اجازه

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



اجازه به معنی اظهار
رضایترضایت به معنای خشنودی و خرسندی است که در باب بیع، نکاح و
و صدور
جوازجواز: اباحه، صحّت، عدم لزوم عقدو نافذ بودن
انجام عمل یا روی دادن حالتی می باشد. جایگاه اصلی عنوان یاد شده در باب
تجارتتجارت به معانی خرید و فروش، مطلق کسب و داد و ستد، داد و ستد به قصد سود بردن است
بحث
بیع فضولیفروختن متاع و ملک دیگری بدون استرضای او را بیع فضولی گویند
است، لیکن به تناسب در دیگر باب‏های و
ایقاعاتانشاء بی نیاز از انشاء قبول را ایقاع می‌گویند و از آن در بابهای ایقاعات، مانند طلاق، ایلاء، لعان، عتق، یمین و عهد سخن رفته است
نیز از آن سخن رفته است.


تعریف اجازه



به ابراز
رضایترضایت به معنای خشنودی و خرسندی است که در باب بیع، نکاح و
از جانب کسی که رضایت او از نظر ، در تأثیر یا
ایقاعانشاء بی نیاز از انشاء قبول را ایقاع می‌گویند و از آن در بابهای ایقاعات، مانند طلاق، ایلاء، لعان، عتق، یمین و عهد سخن رفته است
بعد از وقوع آن دو،
شرطشرط امری محتمل الوقوع در آینده که طرفین حدوث اثر حقوقی را متوقف بر حدوث آن امر محتمل الوقوع می‌نمایند
است، اجازه و به اجازه دهنده، مجیز گفته می‏شود.

تفاوت اجازه و اذن



تفاوت میان اجازه و
اذناذن، رخصت در تصرف از سوی مالک يا شخص به منزله مالک را گویند
این است که اجازه
اظهاراظهار در دو معنای آشکار کردن و ادای حرف از مخرج بدون ادغام و غنّه
رضایت بعد از وقوع یا
ایقاعانشاء بی نیاز از انشاء قبول را ایقاع می‌گویند و از آن در بابهای ایقاعات، مانند طلاق، ایلاء، لعان، عتق، یمین و عهد سخن رفته است
است، اما اذن، ابراز
رضایترضایت به معنای خشنودی و خرسندی است که در باب بیع، نکاح و
قبل از وقوع آن می‏باشد.

ناقله یا کاشفه بودن اجازه



اثرگذاری که به شکل
فضولیعقد فضولی در چند مورد کاربرد دارد
انجام گرفته، متوقف بر اجازه کسی است که
حقحق در سه معنا استعمال شده است
اجازه دادن دارد مانند مالک یا ولی که در
حکم•حکم به ضم حاء و سکون کاف به معنای رأی قاضی است
مالک است، لیکن پس از اجازه، در این که از زمان اجازه بر آن مترتب می‏شود- که از آن به «اجازه ناقله» تعبیر می‏شود- یا اجازه، کشف از
صحتصحت به معنای سلامتی از بیماری می‌باشد
عقد از زمان وقوع آن می‏کند- که به آن «اجازه کاشفه» گویند- اختلاف است. نظر مشهور، قول دوم است.
[۲] مهذب الاحکام ج۱۶، ص۳۱۸-۳۲۲.


← ثمره اختلاف در ناقله یا کاشفه بودن اجازه


ثمرهثمره، رساله کوچکی شامل حدود یکصد جمله کوتاه درباره احکام نجوم و تأثیر آن در شئون گوناگون زندگی، منتسب به بطلمیوس، که مترجمان دوره اسلامی، در جریان نهضت ترجمه آن را از یونانی به عربی ترجمه کردند
اختلاف در موردی آشکار می‏شود که در
مالمال همان سرمایه و ثروت انسان است که در آموزه‌های دینی از احکام ویژه‌ای برخوردار است
مورد معامله در فاصله میان و اجازه، فزونی کیفی یا
کمیکم در لغت اسم تام بوده و به معنای کمیت (مقدار و تعداد) است[http://lib
ایجاد شود مانند گوسفندی که فربه یا بچه‏دار شود. بنا بر قول به نقل، فزونی پدید آمده در
مبیعمبیع در اصطلاح فقه مورد بیع، آن‌چه بیع بر آن واقع می شود (مقابل ثمن) گفته می‌شود
از آن فروشنده و در
ثمنثَمَن به معنی بهای کالای مورد معامله است
از آن خریدار است، ولی بنا بر قول به کشف،
حکم•حکم به ضم حاء و سکون کاف به معنای رأی قاضی است
مسأله، عکس آن است.
[۳] مهذب الاحکام ج۱۶، ص۳۲۲.


کیفیت تحقق اجازه



اجازه با هر لفظی که ظهور
عرفیعُرف، شیوه متعارف و پذیرفته شده نزد همه یا گروهی از مردم می باشد
در آن دارد و یا
فعلیفعل، به دو معنا بکار برده شده، یکی کردار؛ رفتار، و یا کلمه‌ای که بر وقوع عمل در گذشته، حال و یا آینده دلالت دارد، گفته می‌شود
که بیانگر آن است، محقق می‏شود ؛ بدون آن که
فوریتفوریت، انجام دادن عمل در اولین زمان ممکن است
داشته باشد. بنابراین، هر
زمانزمان به معنای مدت است که با وقت و اجل متفاوت است
اجازه انجام گیرد، است.

رد نکردن شرط اعتبار نفوذ اجازه



در این که اعتبار نفوذ اجازه به رد نکردن از سوی مالک پیش از اجازه است یا نه،
اختلافاختلاف ضد اتفاق است
است.

مطابقت اجازه با عقد



در این که اجازه باید با در
اجزاءاجزاء کفايت امتثال امری از امر ديگر گویند
و شرایط منطبق باشد یا نه، اختلاف است.

ارث بردن حق اجازه



حقحق در سه معنا استعمال شده است
اجازه، است. از این رو، به
ارث«إرث» به باقی مانده اموال میت گفته می شود، که در اسلام قانون خاصی برای تقسیم آن در بین ورثهٔ میت بیان شده است
برده نمی‏شود، لیکن اگر مالک پیش از اجازه بمیرد،
مالیمال همان سرمایه و ثروت انسان است که در آموزه‌های دینی از احکام ویژه‌ای برخوردار است
که به
عقد فضولیعقد فضولی در چند مورد کاربرد دارد
فروخته شده، به وارث وی منتقل می‏شود. وارث به عنوان مالک، حق رد یا اجازه را دارد.
[۷] مهذب الاحکام ج۱۶، ص۳۲۳.


شرایط اجازه دهنده



اجازه دهنده باید در حال اجازه، جایز التصرف یعنی ، عاقل و
رشیدرشید از غلامان ترک تبار عبیدالله بن زیاد به شمار می‌رفت
باشد و نباشد.

شرایط اجازه گیرنده



در این که مجیز هنگام وقوع
عقد فضولیعقد فضولی در چند مورد کاربرد دارد
نیز باید جایز التصرف باشد یا نه، اختلاف است. بیشتر آن را
شرطشرط امری محتمل الوقوع در آینده که طرفین حدوث اثر حقوقی را متوقف بر حدوث آن امر محتمل الوقوع می‌نمایند
نمی‏دانند.
[۸] مهذب الاحکام ج۱۶، ص۳۲۸.
[۹] مهذب الاحکام ج۱۶، ص۱۷۸.


پانویس


 
۱. مصباح الفقاهة ج۴، ص۱۳۳.    
۲. مهذب الاحکام ج۱۶، ص۳۱۸-۳۲۲.
۳. مهذب الاحکام ج۱۶، ص۳۲۲.
۴. جواهر الکلام ج۲۲، ص۲۹۴.    
۵. مصباح الفقاهة ج۴، ص۲۲۷.    
۶. مصباح الفقاهة ج۴، ص۲۲۸-۲۴۳.    
۷. مهذب الاحکام ج۱۶، ص۳۲۳.
۸. مهذب الاحکام ج۱۶، ص۳۲۸.
۹. مهذب الاحکام ج۱۶، ص۱۷۸.
۱۰. مصباح الفقاهة ج۴، ص۲۴۶.    


منبع



فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۱، ص۲۵۹-۲۶۰.    



جعبه ابزار