غبطه خام

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



غبطه در معانی حسن حال و سرور، مصلحت و منفعت، آرزوی نعمتی همانند آنچه دیگری دارد، برای خود، به کار رفته است.


معنای لغوی و اصطلاحی

[ویرایش]

غبطه در لغت به معنای حسن حال و سرور و نعمت آمده و در اصطلاح عبارت است از آرزوی داشتن نعمتی همانند آنچه به دیگری داده شده است، بدون آنکه در اندیشه زوال آن از دیگری باشد.

تفاوت غبطه با حسد

[ویرایش]

این ویژگی آخر، غبطه را از حسد متمایز می‌سازد؛ زیرا حسد عبارت است از آرزوی نعمتی که به دیگری داده شده، برای خود، با آرزوی زوال آن از وی.
[۲] مجمع البحرین، واژه «غبط».

غبطه به معنای اصطلاحی (آرزوی نعمتی برای خود...) بر خلاف حسد از صفات و اخلاق ناپسند به شمار نمی‌رود؛ از این رو، امام صادق علیه السّلام در حدیثی می‌فرماید: « مؤمن غبطه می‌خورد، لیکن حسادت نمی‌ورزد».

کاربرد فقهی

[ویرایش]

غبطه در کلمات فقها ، در بحث تصرفات ولیّ در اموال مولّی علیه به معنای بهتر، شایسته‌تر و سودمندتر به کار رفته است؛ آنجا که می‌گویند: تصرف ولیّ در مال مولّی علیه منوط به غبطه (مصلحت و منفعت داشتن) برای مولّی علیه است (ولایت). چنانکه در فقه بر عقد نکاح دائم «نکاح غبطه» نیز اطلاق شده است که مراد همان معنای لغوی غبطه است ( ازدواج ).

پانویس

[ویرایش]
 
۱. لسان العرب، ج۷، ص۳۵۸، واژه «غبط».    
۲. مجمع البحرین، واژه «غبط».
۳. وسائل الشیعة، ج۱۵، ص۳۶۶.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، ج۵، ص۵۳۴، برگرفته از مقاله «غبطه».    



جعبه ابزار