شارع

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



به وضع کننده قوانین شرعی شارع‏ می‌گویند که در اصطلاح به خداوند و پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) اطلاق می شود.


شارع در لغت

[ویرایش]

شارع به معناى وضع و تشریع کننده شریعت (مجموع تکالیف و فرامین الهى) خداى متعال و به معناى تبیین و تفسیر کننده شریعت، رسول اکرم صلّى اللَّه علیه و آله مى‏ باشد و در فقه شارع به هر دو معنا اطلاق شده است.
[۱] إرشاد الطالب ج۳، ص۲۱.


شارع در روایات

[ویرایش]

بر اساس روایات متعدد، مقام تشریع و وضع قوانین که از آن به ولایت تشریعی تعبیر مى‏ شود، از جانب خداوند به رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله عطا شده است؛از این رو، عنوان شارع بر آن حضرت نیز اطلاق مى‏ گردد.

بیان روایت از امام صادق علیه السلام

[ویرایش]

در روایتى از امام صادق علیه السّلام چنین آمده است: «خداوند رسول خود را به نیکوترین ادب، ادب آموخت (و به اخلاق نیکو آراست) و آنگاه که آن را کامل گردانید، فرمود «إنَّكَ لَعَلى‏ خُلُقٍ عَظِیم؛ تو به نیکو خلقى عظیم آراسته‏ اى». سپس امر دین و امت را به وى سپرد تا بندگانش را تربیت و تدبیر کند. پس از آن فرمود: «مَا آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ مَا نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا؛ آنچه پیامبر براى شما آورد، آن را بپذیرید و آنچه شما را از آن بازدارد، از آن دست بردارید». رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله مؤید و مسدّد به روح القدس بود و لغزش و خطا در او راه نداشت. سپس خداوند متعال نماز را دو رکعت، دو رکعت و در مجموع ده رکعت واجب کرد. پس از آن، رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله به دو رکعت نماز ظهر، عصر و عشا، دو رکعت افزود که ترک آنها جایز نیست مگر در سفر، و یک رکعت به نماز مغرب افزود که ترک آن در حضر و سفر جایز نیست، سپس خداى متعال همه آنها را به آن حضرت اجازه داد. در پى آن، نمازهای واجب هفده رکعت شد.
در ادامه روایت، امام صادق علیه السّلام موارد دیگرى از آنچه رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله را تشریع کرده و خدا وند به او اجازه داده است، مى‏ شمارد که عبارتند از: ۳۴ رکعت نمازهای مستحب شبانه روزى، استحباب روزه ماه شعبان، سه روز در هر ماه و حرام کردن هر شراب مست کننده.

اطلاق شارع بر امامان

[ویرایش]

بر حسب روایات متعدد، مقام ولایت تشریعی براى امامان علیهم السّلام نیز ثابت است.



پانویس

[ویرایش]
 
۱. إرشاد الطالب ج۳، ص۲۱.
۲. جامع الخلاف و الوفاق، ص۲۶۵.    
۳. بحوث فقهیة مهمه، ص۵۳۶.    
۴. قلم/سوره۶۸، آیه۴.    
۵. حشر/سوره۵۹، آیه۷.    
۶. اصول کافی ج۱، ص۲۶۶.    
۷. اصول کافی ج۱، ص۲۶۵-۲۶۸.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج۴، ص۵۸۸-۵۸۹.    







جعبه ابزار