شیخ عبد الحسین اعسم (شعر عاشورایی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
شیخ عبدالحسین اعسم، از فقهای برجسته و چهرههای مشهور خاندان آلاعسم، حدود سال ۱۱۷۷ قمری در نجف متولد شد و در سال ۱۲۴۷ قمری در همانجا درگذشت. او پس از تکمیل علوم مقدماتی، نزد بزرگانی همچون سید مهدی بحرالعلوم، شیخ جعفر کاشفالغطا و سید محسن اعرجی به مرتبه اجتهاد رسید. وی عالمی محقق، شاعر و ادیب بود و مراثی فراوانی در سوگ امام حسین(ع) سروده است. از مهمترین آثار او میتوان «ذرایع الافهام» در سه جلد، شروحی بر آثار پدرش مانند «شرح المواریث»، «شرح الرضاع» و «شرح العدد» و همچنین «دیوان شعر» در چند جلد را نام برد.
شیخ عبد الحسین اعسم بن شیخ محمّد علی بن حسین بن محمّد اعسم زبیدی نجفی، در حدود سال ۱۱۷۷ ه. ق متولّد شد و در سال ۱۲۴۷ ه. ق در نجف وفات یافت و در همانجا دفن شد وی از فقها و مشاهیر علمای خاندان آل اعسم میباشد.
پس از تکمیل مقدمات علوم اسلامی نزد اساتید نجف اشرف، مدارج عالی اجتهاد را نزد سید مهدی بحر العلوم و شیخ جعفر صاحب «کاشف الغطا» و سید محسن «اعرجی» پیمود.
وی محقّق، مؤلف، ادیب، شاعر و فقیهی عالم بود که مراثی بسیار دربارهی ابا عبد اللّه الحسین (علیهالسّلام) سروده است.
از تالیفات او میتوان: «ذرایع الافهام فی شرح شرایع الاسلام» در سه جلد، «شرح المواریث»، «شرح الرضا» و «شرح العدد» که هر سه کتاب از پدرش میباشد و او بر آنها شروحی نوشته است، و «دیوان شعر» در چند جلد. قسمتی از اشعار وی در اعیان الشیعه درج شده است.
• • •
۱ - ورد الحسین الی العراق و ظنّهم• • • • • ترکوا النّفاق اذ العراق کما هیه
۲ - یا ابن النبیّ المصطفی و وصیّه• • • • • و اخا الزکی ابن البتول الزّاکیه
۳ - تبکیک عینی لا لاجل مثوبة• • • • • لکنّما عینی لاجللک باکیه
۴ - انست رزیتکم رزایانا التی• • • • • سلفت و هونت الرزایا الآتیه
۵ - و فجائع الایام تبقی مدة• • • • • و تزول و هی الی القیامة باقیه
۶ - و یری دیار امیة معمورة• • • • • و دیار اهل البیت منهم خالیه
۷ - و اللّه یغضب للبتول بدون ان• • • • • تشکو فکیف اذا اتته شاکیه
۱ - حسین (علیهالسّلام) به عراق وارد شد، در حالیکه گمان میکرد آنها نفاق را کنار گذاشتهاند. ولی عراق همانگونه بود که بود.
۲ -ای پسر پیامبر برگزیده و پسر وصّی او وای برادر شخص پاکیزه (امام حسن (علیهالسّلام) ) و پسر زهرای تزکیه شده!
۳ - چشم من فقط بر غم شما گریه میکند نه برای ثواب.
۴ - مصیبتهای شما، مصائب گذشته را به فراموشی سپرد و مصائب آینده را بر ما آسان ساخت.
۵ - حوادث ناگوار دنیا مدّتی کوتاه میپاید و سپس از بین میرود ولی مصیبت شما تا قیامت شما تا قیامت برجاست.
۶ - خانههای بنی امیه را آباد میبینم و خانههای اهل بیت رسول اللّه (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) خالی است.
۷ - بدون اینکه حضرت زهرا (سلاماللهعلیها) شکایتی بکند، خدا از آنچه برای او پیش آمده خشمگین است، اگر شکایت کند چه میشود؟
محمدزاده، مرضیه، دانشنامه شعر عاشورایی، ج۱، ص۴۹۸.
