• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

غیظ (مفردات‌قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف




غَيْظ (به فتح غین و سکون یاء) به معنای خشم شديد و تَغَيُّظ (به فتح تاء و غین و ضم و تشدید یاء) به معنای اظهار غيظ، و غائِظون‌ (به کسر همزه) به معنای به خشم آورنده شخص، از مفردات به کار رفته در قرآن کریم می‌باشند.


۱ - معنای لغوی

[ویرایش]

غَيْظ: خشم شديد است.

۲ - کاربرد قرآنی

[ویرایش]

(وَ إِذا خَلَوْا عَضُّوا عَلَيْكُمُ الْأَنامِلَ مِنَ‌ الْغَيْظِ)، «چون به خلوت روند از شدت خشم بر شما، سر انگشتان می‌جوند».

۳ - تغیظ

[ویرایش]

تَغَيُّظ: به قول راغب اظهار غيظ است‌.
(سَمِعُوا لَها تَغَيُّظاً وَ زَفِيراً)، فرقان: ۱۲. «مى‌شنوند كه آتش اظهار غيظ ميكند و صفير ميكشد». (رجوع شود به لفظ «جهنّم».)
تغيّظ را شدت حرارت نيز گفته‌اند. اين آيه نظير آيه‌: (تَكادُ تَمَيَّزُ مِنَ‌ الْغَيْظِ)، ملك: ۸. است، كه در وصف جهنّم آمده، يعنى: «نزديك است از شدت غيظ پاره پاره شود»، اين سخن با شعور بودن جهنّم را (كه در شرح آن گفته‌ايم) می‌رساند بعضى‌ها آنها را به مثل نسبت داده‌اند.
(فَلْيَنْظُرْ هَلْ يُذْهِبَنَّ كَيْدُهُ ما يَغِيظُ)، حج: ۱۵. (ما يَغِيظُ) مفعول‌ (يُذْهِبَنَ‌) و ما مصدريه است، يعنى: «ببيند آيا حيله‌اش غيظ و خشم او را از بين می‌برد؟». (آيه در «سبب» شرح شده است.)

۴ - غائظون‌

[ویرایش]

غائِظون‌: به خشم آورنده شخص است.
(إِنَّ هؤُلاءِ لَشِرْذِمَةٌ قَلِيلُونَ. وَ إِنَّهُمْ لَنا لَغائِظُونَ‌)، شعراء: ۵۴- ۵۵. غائظ آنست كه شخص را به خشم آورد.
اين سخن فرعون است كه درباره موسى (عليه‌السّلام) و بنى اسرائيل، به اتباع خويش گفت، يعنى: «اينان گروهى بى‌طرفدار و اندك‌اند و ما را خشمگين كرده‌اند»، گويا مرادش از (إِنَّهُمْ لَنا لَغائِظُونَ‌) تمهيد براى انتقام بوده است.

۵ - پانویس

[ویرایش]
 
۱. بنابی، علی‌اکبر، قاموس قرآن، ج۵، ص.    
۲. اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، ص.    
۳. نجفی، مجمع البحرین، ج، ص.    
۴. حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج، ص.    
۵. عمران/سوره۳، آیه۱۱۹.    
۶. بنابی، علی‌اکبر، قاموس قرآن، ج۵، ص.    
۷. اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، ص.    
۸. نجفی، مجمع البحرین، ج، ص.    
۹. حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج، ص.    
۱۰. بنابی، علی‌اکبر، قاموس قرآن، ج۵، ص.    
۱۱. اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، ص.    
۱۲. نجفی، مجمع البحرین، ج، ص.    
۱۳. حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج، ص.    


۶ - منبع

[ویرایش]

بنابی، علی‌اکبر، قاموس قرآن، برگرفته از مقاله ""، ج۵، ص.    






جعبه ابزار