آب

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



به آنچه آب نامیده شود، هر چند به طور مَجاز آب گفته می‌شود.
افزودن بخش دوم شناسه بدین جهت است که اطلاق آب بر مثل
آب مضاف==تعریف و اقسام آب==آب واژه‌اي است كه مفهوم آن بديهي و نزد همگان معلوم است
(آب مضاف) به نحو است. از آب، در بابهای ، و و از جهات گوناگون سخن رفته است.
احکام\'\'\'احکام\'\'\' به مجموعه دستورالعمل‌هایی گفته می‌شود که یک دین برای پیروان خود وضع می‌کند
آن افزون بر بابهای یاد شده به مناسبت در بابهای ،
خمسخُمس در اصطلاح شرع، حقی است که خروج آن از مال، واجب بوده و به دو قمست تقسیم می‌شود که یک قسمت آن سهم امام علیه السلام است و قسمت دیگر آن سهم سادات می‌باشد که به توضیح آن می‌پردازیم
،
انفالاموال اختصاص یافته به رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله و امامان علیهم السّلام را اَنفال می‌گویند و از این موضوع هرچند فقها به تفصیل در بخش پایانی کتاب خمس یا در بابی مستقل تحت همین عنوان بحث کرده‏اند، لیکن از آن در بابهای جهاد و احیاء موات نیز سخن گفته‏اند
، ،
حجحج یکی از فروع دین است
،
جهادجهاد بذل جان و مال در راه خدا در جنگ با دشمن اسلام و مسلمانان است
،
تجارتتجارت به معانی خرید و فروش، مطلق کسب و داد و ستد، داد و ستد به قصد سود بردن است
،
مزارعهمزارعه در لغت از ریشه (زرع) مصدر باب مفاعله به معنای با همدیگر كاشتن می­باشد
و
صیدصید در لغت و به تبع در کلمات فقها به معنای شکار حیوان وحشی و نیز خود حیوان وحشی آمده است
و ذباحه نیز آمده است.


تقسیمات آب



آب مطلقآبی که اطلاق کلمه آب بر آن بدون هیچ اضافه و قیدی صحیح باشد آب مطلق گفته می‌شود
و
آب مضاف==تعریف و اقسام آب==آب واژه‌اي است كه مفهوم آن بديهي و نزد همگان معلوم است
،
آب مشکوکیکی از انواع آبهایی که در فقه اسلامی مورد بحث واقع شده آب مشکوک می باشد و فقیهان از آن در باب طهارت بحث کرده‏اند
و غیرمشکوک،
آب مشتبهمنظور از آب مشتبه، آب مورد اشتباه از حيث اطلاق و اضافه، کرّ و قلیل بودن، طهارت و نجاست يا اباحه و حرمت می باشد که از اين عنوان در باب طهارت سخن گفته شده است
و غیرمشتبه و
آب مستعملآبی که در وضو، غسل یا شستن چیز نجس مصرف شده باشد آب مستعمل گفته می‌شود و دارای احکام خاصی است که از آن در باب طهارت بحث شده است
و غیرمستعمل،
آب کثیرآب کثیر، مقابل آب قلیل است
و
آب قلیلبه آّبی که کمتر از مقدار کر باشد آب قلیل گفته می‌شود
تقسیم می‌شود.

حکم آب در طهارت و نجاست



آب، پاک و پاک کننده هر چیز نجسی است که قابل پاک شدن است، و نیز برطرف کننده
حدثحَدَث به دو معنای سبب نقض طهارت و قذارت معنوی مانع از دخول در نماز آمده است
می‌باشد.
آب قلیل به محض ملاقات به قول مشهور و آب کثیر با تغییر
رنگرنگ‏ مادّه رنگی و جامد آمیخته با روغن است
،
بوبو به معنی رایحه قابل استشمام است
یا مزه آن به وسیله ، نجس می‌شود.

صحت وضو و غسل با آب



وضو وضو عملی است مستحب که در اسلام به آن توجه ویژه ای شده که در بعضی موارد واجب می شود
و
غسلغسل از مطهرات است
جز با آب نیست.

مکروهات در آّب



ادرارپیشاب را ادرار (بول) گویند
کردن در آب،
مکروهمکروه امری است که راجح الترک باشد
است.
همچنین نماز گزاردن در گذرگاه آب و نیز آب بستن به منطقه دشمن در حال
جهادجهاد بذل جان و مال در راه خدا در جنگ با دشمن اسلام و مسلمانان است
کراهتکَراهت به فتح کاف یکی از احکام خمسه تکلیفی می‌باشد
دارد.

فرو بردن سر در آّب در حال روزه



به قول مشهور،
روزهخودداری (امساک) از مفطرات در روز به قصد تقرب به خدا را روزه گویند
با فرو بردن
سرسَر(به فتح سین و سکون راء)، به بخش فوقانی بدن گفته می‌شود
در آب،
باطلباطل در لغت، قرآن و حدیث، اسم فاعل از بطلان است و دارای مفهوم تقابلی «ضد حق» است که در قرآن، حدیث، علوم بلاغی، منطق، فلسفه، فقه، اصول فقه، کلام و عرفان بسیار به کار رفته است
می‌شود و این کار در روزه واجب معین
[۱۱] مستمسک العروة، ج۸، ص۲۶۲.
و نیز قضای روزه در بعد از ظهر،
حرام==حرام در اصطلاح فقه== حرام در اصطلاح فقه، چیزی است که فعل آن شرعا سبب ذم و نکوهش گردد و یا امری است که فعل آن موجب عقاب شود
نیز می‌باشد.

تملک آّب



آب موجود در
زمینزمین جایی است که همه موجودات زنده روی آن زندگی می کنند
از مشترکات است که با حیازت قابل تملّک است.
همچنین به قول مشهور، کندن
چاه  چاه، از احکام‌ فقهی می‌باشد و پرکاربردترین‌ معادلِ عربی‌ چاه‌ بئر است‌، از ریشه ب‌ أ ر، به‌ معنای‌ حفر کردن‌، اندوختن‌ و ذخیره‌ کردن‌ می‌باشد
در زمین مباح به قصد تملّک یا در
ملکملک، به فتح میم و لام به معنای فرشته می‌باشد
خود،
سببسبب، وصف وجودی که حکم دائر مدار آن است، مقابل مباشر و مقابل نسب
تملک آب آن است.
آب‌های مباح مانند
چشمهچشمه محلّ جوشش آب از زمین به طور طبیعی است و آب چشمه‌ای که جریان دارد، آب جاری به شمار می‌رود و احکام خاص آن را دارد از احکام چشمه در بابهای طهارت، صلات و احیاء موات سخن گفته‌اند
و
بارانباران قطره‏های آب، در حال فرو چکیدن از ابر است
که در جوی‌های شخصی جمع می‌شود، به قول مشهور از آنِ مالک آن است.

خرید و فروش آب



فروختن آب با
پیمانهپیمانه به نوعی وسیله سنجش گفته می شود و در ابواب مختلف فقهی مثل تجارت کاربرد زیادی دارد
،
وزنیکی از ارکان شعر فارسی، وجود وزن در بیت آن شعر می‌باشد که گرامونت آن را اینگونه تعریف می‌کند که «وزن ادراکی است که از احساس نظمی در بازگشت زمان‌های مشخص حاصل می‌شود
یا در صورت محصور بودن، مانند آب حوض است.
لیکن در صحت مثل
آب چاهآب چاه آب حاصل از کندن گودال عميق است و از آن در باب‌های طهارت و احیاء موات سخن گفته شده است
که دارای جوشش است و دائم آب تازه با آب قبلی مخلوط می‌شود
اختلافاختلاف ضد اتفاق است
می‌باشد.
در آب،
رباربا از گناهان کبیره به معنای معامله دو کالای همجنس با زیادی دریک طرف، قرض دادن به شرط زیادی، یا سود ظالمانه در معامله یا تجارت است
نیست.

آداب نوشیدن آب



نوشیدن آب دارای آدابی همچون گفتن «بسم الله»، نشسته نوشیدن در
شبشب زمان بین غروب آفتاب تا طلوع فجر صادق و مقابل روز هست؛ و از احکام آن در بابهای زیادی نظیر طهارت، صلات، صوم، اعتکاف، حج، جهاد، نکاح، صید و ذباحه و اطعمه و اشربه سخن گفته‏اند
و ایستاده نوشیدن در
روزروز در معنای زمان بین طلوع فجر صادق و غروبآفتاب و نیز در معنای مقابل شب به کار رفته است
است.



پانویس


 
۱. العروة الوثقی ج۱، ص۶۳.    
۲. العروة الوثقی ج۱، ص۶۳.    
۳. العروة الوثقی ج۱، ص۶۹.    
۴. الروضة البهیه، ج۱، ص۲۵۱.    
۵. تحریر الوسیلة، ج۱، ص۲۵.    
۶. تحریر الوسیلة، ج۱، ص۴۲.    
۷. جواهر الکلام، ج۲، ص۶۸.    
۸. جواهر الکلام، ج۸، ص۳۴۴.    
۹. جواهر الکلام، ج۲۱، ص۶۶.    
۱۰. جواهر الکلام، ج۱۶، ص۲۲۷.    
۱۱. مستمسک العروة، ج۸، ص۲۶۲.
۱۲. جواهر الکلام، ج۱۷، ص۵۱.    
۱۳. جواهر الکلام، ج۳۸، ص۱۲۶.    
۱۴. جواهر الکلام، ج۳۸، ص۱۲۶.    
۱۵. جواهر الکلام، ج۳۸، ص۱۲۰.    
۱۶. جواهر الکلام، ج۲۳، ص۳۶۱.    
۱۷. جواهر الکلام، ج۳۶، ص۵۰۸-۵۰۶.    


منبع



پژوهه    




جعبه ابزار