• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

ابن‌شباط

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



اِبْن‌ِ شَبّاط، ابوعبدالله‌ محمد بن‌ علی‌ بن‌ محمد (۶۱۸ -۶۸۱ق‌/ ۱۲۲۱-۱۲۸۲م‌)، ادیب‌، شاعر، مورخ‌ و فقیه‌ مالکی‌ می باشد.



خاستگاه‌ خاندان‌ وی‌ تَوْزَر از شهرهای‌ تونس‌ بود. پدرش‌ از توزر به‌ قسنطینه‌ رفت‌ و ابن‌ شباط در آنجا به‌ دنیا آمد
[۱] نیفر محمد، عنوان‌ الادیب‌، ج۱، ص۶۵، تونس‌، ۱۳۵۱ق‌.
برخی‌ زادگاه‌ او را توزر دانسته‌اند.
[۲] بستانی‌ ف‌، ج۳، ص۲۴۹.
[۳] زرکلی‌، اعلام‌، ج۶، ص۲۸۳.


۱.۱ - قاضی توزر

وی‌ ۴ ساله‌ بود که‌ به‌ همراه‌ خانواده‌اش‌ به‌ توزر بازگشت‌ و در آنجا به‌ تحصیل‌ علم‌ پرداخت‌ و پس‌ از طی‌ مدارج‌ علمی‌ در زمره مشاهیر عصر خود در آمد
[۴] نیفر محمد، عنوان‌ الادیب‌، ج۱، ص۶۵، تونس‌، ۱۳۵۱ق‌.
[۵] مخلوف‌ محمد، شجرة النور الزکیة، ج۱، ص۱۹۱، قاهره‌، ۱۳۵۰ق‌.
و منصب‌ قضا را در آنجا برعهده‌ گرفت‌.
[۶] کحاله‌ عمررضا، معجم‌ المؤلفین‌، ج۱۱، ص۵۷، دمشق‌، ۱۳۷۶ق‌/۱۹۵۷م‌.
[۷] زرکلی‌، اعلام‌، ج۶، ص۲۸۳.


۱.۲ - سرانجام وی

مدتی‌ نیز در تونس‌ به‌ امر تدریس‌ اشتغال‌ داشت‌. از جمله شاگردان‌ او محمد بن‌ حیان‌ شابطی‌ را می‌توان‌ نام‌ برد.
[۸] زرکلی‌، اعلام‌، ج۶، ص۲۸۳.
[۹] مخلوف‌ محمد، شجرة النور الزکیة، ج۱، ص۱۹۱، قاهره‌، ۱۳۵۰ق‌.
وی‌ سرانجام‌ در توزر درگذشت‌.
[۱۰] بستانی‌ ف‌، ج۳، ص۲۴۹.



از وی‌ کتابی‌ با نام‌ صلة السمط وسمة المرط، در ۴ جزء به‌ جا مانده‌ که‌ شرحی‌ است‌ ادبی‌ و تاریخی‌ بر قصیده لامیه ابومحمد شقراطسی‌ در سیره‌ و زهد.
[۱۱] ابن‌ خیر محمد، فهرست، ج۱، ص۴۱۹، به‌ کوشش‌ فرانسیکو کودرا و خ‌ ریبراتاراگو، بغداد، ۱۳۸۲ق‌/۱۹۶۳م‌.
چاپ‌ انتقادی‌ این‌ کتاب‌ به‌ کوشش‌ احمد مختار عبادی‌ در مادرید (۱۹۷۱م‌) انجام‌ شده‌ است‌.

۲.۱ - اثر منصوب

زرکلی‌
[۱۲] زرکلی‌، اعلام‌، ج۶، ص۲۸۳.
دو کتاب‌ سمط اللا¸ل‌، در تاریخ‌ و العزة اللائحة را به‌ او نسبت‌ داده‌ است‌.


(۱) ابن‌ خیر محمد، فهرست، به‌ کوشش‌ فرانسیکو کودرا و خ‌ ریبراتاراگو، بغداد، ۱۳۸۲ق‌/۱۹۶۳م‌.
(۲) بستانی‌ ف‌.
(۳) زرکلی‌، اعلام‌.
(۴) کحاله‌ عمررضا، معجم‌ المؤلفین‌، دمشق‌، ۱۳۷۶ق‌/۱۹۵۷م‌.
(۵) مخلوف‌ محمد، شجرة النور الزکیة، قاهره‌، ۱۳۵۰ق‌.
(۶) نیفر محمد، عنوان‌ الادیب‌، تونس‌، ۱۳۵۱ق‌.


۱. ↑ نیفر محمد، عنوان‌ الادیب‌، ج۱، ص۶۵، تونس‌، ۱۳۵۱ق‌.
۲. ↑ بستانی‌ ف‌، ج۳، ص۲۴۹.
۳. ↑ زرکلی‌، اعلام‌، ج۶، ص۲۸۳.
۴. ↑ نیفر محمد، عنوان‌ الادیب‌، ج۱، ص۶۵، تونس‌، ۱۳۵۱ق‌.
۵. ↑ مخلوف‌ محمد، شجرة النور الزکیة، ج۱، ص۱۹۱، قاهره‌، ۱۳۵۰ق‌.
۶. ↑ کحاله‌ عمررضا، معجم‌ المؤلفین‌، ج۱۱، ص۵۷، دمشق‌، ۱۳۷۶ق‌/۱۹۵۷م‌.
۷. ↑ زرکلی‌، اعلام‌، ج۶، ص۲۸۳.
۸. ↑ زرکلی‌، اعلام‌، ج۶، ص۲۸۳.
۹. ↑ مخلوف‌ محمد، شجرة النور الزکیة، ج۱، ص۱۹۱، قاهره‌، ۱۳۵۰ق‌.
۱۰. ↑ بستانی‌ ف‌، ج۳، ص۲۴۹.
۱۱. ↑ ابن‌ خیر محمد، فهرست، ج۱، ص۴۱۹، به‌ کوشش‌ فرانسیکو کودرا و خ‌ ریبراتاراگو، بغداد، ۱۳۸۲ق‌/۱۹۶۳م‌.
۱۲. ↑ زرکلی‌، اعلام‌، ج۶، ص۲۸۳.



دانشنامه بزرگ اسلامی مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی برگرفته از مقاله «ابن‌شباط» ج۴، ص۱۳۶۶.    



جعبه ابزار