مجمل حکمی خام

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



مجمل حکمی به لفظ دارای اجمال به حسب مراد جدّی گویند.


تعریف و توضیح

[ویرایش]

مجمل حکمی، مقابل مجمل حقیقی بوده و عبارت است از لفظی که در مراد استعمالی مدلول دلالت تصدیقی اولی ظهور دارد، ولی در مراد جدی مدلول دلالت تصدیقی ثانی ابهام و اجمال دارد، مثل لفظ «عالم» که به وسیله مخصص منفصل مجملی که بین متباینین مردد است تخصیص بخورد، مانند: «اکرم کل عالم» که به وسیله «لا تکرم زیدا العالم» تخصیص خورده است، و زید در بیرون میان زید بن بکر و زید بن خالد، مردد است و همین امر سبب اجمال مخصص و سرایت اجمال آن به عام می‌شود، ولی این اجمال حکمی است، نه حقیقی، زیرا ظهور عام در عموم منعقد شده است و از این رو مجمل نمی‌باشد، اما مراد جدی متکلم معلوم نیست و به همین دلیل، با آن همانند مجمل رفتار می‌شود.
[۳] آخوند خراسانی، محمد کاظم بن حسین، کفایة الاصول، ص۲۵۸.
[۴] محمدی، علی، شرح اصول فقه، ج۱، ص۳۳۳.
[۵] ذهنی تهرانی، محمد جواد، تحریر الفصول، ج۳، ص (۱۷۹۵-۱۷۹۴).


پانویس

[ویرایش]
 
۱. خویی، ابوالقاسم، محاضرات فی اصول الفقه، ج۵، ص۳۸۶.    
۲. اصفهانی، محمد حسین، الفصول الغرویة فی الاصول الفقهیة، ص (۲۲۴-۲۲۳).    
۳. آخوند خراسانی، محمد کاظم بن حسین، کفایة الاصول، ص۲۵۸.
۴. محمدی، علی، شرح اصول فقه، ج۱، ص۳۳۳.
۵. ذهنی تهرانی، محمد جواد، تحریر الفصول، ج۳، ص (۱۷۹۵-۱۷۹۴).


منبع

[ویرایش]

فرهنگ نامه اصول فقه، تدوین توسط مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، برگرفته از مقاله «مجمل حکمی».



جعبه ابزار