انتخاب صاحبان اصلی قدرت (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
انتخاب صاحبان اصلی قدرت ابن تیمیه،
فقیه و متکلم
اهل سنت،
مشروعیت انتخاب امام و
خلیفه را از طریق اهل شوکت و صاحبان قدرت میداند.
به باور او،
امامت تنها زمانی شکل مشروع پیدا میکند که این گروه انتخاب و تأیید خود را اعمال کنند.
اهل شوکت عمدتاً همان توده مردم هستند و استناد ابن تیمیه به
احادیث پیامبر نشاندهنده اهمیت مشورت و همراهی مردم در تعیین حاکم اسلامی است.
این شیوه تفاوتی اساسی با
بیعت دارد؛ زیرا در آن هیچ قرارداد یا التزام قانونی وجود ندارد و صرفاً اظهار رأی و انتخاب منظور است.
ابن تيميه انتخاب امام و خليفه را توسط اهل الشوكه و صاحبان قدرت به عموم
اهل تسنن نسبت مىدهد و مىگويد
مذهب سنى معتقد است كه امامت شكل مشروع نمىگيرد مگر آنكه توسط اهل شوكت و صاحبان اصلى قدرت مورد تأييد قرار گرفته و برگزيده شود.
دلایلى كه ابن تيميه بر مشروعيت اين شيوه مىآورد مبين آن است كه منظور وى از اهل شوكت و اقتدار همان توده مردم و يا به تعبير خود او جمهور مردم هستند.
زيرا وى در اين سخن استناد مىكند به
حدیث پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) كه فرمود:
«عليكم بالجماعه فان يد الله مع الجماعة»و حديث ديگر كه فرمود:
«عليكم بالسواد الاعظم و من شذ فى النار»ابن تيميه بر اين اساس مىگويد اگر فرض كنيم بعضى از اصحاب از بيعت خليفه اول امتناع مىورزيدند وى بر وجه مشروع خليفه نمىبود.
[۱]
تفاوت اين شيوه با بيعت آن است كه در اين شيوه نه قراردادى است و نه التزام و نه وكالت بلكه صرفاً اظهار رأى و انتخاب منظور است، ولى معلوم نيست ابن تيميه در شيوه انتخاب
اهل حل و عقد اكثريت را كافى مىداند ولى در اين شيوه اتفاق نظر را شرط.
[۲] نظام الاسلام الحكم و الدوله، ص ۸۳.
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۲، ص۲۰۶-۲۰۷.
