حدیث مقلوب

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



حدیث مقلوب، از اصطلاحات بکار رفته در علم حدیث بوده و به حدیثی گفته می‌شود که در بخشی از آن تقدیم و تاخیر و یا تبدیل واقع شود.


توضیح اصطلاح

[ویرایش]

برای حدیث مقلوب تعاریفی ذکر شده که از آن جمله دو تعریف ذیل است:
۱- حدیثی است که عبارتی از متن یا نام راوی که در سلسله سند است پس و پیش آورده شود.
۲- حدیثی است که عبارتی از متن پس و پیش شده باشد یا اسماء همه راویان یا بعضی از راویان سلسله سند به شخص یا به اشخاص دیگر تبدیل شود.
حدیث مقلوب از یک لحاظی به مقلوب سندی و متنی و از لحاظ دیگر به مقلوب سهوی و عمدی تقسیم می‌شود.
برخی حدیث منقلب، متقلب، مسروق و مرکب را از اقسام حدیث مقلوب به شمار آورده‌اند.

اهداف تقلب حدیث

[ویرایش]

تقلب در احادیث گاهی سهوی بود و گاهی برای امتحان و اختبار محدث صورت می‌گرفته است مانند آزمایش اهل بغداد از بخاری و گاهی نیز برای بهتر جلوه دادن حدیث انجام می‌شد تا در آن حدیث رغبت شود.
قلب حدیث حرام است زیرا نوعی دروغ گفتن است که موجب اسقاط عدالت راوی می‌شود.

تعبیرات مترادف

[ویرایش]

مترادفات این اصطلاح عبارتند از:
مقلوب، خبر مقلوب، روایت مقلوب.
[۷] سیوطی، عبدالرحمن، تدریب الراوی، ج۱، ص۲۹۱.
[۸] درایة الحدیث، ص۴۶.
[۹] درایة الحدیث، ص۸۷.
[۱۰] علامه نجفی، سیدضیاءالدین، ضیاء الدرایه، ص۳۴.
[۱۲] مدیرشانه‌چی، کاظم، علم الدرایه، ص۱۲۶.
[۱۳] نادرعلی، عادل، علوم حدیث و اصطلاحات آن، ص۱۴۵.
[۱۵] فصلنامه علمی تخصصی علوم حدیث، ج۵، ص۱۶۱.
[۱۸] مامقانی، عبدالله، مستدرکات مقباس الهدایه، ج۶، ص۹.
[۱۹] مامقانی، عبدالله، مستدرکات مقباس الهدایه، ج۶، ص۹-۱۰.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. سبحانی، جعفر، اصول الحدیث و احکامه، ص۹۹.    
۲. سبحانی، جعفر، اصول الحدیث و احکامه، ص۱۱۸.    
۳. شهید ثانی، زین‌الدین، الرعایة فی علم الدرایه، ص۱۵۰.    
۴. شهید ثانی، زین‌الدین، الرعایة فی علم الدرایه، ص۷۴.    
۵. میرداماد، سیدمحمدباقر، الرواشح السماویة فی شرح الاحادیث الامامیه، ص۱۹۲.    
۶. سیوطی، عبدالرحمن، تدریب الراوی، ج۱، ص۳۴۲.    
۷. سیوطی، عبدالرحمن، تدریب الراوی، ج۱، ص۲۹۱.
۸. درایة الحدیث، ص۴۶.
۹. درایة الحدیث، ص۸۷.
۱۰. علامه نجفی، سیدضیاءالدین، ضیاء الدرایه، ص۳۴.
۱۱. بروجردی، سیدعلی، طرائف المقال، ج۲، ص۲۵۴.    
۱۲. مدیرشانه‌چی، کاظم، علم الدرایه، ص۱۲۶.
۱۳. نادرعلی، عادل، علوم حدیث و اصطلاحات آن، ص۱۴۵.
۱۴. سخاوی، محمد بن عبدالرحمن، فتح المغیث، ج۱، ص۳۳۵.    
۱۵. فصلنامه علمی تخصصی علوم حدیث، ج۵، ص۱۶۱.
۱۶. قاسمی، محمد، قواعد التحدیث، ص۱۰۸.    
۱۷. قاسمی، محمد، قواعد التحدیث، ص۱۳۲.    
۱۸. مامقانی، عبدالله، مستدرکات مقباس الهدایه، ج۶، ص۹.
۱۹. مامقانی، عبدالله، مستدرکات مقباس الهدایه، ج۶، ص۹-۱۰.
۲۰. مامقانی، عبدالله، مقباس الهدایه، ج۱، ص۳۹۱.    
۲۱. صدر، سیدحسن، نهایة الدرایه، ص۳۰۴.    
۲۲. عاملی، حسین بن عبدالصمد، وصول الاخیار الی اصول الاخبار، ص۱۱۳.    


منبع

[ویرایش]

پایگاه مدیریت اطلاعات علوم اسلامی، برگرفته از مقاله «حدیث مقلوب»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۶/۸/۴.    


رده‌های این صفحه : اصطلاحات حدیثی




جعبه ابزار