• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

اهل - به فتح الف (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



اهل (به فتح الف) یکی از مفردات نهج البلاغه، به معنای خانواده و خاندان می‌باشد که در بیان حضرت علی (علیه‌السلام) در موارد گوناگونی بکار رفته است.



اهل (به فتح الف) به معنای خانواده و خاندان می‌باشد. چنان‌که راغب در مفردات آورده است: «اهل الرجل» که در اصل کسانی هستند که با او در یک خانه زندگی می‌کنند، بعد به طور مجاز به کسانی که او و آن‌ها را یک نسب جمع می‌کند، اهل بیت آن مرد گفته‌اند.
در قاموس گوید: «اهل رجل، عشیره و اقربای اوست.»، «اهل الامر: والیان امر هستند.» اهل خانه، ساکنان آن است؛ اهل مذهب،معتقدین به آن هستند.


این لفظ در «نهج البلاغه» به این معانی و در موارد متعددی آمده است. مانند: اهل الدنیا، اهل الشام، اهل العراق ، اهل الدین ، اهل مصر، اهل الجهل، اهل البغی، اهل البصائر، اهل الکوفه، اهل الاسلام و ...

۲.۱ - خطاب به قبرستان کوفه

آن حضرت به وقت برگشتن از صفین خطاب به گورستان کوفه فرموده است: «یا اهل الدیار الموحشة و المحالّ المقفرة و القبور المظلمة، یا اهل التربة یا اهل الغربة یا اهل الوحدة یا اهل الوحشة، انتم لنا فرط سابق و نحن لکم تبع لاحق ...»
این لفظ حدود دویست و چهل و چهار بار در «نهج البلاغه» بکار رفته است که از میان آن‌ها به دو محل اشاره می‌شود:
۱ـ یکی «سیّدا اشباب اهل الجنّة» درباره حسنین (علیهماالسلام).
۲ـ دیگری کلمه «اهل البیت» (علیهم‌السّلام) است.

۲.۲ - نامه به معاویه

امام (صلوات‌الله‌علیه) با بکارگیری از همین کلمه خطاب به معاویه می‌نویسد: «و منّا النبّی و منکم المکذّب و منّا اسد الله و منکم اسد الاحلاف و منّا سیّدا شباب اهل الجنة و منکم صبیة النار» لقب «سیّدا شباب اهل الجنّة» لقب متواتری است که رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم) به حسینن (علیهما‌السّلام) داده است.


۱. ↑ راغب أصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۹۶، دمشق؛ بیروت، دار القلم، الدار الشامیة، چ اول، ۱۴۱۲.    
۲. ↑ فیروز آبادی، مجد الدین، القاموس المحیط، ج۱، ص۹۶۳، بیروت، چ۸، ۱۴۲۶.    
۳. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۳۸۳، نامه۲۷.    
۴. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۸۴، خطبه۴۳.    
۵. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۳۷۵، نامه۱۷.    
۶. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۵۱۲، حکمت۲۵۲.    
۷. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۳۳۶، خطبه۲۱۸.    
۸. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۸۳، خطبه۴۱.    
۹. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۱۴۲، خطبه۹۷.    
۱۰. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۴۰۶، نامه۳۲.    
۱۱. ↑ جَبْهَهِ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۳۶۳، نامه۱.    
۱۲. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۴۲۵، نامه۱.    
۱۳. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۴۹۲، حکمت۱۳۰.    
۱۴. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۳۸۷، نامه۲۸.    



• قرشی بنابی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «اهل»، ص۹۲.    






جعبه ابزار