کافر

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کافر یا همان فاعل کفر به معنی فردی است که ایمان ندارد. به کافران، اهل کفر و اهل تکفیر نیز گفته میشود؛ جمع کافر، کافران، کافرین، کُفّار و کَفَرِه است.


تعریف کافر

[ویرایش]

تعریف «کافر» بسته به تعریفی است که برای «کفر» پیش می ‏کشند و آن نیز بر تعریف ایمان مبتنی است.
فرقه‏ های مسلمان، تعاریف متعدّدی برای ایمان مطرح ساخته‏ اند و از این رو، تعریف کافر نیز گوناگون گشته است.

← تعریف کافر از منظر اشاعره


اشاعره که ایمان را عبارت از باور به همه ضروریّات دین دانسته‏ اند، کسی را کافر می‏خوانند که ضروری دین را انکار کند.

← تعریف کاقر از منظر کرامیه


کرّامیّه، که برای ایمان، تنها شهادتین را کافی می‏دانند، کسی را کافر می ‏شمارند که شهادتین را نپذیرد.

← تعریف کافر از منظر خوارج


خوارج، عمل را نیز جزو ایمان می‏انگارند و از این رو، کسی را که به گناه کبیره آلوده است، کافر می‏شمارند.

← تعریف کافر از منظر معتزله


معتزله چنین کسی را نه کافر می‏دانند و نه مؤمن؛ بلکه او را در جایی میان کافر و ایمان می‏نشانند و نام این جا را «منزلة بین‌المنزلتین» می‏گذارند. شیعیان نظریّه ‏ای دیگر دارند. آنان معتقدند اگر مؤمنی خویش را به گناه کبیره بیالاید، از ایمان نمی‏افتد؛ بلکه او مؤمن فاسق است.

← تعریف کافر از منظر شیعیان


برخی شیعیان، ایمان را دارای سه رکن دانسته‏ اند: باور قلبی، اقرار زبانی و عمل.
بنابراین دیدگاه، وجود این سه رکن برای ایمان لازم است و اگر یکی از آنها فرو ریزد، شخص به کفر می‏لغزد. امّا نظریّه مشهور علمای شیعه این است که ایمان همان باور قلبی، همراهِ اقرار زبانی است.
بنابراین، کسی که یکی از اصول یا ضروریات دینی را باور نکند و به اقرار زبانی نیاورد، کافر است.
برخی فقیهان بزرگ شیعه گفته‏ اند: کافر، کسی است که الوهیّت، یا توحید، یا رسالت و یا ضروری دین را- در عین التفات به ضروری بودن آن- انکار کند به گونه‏ ای که به انکار رسالت بینجامد
[۱] العروة الوثقی، ج۱، ص۵۴.


اقسام کافران

[ویرایش]

کافران بر چند گروه‏ اند:
الف. مشرک:
کسی است که به بیش از خدای واحد معتقد است.
ب. کتابی
کسی که به یکی از ادیان ابراهیمی صاحب کتاب- جز اسلام- معتقد است.
ج. منافق:
کسی که در دل کافر است و به ظاهر مسلمان.
د. مرتد:
کسی که پس از ایمان، به کفر بازگشته است. در ادبیّات اسلامی، منکران خدا را دهری، ملحد و معطّل نیز گفته ‏اند هر چند اصطلاح ملحد را برای برخی فِرَق مسلمان مانند اسماعیلیّه نیز به کار برده ‏اند. «زندیق» نیز تنها برای فرقه مانویّه به کار رفته است؛ امّا هر مسلمانی را نیز که سخن کفرآمیز بگوید، از باب مجاز، زندیق گویند.

احکام کافر

[ویرایش]

کافران از نظر فقهی، احکامی ویژه دارند. در فقه شیعه، کافر به صورت مطلق، نجس شمرده شده است.
البته برخی فقهای شیعه، کافران ذمّی را پاک می‏دانند. (اهل ذمّه) در باب جهاد با کفّار نیز احکامی در فقه آمده است. کافران از این نظر، یا حربی‏اند، یعنی کافر غیر اهل کتاب‏اند و اینان به اسلام دعوت می‏شوند و در صورت نپذیرفتن اسلام، کشته می‏گردند و یا کتابی‏اند. کافران کتابی، یهود و نصارا و مجوس‌ اند. اگر اینان اسلام نیاورند، باید جزیه بپردازند. بدین سان، می‏توانند در بلاد اسلامی با مسلمانان زیست کنند
[۲] دائرة المعارف فارسی، ج۲، ص۲۱۴۴.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. العروة الوثقی، ج۱، ص۵۴.
۲. دائرة المعارف فارسی، ج۲، ص۲۱۴۴.


منبع

[ویرایش]

پژوهشکده تحقیقات اسلامی، فرهنگ شیعه، ص۳۸۲.



جعبه ابزار