شب زفاف

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



شب زفاف شب اول عروسی یا اوّلین شبی است که یک
دختردختر دو معنا دارد یکی به معنای فرزند مونث است که در مقابل پسر می باشد و دیگری به معنای دوشیزه و باکره است ==معانی اصطلاحی دختر== دختر یعنی فرزند اناث، که مقابل پسر و انسان مؤنث که مقابل مذکر است یا دوشیزه‏ و باکره
و
پسربه فرزند ذکور پسر گفته می‌شود و از آن به مناسبت در بابهای صلاة، صوم، نکاح و ارث سخن رفته است
، تغییر کیفیتی و کمّیتی در زندگی خود می‌دهند و با انجام آداب عروسی و
زناشویینظر به جایگاه والای انسان در صحنه آفرینش، شریعت مقدّس اسلام، برای تکوین و مراحل رشد آدمی، اهتمام ویژه ورزیده تا این موجود برگزیده، به‏شکلی نیکو و سالم به حیات خویش ادامه دهد
، نام شوهر و همسر ـ عروس و داماد ـ را بر خود می‌نهند، و زندگی جدید را با همتای خود آغاز می‌کنند.


ازدواج در سنت



قدرت تکوینی زفاف به گونه‌ای است که با توجّه به جاذبه وانهاده در ضمیر انسان، در وهله اول شمرده می‌شود، و با احتمال آلودگی به
گناهگناه به معنای خلاف است و در اسلام هرگونه کاری که برخلاف فرمان خداوند باشد گناه است
،
واجبواجب در اصطلاح فقه اسلامی ، فعلی است که تارک آن در دنیا مستحق ذم و در آخرت مستحق عقاب باشد
به حساب می‌آید. از این رو
ازدواجازدواج، همسر گرفتن مرد یا زن است که به سبب عقد ازدواج همراه با شرایط آن، تحقّق می‌یابد و از آن در باب نکاح و نیز به مناسبت در باب جهاد سخن رفته است
از
سنّتدومین منبع استنباط به اتّفاق تمامى فقهاى اسلام، سنّت است
نبی اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) است و ایشان فرموند: «ازدواج از سنّت من است و هر کس از سنّت من سرپیچی کند، از من نیست»
[۱] پاک نژاد، سید رضا، ازدواج مکتب انسان سازی، قم، انتشارات اخلاق، چاپ حافظ، ۱۳۷۶، جدوم، ص۸۷ تا ۹۲.


آداب شب زفاف



برا شب زفاف آدابی ذکر شده است:
[۲] اشتهاردی، محمّد مهدی، ازدواج آسان، قم، انتشارات نبوی، چاپ اول، ۱۳۷۱، ص۲۴۱- ۲۵۰.


← دعا کردن


از آداب مستحبّی شب زفاف،
نمازیکی از اعمال و تکالیفی که از طرف خداوند بر انسان واجب شده است نماز می باشد
و
دعادعا در لغت به معناى خواندن و درخواست كردن است و در اصطلاح عبارت است از درخواست توأم با خضوع و تضرع بنده از خداوند
است. این شب یکی از اوقاتی است که دعا و طلب حاجتی در آن، پیش از انجام اعمال زناشویی مستجاب است. می‌فرماید: «هنگامی که عروس را نزد تو آوردند، خودت
وضو وضو عملی است مستحب که در اسلام به آن توجه ویژه ای شده که در بعضی موارد واجب می شود
بگیر و به او نیز بگو وضو بگیرد، دو رکعت نماز بخوان، و به او نیز بگو که دو رکعت نماز مستحبی بخواند، سپس
حمدحمد،عنوان سوره فاتحة الکتاب واولینسوره قرآن می باشد
و ثنای پروردگار عالم را انجام بده و صلوات بر محمّد و آلش بفرست، آن گاه دعا کن و به حاضرین بگو «آمین» بگویند و این دعا را بخوان:
«اَللّهُمَّ ارزقنی اُلفَها و وُدَّها وَ رِضاها، وَ ارضِنی بِها، و اجمَع بَینَنا بِاَحسَنِ اجتماعٍ وَ انس وَ ائتِلافٍ، فَاِنَّکَ تُحِبُّ الحَلالَ وَ تُکرِهُ الحرامَ؛ خدایا، دوستی و
محبّتعشق و محبت، گاهی صادق و حقیقی است و گاهی کاذب و بی‏معنا
و خوشنودی او را روزی من گردان، و مرا به او خشنود ساز و بین ما و او به پیوند نیک و صمیمانه جمع کن، چرا که تو
حلالحلال،این عنوان در مقابل حرام وبه معنای انچه که از لحاظ شرعی جایز است
را دوست داری و
حرام==حرام در اصطلاح فقه== حرام در اصطلاح فقه، چیزی است که فعل آن شرعا سبب ذم و نکوهش گردد و یا امری است که فعل آن موجب عقاب شود
را ناپسند می‌دانی».
هم‌چنین از ایشان نقل شده است که: هنگامی که خواستی با همسرت همبستر شوی، متوجّه
خداآفرینندۀ جهان هستی را خدا گویند
باش و بگو: «اَللّهُمَّ ارزُقنی وَلَداً وَاجعَلهُ تَقیا زَکیاً لَیسَ فی خَلقِهِ زیادَةٌ وَلا نُقصانٌ واجعَل عاقِبَتهُ اِلی خیر؛ خدایا فرزندی به من عطا فرما، و او را پرهیزگار و پاک گردان، جسمش را کامل و موزون قرار بده، و عاقبت امرش را ختم به خیر بفرما»

← اجتناب از شرکت شیطان در نطفه


در شب زفاف و یا هر وقت دیگر که همسران می‌خواهند با هم همبستر شوند، «بسم الله» بگویند، و مراقب باشند که در آن هنگام از هرگونه گناه دور باشند، حتّی فکر گناه نکنند، تا
شیطانهر موجود سرکش و متمرد از فرمان خداوند متعال از جن و انس که دور از رحمت است و کارش وسوسه خلق است را شیطان می‌گویند
در نطفه آنان شریک نشود؛ زیرا نطفه پایة اوّل ساختار فرزند آینده را تشکیل می‌دهد. دستور فرموده‌اند که هنگام همبستر شدن گفته شود:
«اَعوذَُ بِالله السَمیع العَلیم مِنَ الشّیطانِ الرَّجیم؛ پناه می‌برم از خدای شنوا و دانا، از
شیطانهر موجود سرکش و متمرد از فرمان خداوند متعال از جن و انس که دور از رحمت است و کارش وسوسه خلق است را شیطان می‌گویند
رانده از درگاه خدا».
[۵] حر عاملی، محمد بن حسن، وسایل الشیعه، نشر اسلامیه، ج۱۴، ص۹۷.


← آمیزش در محیط سر پوشیده


در شب زفاف در محیطی سرپوشیده باید انجام گیرد، و نیز لازم است مسائل خصوصی و اسراری که در این رابطه وجود دارد، برای کسی نقل نشود، و با این کار حریم
حیاءحَیاء، یکی از صفات پسندیده نفسانی است که در شرع مقدس بر آن تاکید شده که مقابل آن صفت رذیله بی‌شرمی قرار دارد؛از حیا در بابهای طهارت ، زکات ، حج و جهاد سخن گفته‏اند
و
عفّتعفت در لغت، به معنای خودنگهداری و در اصطلاح اخلاق، به معنی خویشتن‌داری در برابر تمایلات افراط‌گونه نسبت به لذت‌های مادی و نفسانی است
و
غیرت==معنای غیرت==«غیرت» به معنای رشک و حسد مردانه و سرشار از صفات آن است و در تداول فارسی زبانان به معنای حمیت و محافظت عصمت و آبرو و ناموس ونگهداری عزت و شرف آمده است
اسلامی را حفظ کنند.
[۶] پاک‌نژاد، سید رضا، ازدواج مکتب انسان‌سازی، قم، انتشارات اخلاق، چاپ حافظ، ۱۳۷۶، جدوم، ج۲، ص۸۱ـ ۷۳

پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) فرمودند: « به آن کسی که جانم در دست اوست، اگر مردی با همسرش در خانه‌ای همبستر شود و کودکی آن‌ها را بنگرد و سخن و صدای نفس آن‌ها را بشنود، آن کودک هرگز رستگار نخواهد شد، اگر پسر باشد، زناکار می‌شود و اگر دختر باشد، آلوده دامن می‌گردد.»
هر کدام از همسران، دستمال جداگانه‌ای داشته باشند و اگر دستمال آنها یکی باشد، موجب دشمنی و سپس جدایی و
طلاقدر لغت براي واژه طلاق معاني متعددي ذكر شده است كه از جمله رهايي، آزاد كردن، ترك كردن، واگذاشتن، مفارقت و جدايي است
خواهد شد.
===آماده‌سازی حجله==
بهتر است یک اتاق مناسب، راحت و آرامش‌بخش، در یک مکان آرام و به‌دور از هرگونه دغدغه و
اضطراباضطراب یک نوع پریشانی روانی بدنی است که بر اثر ترسی مبهم و احساس ناایمنی و تیره‌روزی در فرد به وجود می‌آید
آماده شود تا
عروسعروس، همسر پسر را گویند
و داماد از هر نظر راحت و آسوده باشند.

← آماده‌سازی عروس


دختران معمولاً به دلیل شنیدن خاطرات دوستان و اطرافیانش، از این شب و خطرات احتمالی آن درباره پرده‌ بکارت
ترسبیم از وقوع امری ناخوشایند را ترس می گویند و از آن به مناسبت در بابهایی همچون طهارت، صلات، صوم، حج، حدود و دیات یاد شده است
و اضطراب دارند، که اولاً خود آن‌ها باید با افزایش آگاهی خود، اضطراب را دور کنند، و ثانیاً پسران باید رعایت حال آنان را بکنند و با آماده‌سازی و به تدریج اقدام نمایند.

← کسب اطلاعات جنسی


پسر و دختر باید قبل از شب زفاف اطلاعات لازم را در مورد امور جنسی لازم، البته از راه صحیح و مشروع آن را کسب کنند تا آن شب مشکلی پیش نیاید.

توصیه‌های پیامبر



توصیه‌های پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) به حضرت : هنگامی که عروس به خانه تو وارد شد:
۱. کفش‌های او را در آور، تا بنشیند.
۲. پاهای او را بشوی.
۳. از آن آب، از در خانه تا انتهای آن بپاش (چنین کاری موجب رفع و دفع انواع
فقرفقر، نداشتن به قدر کفایت است
شده و باعث نزول برکت‌های بسیار خواهد شد.)
۴. تا هفت روز، عروس را از خوردن شیر، سرکه، گشنیز و سیب ترش منع کن (زیرا رحم زن بر اثر خوردن این چهار غذا، سرد شده برای باروری آماده نمی‌شود.)
۵. در آغاز و وسط و آخر ماه (قمری) آمیزش نکن.
۶. بعد از ظهر آمیزش نکن.
۷. هنگام آمیزش سخن نگو.
۸. هنگام آمیزش به فکر زن دیگری نباش.
۹. شب
عید فطراول ماه شوال را عید فطر می‌گویند که بنابر معنای عید، به معنای بازگشت به فطرت می‌باشد
و آمیزش نکن.
۱۰. آمیزش در شب دوشنبه و آغاز شب سه شنبه و شب و هنگام ظهر و پنج شنبه و هم چنین شب جمعه و بعد از ظهر جمعه خوب است.
[۷] انصاریان، حسین، نظام خانواده در اسلام، نشر‌ام ابیها، ص۲۰۶.
[۸] مجلسی، محمدباقر، حلیة المتقین، ص۱۲۵.
[۹] اشتهاردی، محمّد مهدی، ازدواج آسان، قم، انتشارات نبوی، چاپ اول، ۱۳۷۱، ص۲۴۵.
[۱۰] پاک‌نژاد، سید رضا، ازدواج مکتب انسان‌سازی، قم، انتشارات اخلاق، چاپ حافظ، ۱۳۷۶، ج دوم، ص۷۳ تا ۸۲.

۱۱. بدون
وضو وضو عملی است مستحب که در اسلام به آن توجه ویژه ای شده که در بعضی موارد واجب می شود
آمیزش نکن.
دستورات فوق اوامر
ارشادیامر ارشاد کننده به حکم عقل یا به مقدّمیت متعلق آن برای چیز دیگر را امر ارشادی گویند
است یعنی بهتر است که این‌گونه عمل شود. و جنبه وجوبی ندارد. در برخی از آن‌ها توجه به انعقاد نطفه است یعنی اگر نطفه‌ای در آن شرایط منعقد شود می‌تواند زمینه‌ساز مشکلاتی باشد.

پانویس


 
۱. پاک نژاد، سید رضا، ازدواج مکتب انسان سازی، قم، انتشارات اخلاق، چاپ حافظ، ۱۳۷۶، جدوم، ص۸۷ تا ۹۲.
۲. اشتهاردی، محمّد مهدی، ازدواج آسان، قم، انتشارات نبوی، چاپ اول، ۱۳۷۱، ص۲۴۱- ۲۵۰.
۳. حر عاملی، محمد بن حسن، وسایل الشیعه، نشر اسلامیه، ج۱۴، ص۸۱.    
۴. حر عاملی، محمد بن حسن، وسایل الشیعه، نشر اسلامیه، ج۱۴، ص۸۲.    
۵. حر عاملی، محمد بن حسن، وسایل الشیعه، نشر اسلامیه، ج۱۴، ص۹۷.
۶. پاک‌نژاد، سید رضا، ازدواج مکتب انسان‌سازی، قم، انتشارات اخلاق، چاپ حافظ، ۱۳۷۶، جدوم، ج۲، ص۸۱ـ ۷۳
۷. انصاریان، حسین، نظام خانواده در اسلام، نشر‌ام ابیها، ص۲۰۶.
۸. مجلسی، محمدباقر، حلیة المتقین، ص۱۲۵.
۹. اشتهاردی، محمّد مهدی، ازدواج آسان، قم، انتشارات نبوی، چاپ اول، ۱۳۷۱، ص۲۴۵.
۱۰. پاک‌نژاد، سید رضا، ازدواج مکتب انسان‌سازی، قم، انتشارات اخلاق، چاپ حافظ، ۱۳۷۶، ج دوم، ص۷۳ تا ۸۲.


منبع



سایت اندیشه قم، برگرفته از مقاله «شب زفاف»، تاریخ بازیابی۹۵/۸/۱۱.    



جعبه ابزار