. الجامع فى‏ الرجال ج۱، ص۴۲۱.
۵. مجمع الرجال ج۲، ص۵۴.
۶. نقد الرجال ج۱، ص۳۷۲.    
۷. تنقيح المقال ج۱، ص۲۳۴.
۸. قاموس الرجال ج۲، ص۷۲۴.
۹. ابصار العين، ص۱۴۴.
۱۰. اعيان الشيعه ج۱، ص۶۱۱.
۱۱. معجم رجال الحدیث ج۵، ص۱۳۷.    
۱۲. ذخيرة الدارين، ص۲۳۶.
۱۳. وسيلة الدارين، ص۱۱۳-۱۱۴.
۱۴. تاريخ الطبرى ج۵، ص۴۴۶.
۱۵. نفس المهموم، ص۲۵۷.
۱۶. مقتل الحسين عليه السلام مقرم، ص۲۳۹.
۱۷. قاموس الرجال ج۲، ص۵۰۵-۵۰۶.
۱۸. انصار الحسين عليه السلام، ص۷۸.
۱۹. الكامل فى التاريخ ج۴، ص۷۴.
۲۰. اعيان الشيعه ج۴، ص۶۲.
۲۱. انساب الاشراف ج۳، ص۱۹۸.
۲۲. مناقب آل ابى طالب ج۴، ص۱۲۲.
۲۳. بحارالانوار ج۴۵، ص۶۴.    
۲۴. بحارالانوار ج۴۵، ص۷۲.    
۲۵. معجم رجال الحدیث ج۵، ص۱۹۱.    
۲۶. الاقبال ج۳، ص۷۹.
۲۷. بحارالانوار ج۹۸، ص۲۷۳.    
۲۸. بحارالانوار ج۹۸، ص۳۴۰.    
۲۹. الاقبال ج۳، ص۳۴۵.
۳۰. مجالس الشهدا، ص۱۱۸.
۳۱. عشرة كامله، ص۳۷۹.
۳۲. تسمية مَنْ قتل مع الحسين عليه السلام، ش۶۸.
۳۳. تاريخ الطبرى ج۵، ص۴۴۶.
۳۴. الكامل فى التاريخ ج۴، ص۷۴.
۳۵. رجال الطوسی، ص۹۹.    
۳۶. انساب الاشراف ج۳، ص۱۹۸.
۳۷. مجمع الرجال ج۲، ص۵۴.
۳۸. جامع الرواة ج۱، ص۱۶۸.
۳۹. الجامع فى الرجال ج۱، ص۴۲۱.
۴۰. تسمية مَنْ قتل مع الحسين عليه السلام، ش ۶۸.
۴۱. تاريخ الطبرى، ج۵، ص۴۴۶.
۴۲. الكامل فى التاريخ ج۴، ص۷۴.
۴۳. رجال الطوسی، ص۹۹.    
۴۴. انساب الاشراف ج۳، ص۱۹۸.
۴۵. نقد الرجال ج۱، ص۳۷۲.    
۴۶. الجامع فى الرجال ج۱، ص۴۲۱.
۴۷. جامع الرواة ج۱، ص۱۶۸.
۴۸. مجمع الرجال ج۲، ص۵۴.
۴۹. الاقبال ج۳، ص۷۹.
۵۰. بحارالانوار ج۴۵، ص۷۲.    
۵۱. بحارالانوار ج۹۸، ص۲۷۳.    
۵۲. تنقيح المقال ج۱، ص۲۳۴.
۵۳. قاموس الرجال ج۲، ص۷۲۴.
۵۴. ذخيرة الدارين، ص۲۳۶.
۵۵. معجم رجال الحدیث ج۷، ص۳۲۳.    
۵۶. تنقيح المقال ج۱، ص۲۳۴.
۵۷. قاموس الرجال ج۲، ص۵۰۵-۵۰۶.
۵۸. ابصار العين، ص۱۴۴.
۵۹. ذخيرة الدارين، ص۲۳۵.
۶۰. انصار الحسين عليه السلام، ص۷۸.
۶۱. تنقيح المقال ج۱، ص۲۳۴.
۶۲. ابصارالعين، ص۱۴۴.
۶۳. ذخيرة الدارين، ص۲۳۶.
۶۴. تاريخ طبرى ج۵، ص۴۴۶.
۶۵. الكامل فى التاريخ ج۴، ص۷۴.
۶۶. ابصارالعين، ص۱۴۴.
۶۷. ابصارالعين، ص۶۱.
۶۸. نفس المهموم، ص۲۵۷.
۶۹. مقتل الحسين عليه السلام، مقرم، ص۲۳۹.
۷۰. قاموس الرجال ج۲، ص۵۰۵-۵۰۶.
۷۱. ذخيرة الدارين، ص۲۳۶.
۷۲. الاقبال ج۳، ص۷۹.
۷۳. الاقبال ج۳، ص۳۴۵.
۷۴. بحارالانوار ج۴۵، ص۷۲.    
۷۵. بحارالانوار ج۹۸، ص۳۴۰.    
۷۶. بحارالانوار ج۹۸، ص۲۷۳.    


منبع

[ویرایش]

جمعی از نویسندگان، پژوهشی پیرامون شهدای کربلا، ص۱۱۵-۱۱۷.









جعبه ابزار