ربیعة بن حوط

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



ربیعة بن حَوْط، ابومُهَوِّش -ابوثور- یکی از شهدای کربلا است.


نام پدر ربیعه

[ویرایش]

در منابع نخستین و معتبر، نام پدر ربیعه را« حوط» نوشته‏ اند. اما در فرسان الهیجاء
[۱] فرسان الهیجاء، ص۱۳۶.
[۲] فرسان الهیجاء، ص۸۷.
و وسیلة الدارین
[۳] وسیلة الدارین، ص۱۲۰.
، او را« خوط» گفته ‏اند.

بررسی شهادت ربیعه

[ویرایش]

شاعر مخضرم
[۴] جمهرة النسب، ص۱۷۰.
[۵] الاصابة ج۱، ص۵۲۷.
[۶] ابصار العین، ص۱۰۰.
و پسرعموی حبیب بن مظاهر بود. در كتاب ابصار العین از وى تنها به عنوان پسرعموى حبیب بن مظاهر یاد شده است، نه شهید کربلا.
[۷] ابصار العین، ص۱۰۰.
وی ساکن کوفه بود. در روز ذی ‌قار نیز حضور داشت. .
[۸] الاصابة ج۱، ص۵۲۷.
منابعی که شرح حال او را نوشته‏ اند، از شهادتش در کربلا سخنی به میان نیاورده‏ اند.
[۹] الاصابة ج۱، ص۵۲۷.
[۱۰] الاصابة ج۱، ص۳۷۳.
[۱۱] الاصابة ج۱، ص۳۸۳.
[۱۲] خزانة الادب ج۶، ص۳۷۹-۳۸۰.
[۱۳] مِنَ الضّائع مِنْ معجم الشعراء للمرزبانى، ص۶۳-۶۴.
[۱۴] معجم الشعراء المخضرمین والأمویین، ص۱۵۷.
[۱۵] معجم الشعراء، عفیف عبدالرحمن، ص۹۶.
[۱۶] معجم الشعراء فى لسان العرب، ص۴۱۴.
تنها برخی نویسندگان متأخّر با نقل و برداشت نادرست از آنچه ابن حجر درباره حبیب بن مظاهر گفته است، نتیجه گرفته‏ اند که ربیعه نیز همراه او به شهادت رسیده است.
[۱۷] فرسان الهیجاء ج۱، ص ۱۳۶.
[۱۸] فرسان الهیجاء ج۱، ص۸۷(پاورقى).
[۱۹] وسیلة الدارین ص۱۲۰.
[۲۰] وسیلة الدارین ص۱۳۷.
در حالی که مراجعه به گفتار ابن حجر در «الاصابه» خلاف این را ثابت می ‏کند.
[۲۱] الاصابة ج۱، ص۳۷۳.


بررسی گفتار ابن حجر

[ویرایش]

ابن حجر درباره حبیب بن مظاهر مى‏ گوید:« حبیب بن مظاهر- ...-، له ادراك و عمر حتى قتل مع الحسین بن على. ذكره ابن الكلبى مع ابن عمه ربیعة بن حوط ابن رئاب و سیأتى فى حرف الراء ان شاء اللَّه تعالى.»
[۲۲] الاصابة ج۱، ص۳۷۳.
امّا مؤلفان وسیلة الدارین و فرسان الهیجاء، جمله« ذکره ابن الکلبى» را جابه ‏جا كرده و سخن ابن حجر را این گونه تغییر داده‏ اند:« حبیب بن مظاهر- ...-، له ادراک و عمر حتى قتل مع الحسین یوم الطف مع ابن عمه ربیعة بن خوط بن رئاب المكنى اباثور الشاعر الفارس، ذكره ابن الكبى فى كتابه». آن‏ گاه نتیجه گرفته‏ اند كه ربیعة بن حوط نیز همراه حبیب بن مظاهر به شهادت رسیده است.
[۲۳] فرسان الهیجاء ج۱، ص ۸۷(پاورقى‏).
[۲۴] فرسان الهیجاء ج۱، ص۱۳۶.
[۲۵] وسیلة الدارین، ص۱۲۰.
[۲۶] وسیلة الدارین، ص۱۳۷.

این دو نویسنده، ادعاى شهادت ربیعة بن حوط را به« مرزبانی» و« ابن ‌عساکر» نیز اسناد داده ‏اند. ولى تا آنجا كه ما در آثار ابن عساکر مانند تاریخ مدینه دمشق و آثار قابل دسترس مرزبانى همچون معجم الشعراء؛ معجم الشعراء الشیعة( تلخیص سید محسن امین)؛ الموشح فی مآخذ العلماء علی الشعراء؛ نور القبس المختصر من المقتبس( اختصار یغمورى)، جست‏ وجو کردیم، سخنى درباره شهادت ربیعة بن حوط نیافتیم.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. فرسان الهیجاء، ص۱۳۶.
۲. فرسان الهیجاء، ص۸۷.
۳. وسیلة الدارین، ص۱۲۰.
۴. جمهرة النسب، ص۱۷۰.
۵. الاصابة ج۱، ص۵۲۷.
۶. ابصار العین، ص۱۰۰.
۷. ابصار العین، ص۱۰۰.
۸. الاصابة ج۱، ص۵۲۷.
۹. الاصابة ج۱، ص۵۲۷.
۱۰. الاصابة ج۱، ص۳۷۳.
۱۱. الاصابة ج۱، ص۳۸۳.
۱۲. خزانة الادب ج۶، ص۳۷۹-۳۸۰.
۱۳. مِنَ الضّائع مِنْ معجم الشعراء للمرزبانى، ص۶۳-۶۴.
۱۴. معجم الشعراء المخضرمین والأمویین، ص۱۵۷.
۱۵. معجم الشعراء، عفیف عبدالرحمن، ص۹۶.
۱۶. معجم الشعراء فى لسان العرب، ص۴۱۴.
۱۷. فرسان الهیجاء ج۱، ص ۱۳۶.
۱۸. فرسان الهیجاء ج۱، ص۸۷(پاورقى).
۱۹. وسیلة الدارین ص۱۲۰.
۲۰. وسیلة الدارین ص۱۳۷.
۲۱. الاصابة ج۱، ص۳۷۳.
۲۲. الاصابة ج۱، ص۳۷۳.
۲۳. فرسان الهیجاء ج۱، ص ۸۷(پاورقى‏).
۲۴. فرسان الهیجاء ج۱، ص۱۳۶.
۲۵. وسیلة الدارین، ص۱۲۰.
۲۶. وسیلة الدارین، ص۱۳۷.


منبع

[ویرایش]

جمعی از نویسندگان ، پژوهشی پیرامون شهدای کربلا،ص۱۶۱-۱۶۲.









جعبه ابزار