• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

تحت (مفردات‌قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف




تَحْت (به فتح تاء و سکون حاء) از واژگان قرآن کریم به معنای زیر و مقابل فوق است.



تَحْت: زیر و مقابل فوق است.


(لَاَکَلُوا مِنْ فَوْقِهِمْ وَ مِنْ‌ تَحْتِ‌ اَرْجُلِهِمْ...) «هر آینه روزی می‌خوردند از بالای سرشان و از زیر قدم‌هایشان».
از تحت گاهی به طور کنایه نکاح اراده شده است، مثل‌: (... امْرَاَتَ نُوحٍ وَ امْرَاَتَ لُوطٍ کانَتا تَحْتَ‌ عَبْدَیْنِ مِنْ عِبادِنا...) «زن نوح و زن لوط در نکاحِ دو نفر از بندگان ما بودند».
(لِلَّذِینَ اتَّقَوْا عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنَّاتٌ تَجْرِی مِنْ‌ تَحْتِهَا الْاَنْهارُ...) (براى كسانى كه پرهیزگاری پيشه كرده‌اند، و از اين سرمايه‌ها، در راه مشروع استفاده مى‌كنند، در نزد پروردگارشان، باغ‌هايى بهشتى است كه نهرها از پاى درختانش مى‌گذرد).
ناگفته نماند در حدود چهل بار در تعریف بهشت، (تَجْرِی مِنْ‌ تَحْتِهَا الْاَنْهارُ) ذکر شده: بهشت یا بهشت‌هائی که نهرها از زیر آنها روان است. و در بادی امر به نظر می‌آید که این نهرها دیده نمی‌شوند زیرا از زیر جنّات روانند و اگر از زیر درختان روان بودند تماشائی و قابل استفاده می‌بودند.
باید دانست اصل «جنّ» به معنی پوشیدنِ چیز و مخفی کردنِ آن است. جنین را از آن، جنین گویند که شکم مادر او را پوشیده است و آن به معنای مفعول است.
(فَلَمَّا جَنَّ عَلَیْهِ اللَّیْلُ) یعنی: «شب او را پوشید».
دیوانه را چون عقلش پوشیده شده مجنون گویند؛ قلب را چون در میان بدن از انظار پوشیده است جنان گفته‌اند؛ سپر را چون در حین جنگ شخص را می‌پوشاند مجن و مجنّة گویند؛ جنّت هر باغی است که درختان آن روی زمین را بپوشاند.
علی هذا، باغ و چمن و بستان را جنّت گوئیم که درختان و علف‌های آن روی زمین را مستور نموده است و جنّت گفتن به اعتبار روئیدنی‌هاست نه زمین، در این صورت معنی‌ (جَنَّاتٍ تَجْرِی مِنْ‌ تَحْتِهَا الْاَنْهارُ) این است: «درختان و روئیدنی‌هائی که نهرها از زیر آنها روانند» و اگر گفتیم: بهشت‌هائی که نهرها از زیر آن روانند، مراد این مطلب است.


۱. قرشی بنابی، علی اکبر، قاموس قرآن، ج۱، ص۲۶۷.    
۲. راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۱۶۴.    
۳. مائده/سوره، آیه۶۶.    
۴. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ج۶، ص۳۸.    
۵. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی، ج۶، ص۵۳.    
۶. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۳، ص۳۴۱.    
۷. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۷، ص۱۱۳.    
۸. تحریم/سوره۶۶، آیه۱۰.    
۹. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ج۱۹، ص۳۴۳.    
۱۰. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی، ج۱۹، ص۵۷۶.    
۱۱. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۱۰، ص۴۷۸.    
۱۲. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۲۵، ص۱۵۴.    
۱۳. آل عمران/سوره۳، آیه۱۵.    
۱۴. مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، ص۵۱.    
۱۵. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ج۳، ص۱۰۶.    
۱۶. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی، ج۳، ص۱۶۵.    
۱۷. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۲، ص۷۱۳.    
۱۸. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۳، ص۲۶۱.    
۱۹. انعام/سوره۶، آیه۷۶.    
۲۰. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ج۷، ص۱۷۲.    
۲۱. طباطبایی، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی، ج۷، ص۲۴۴.    
۲۲. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ج۴، ص۵۰۰.    
۲۳. طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر مجمع البیان، ترجمه محمد بیستونی، ج۸، ص۱۵۵.    
۲۴. راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۲۰۳.    



قرشی بنابی، علی‌اکبر، قاموس قرآن، برگرفته از مقاله "تحت"، ج۱، ص۲۶۷.    






جعبه ابزار