• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

احمد بن علی اصفهانی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



احمد بن علی اصفهانی (۳۴۷-۴۲۸ق) معروف به ابن منجویه، حافظ و محدث اصفهانی در قرن چهارم و پمجم هجری قمری بود وی مقیم نیشابور بود و پس از مرگ ابوحازم عبدوی (م ۴۱۷ق) در مدرسه ابوسعد نیشابور مجلس املا دایر نمود.



ابوبکر احمد بن علی بن محمد اصفهانی یزدی معروف به ابن منجویه حافظ و محدث مشهور نیشابور که در سال ۳۴۷ق در اصفهان دیده به جهان گشود. وی در اوانِ جوانی برای تجارت به نیشابور رفت و در همانجا ماندگار شد و در این مدت به نوشتن املائات دو شیخ نیشابور ابوعمرو بن نجید و ابوالحسن سراج برای همشهریان خود پرداخت. در پی آن اشتیاقی در او برای طلب علم و سِماع حدیث ایجاد شد؛ ازاین رو هنگامی که دوباره به اصفهان رفت، از برخی مشایخ آن دیار مانند ابوبکر بن مقرئ حدیث شنید و بدین منظور بار دیگر به نیشابور و مناطق گوناگون مانند نسا، هرات و ماوراءالنهر مسافرت نمود.


از مشایخ ابن منجویه در حدیث می‌توان به حاکم ابواحمد محمد بن محمد کرابیسی نیشابوری، ابوعبداللّه بن منده، ابوالعباس معدانی و ابوعوانه اسفراینی اشاره کرد. وی همچنین از احمد بن ابراهیم اسماعیلی، عبداللّه بن جعفر اصفهانی،ابراهیم بن عبداللّه نیشابوری، ابومسلم عبدالرحمان بن شهدل و بسیاری دیگر روایت کرده است. ابن منجویه پس از مرگ ابوحازم عبدوی (م۴۱۷ق) در مدرسه ابوسعد نیشابور مجلس املا دایر نمود.
[۵] حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله، تاریخ نیشابور، ص۱۰۵.



خطیب بغدادی، ابوبکر بیهقی،عبدالرحمان بن منده،ابوالقاسم حسکانی و ابوسعید بحیری نیشابوری از جمله شاگردان او بودند.


ابن منجویه سرانجام در سال ۴۲۸ق در نیشابور درگذشت.


اثر ابن منجویه:
کتاب رجال صحیح مسلم است که در دو مجلد به چاپ رسیده است. همچنین مستخرجاتی بر صحیح بخاری، صحیح مسلم، سنن ابوداود، سنن ترمذی، فوائد و منتخباتی دیگر داشته که اثری از آنها نیست.
[۱۰] حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله، تاریخ نیشابور، ص۱۰۵_ ۱۰۶.
(دیگر منابع:
[۱۱] ذهبی، محمد بن احمد، دول الاسلام، ص۲۲۴.
[۲۰] بغدادی، محمد بن عبدالغنی، تکملة الاکمال، ج۴، ص۵۰۲.
)


۱. ↑ صریفینی، ابو اسحاق، تاریخ نیشابور (المنتخب من السیاق)، ص۹۱.    
۲. ↑ صریفینی، ابو اسحاق، تاریخ نیشابور (المنتخب من السیاق)،ص۳۱.    
۳. ↑ سمعانی، عبدالکریم بن محمد، الانساب، ج۱۲، ص۴۵۰.    
۴. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۷، ص۴۳۹.    
۵. ↑ حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله، تاریخ نیشابور، ص۱۰۵.
۶. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۷، ص۴۳۹.    
۷. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۸، ص۲۶۹.    
۸. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، ج۱۹، ص۲۷۳.    
۹. ↑ حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، کشف الظنون، ج۱، ص۸۸.    
۱۰. ↑ حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله، تاریخ نیشابور، ص۱۰۵_ ۱۰۶.
۱۱. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، دول الاسلام، ص۲۲۴.
۱۲. ↑ ذهبی، شمس الدین محمد، تذکرة الحفّاظ، ج۳، ص۲۴۹.    
۱۳. ↑ صفدی، خلیل بن ایبک، الوافی بالوفیات، ج۷، ص۱۴۳.    
۱۴. ↑ ابن اثیر، علی بن محمد، اللباب فی تهذیب الانساب، ج۳، ص۲۶۱.    
۱۵. ↑ یافعی، عبدالله بن اسعد، مرآة الجنان، ج۳، ص۳۷.    
۱۶. ↑ ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی،تبصیر المنتبه، ج۳، ص۱۰۸۵.    
۱۷. ↑ ابن عماد حنبلی، عبدالحی، شذرات الذهب، ج۱۱، ص۹۷.    
۱۸. ↑ ذهبی، محمد بن احمد، العبر، ج۲، ص۲۵۸.    
۱۹. ↑ قیسی، محمد بن عبدالله، توضیح المشتبه، ج۷، ص۱۲۰.    
۲۰. ↑ بغدادی، محمد بن عبدالغنی، تکملة الاکمال، ج۴، ص۵۰۲.
۲۱. ↑ حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، کشف الظنون، ج۱، ص۸۸.    
۲۲. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۱، ص۱۷۱.    



• پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلامی، برگرفته از مقاله «احمد اصفهانی»، ج۳، ص۵۱.






جعبه ابزار