بلد (آبادی)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



آبادیبه محلی که در اثر سکونت افرادی در آن، آباد شده باشد آبادی‏ گفته می‎شود و از آبادی در بابهای طهارت، احیاء موات و لقطه سخن رفته است
و شهر که محل
سکنیسکونت دادن کسى در ملک خود به رایگان و اقامت گزیدن در مکانى را سُکنى‏ گویند
و زندگی انسانها می‌باشد را و بلدة گویند. از این عنوان در بیشتر ابواب فقهی همچون ، ،
زکاتزکات صدقه مقدر به اصل شرع می باشد
،
خمسخُمس در اصطلاح شرع، حقی است که خروج آن از مال، واجب بوده و به دو قمست تقسیم می‌شود که یک قسمت آن سهم امام علیه السلام است و قسمت دیگر آن سهم سادات می‌باشد که به توضیح آن می‌پردازیم
، ،
حجحج یکی از فروع دین است
،
جهادجهاد بذل جان و مال در راه خدا در جنگ با دشمن اسلام و مسلمانان است
،
تجارتتجارت به معانی خرید و فروش، مطلق کسب و داد و ستد، داد و ستد به قصد سود بردن است
،
ضمانضمان از اصطلاحات بکار رفته در علم حقوق بوده و به معنای تعهد بودن شیء برعهده دیگری و برعهده گرفتن آن است
،
وکالتوكالت در لغت به معناي واگذار كردن، اعتماد و تكيه كردن به ديگري است
،
نکاح==معنای نکاح== (مصدر نکح ینکح بر وزن ضرب یضرب می‌باشد لسان العرب، ماده «نکح»
،
اطعمه و اشربهاطعمه و اشربه یکی از اقسام احکام، در اسلام است
،
غصبغصب یکی از اقسام احکام، در اسلام است
و به مناسبت سخن رفته است.

فهرست مندرجات

۱ - تعریف بلد
۲ - طهارت
       ۲.۱ - جابجایی میت از بلدی به بلد دیگر
۳ - صلات
       ۳.۱ - اعتماد به قبله بلاد مسلمانان
       ۳.۲ - وجوب نماز آیات بر اهالی بلد
       ۳.۳ - مبدأ مسافت شرعی در بلاد
۴ - زکات و خمس
       ۴.۱ - انتقال زکات یا خمس به بلدی دیگر
       ۴.۲ - تلف‌ شدن متعلق زکات
       ۴.۳ - پرداخت وجوهات به ابن‌سبیل
۵ - صوم
       ۵.۱ - حکم رؤیت هلال در بلاد نزدیک به هم
۶ - حج
       ۶.۱ - اجیر گرفتن برای میت جهت حج نیابتی
۷ - جهاد
       ۷.۱ - بازسازی معابد در بلاد اسلامی
۸ - تجارت
       ۸.۱ - یافته شدن کالا در بلد قرارداد در بیع سلم
۹ - ضمان
       ۹.۱ - تحویل مکفول‌عنه در بلد عقد در کفالت
۱۰ - وکالت
       ۱۰.۱ - مقتضای اطلاق وکالت در بیع
۱۱ - نکاح
       ۱۱.۱ - شرط زن در عدم خروج از بلدش
۱۲ - اطعمه و اشربه
       ۱۲.۱ - حکم حیوان موطوئه غیر مقصود به أکل
۱۳ - غصب
       ۱۳.۱ - عودت مال غصبی به بلد غصب
۱۴ - قضاء
       ۱۴.۱ - تعیین محل تبعید مجرم توسط حاکم
       ۱۴.۲ - وظیفه حاکم در تبعیدی محارب
۱۵ - پانویس
۱۶ - منبع

تعریف بلد



بلد که جمع آن بلدان می‌باشد به معنای شهر آمده است؛ لیکن مراد از آن در کلمات فقها محلّ سکنی و زندگی انسانها-اعم از شهر و روستا- است.

طهارت



احکام بلد در باب طهارت

← جابجایی میت از بلدی به بلد دیگر


جابه‌جا کردن
میّتمیت که در فارسی به ان مرده یا درگذشته گفته می شود به کسی اطلاق می شود که با خروج و مفارقت روح از کالبد وی ، فعالیت‌‌های قلبی و عروقی او متوقف شده و اعمال مغزی وی بدون بازگشت از بین رفته باشد که این پدیده‌ آثاری حقوفی چون حال شدن دیون ، انحلال عقد نکاح بین میت و همسرش ، تعیین وراث متوفی و
از بلدی به بلد دیگر جز به مشاهد مشرّفه مکروه، و به مشاهد مشرّفه است.

صلات



احکام بلد در باب صلات

← اعتماد به قبله بلاد مسلمانان


به
قبلۀ تمام شئون و افعال انسان مورد توجه و نظر شارع مقدس قرار گرفته و از آن میان هر چه که برای رسیدن به رشد و سعادت حقیقی او لازم بوده واجب گردیده و از خطرات و انحرافات پرهیز داده شده است
در صورت عدم
علمعلم دارای ارزش ذاتی می‌باشد و در دین مبین اسلام به علم ارزش و بهای بالایی داده شده است
به انحراف آن است.

← وجوب نماز آیات بر اهالی بلد


نماز آیاتمقصود از آیات، خورشید گرفتگی، ماه گرفتگی، زلزله و سایر حوادث هولناک طبیعی است که باعث ترس و وحشت اکثر مردم شود
بر اهالی بلدی
واجبواجب در اصطلاح فقه اسلامی ، فعلی است که تارک آن در دنیا مستحق ذم و در آخرت مستحق عقاب باشد
می‌شود که سبب آن در همان بلد رخ داده است.

← مبدأ مسافت شرعی در بلاد


مبدأ مسافت شرعی در بلاد دارای دیوار،
دیوارديوار بنايي عمودي از سنگ يا مانند آن است
آنها و در بلاد فاقد دیوار آخرین خانه‌های بلد است. در
بلاد کبیرهبلاد كبيره شهرهاى بزرگ خارج از حدّ متعارف است
اختلاف است که ملاک آخرین خانه‌های بلد است یا آخرین خانه‌های محله‌ای که شخص در آن زندگی می‌کند.

زکات و خمس



احکام مربوط به بلد در باب
زکاتزکات صدقه مقدر به اصل شرع می باشد
و
خمسخُمس در اصطلاح شرع، حقی است که خروج آن از مال، واجب بوده و به دو قمست تقسیم می‌شود که یک قسمت آن سهم امام علیه السلام است و قسمت دیگر آن سهم سادات می‌باشد که به توضیح آن می‌پردازیم


← انتقال زکات یا خمس به بلدی دیگر


انتقال زکات یا خمس به بلدی دیگر در صورت عدم وجود مستحق در بلد مبدأ جایز است و با وجود مستحق، اختلافی است.

← تلف‌ شدن متعلق زکات


در صورت تلف شدن عین مال متعلّق زکات، قیمت آن به عنوان زکات باید پرداخت گردد؛ لیکن در اینکه مبنا قیمت‌ بلدی است که زکات در آن بلد پرداخت می‌گردد یا بلدی که عین در آن
تلف شدهاز بین رفتن عین یا منافع مال، خودبه‌خود یا به سبب حادثه‌ای را تلف گویند
و یا بالاترین قیمت از دو قیمت یاد شده، اختلاف است. این اختلاف در فرض وجود عین
مالمال همان سرمایه و ثروت انسان است که در آموزه‌های دینی از احکام ویژه‌ای برخوردار است
، چنانچه شخص بخواهد قیمت آن را جهت زکات پرداخت کند نیز وجود دارد که ملاک، قیمت بلد اخراج است یا بلدی که مال در آنجا است و یا بالاترین قیمت از دو قیمت یاد شده.

← پرداخت وجوهات به ابن‌سبیل


میزان در جواز پرداخت زکات و خمس به
ابن‌سبیلابن‏سبيل در کلام فقها به شخصی که در راه مانده باشد گویند
فقر او در بلد استحقاق زکات یا خمس است گرچه در بلد خودش نیازمند نباشد.

صوم



احکام مربوط به بلد در باب صوم

← حکم رؤیت هلال در بلاد نزدیک به هم


در بلادی که
افقافق به اطراف و کناره‌هاى آسمان می گویند و از آن در باب‌ هاى صلاة و صوم سخن رفته است
آنها نزدیک به یکدیگر است با
رؤیت هلالیکی از مسائل مهم روز که برخی آن را ناسازگاری دین با علم روز قلمداد می‌کنند و بعضی آن را مایه تمسخر دین داران قرار می‌دهند و دسته سوم با دیدی تعجب آمیز درباره آن به پرسش می‌پردازند مسأله رؤیت هلال ماه می‌باشد
در بلدی
حکم•حکم به ضم حاء و سکون کاف به معنای رأی قاضی است
به
ثبوتبازشناسی آغاز، یا پایان ماه‌ های قمری و در پی آن، تشخیص ابتدای ماه رمضان و تعیین اعیاد در هر سال ، به رؤیت و مشاهده هلال ، شیوه‌ای طبیعی است، هماهنگ با امکان و توان طبیعی در وجود هر آدمی
آن در دیگر بلاد می‌شود. در نتیجه اوّل و نیز اوّل برای همۀ آن بلاد، هم‌زمان ثابت می‌گردد.

حج



احکام مربوط به بلد در باب حج

← اجیر گرفتن برای میت جهت حج نیابتی


اجیر گرفتن برای
میّتمیت که در فارسی به ان مرده یا درگذشته گفته می شود به کسی اطلاق می شود که با خروج و مفارقت روح از کالبد وی ، فعالیت‌‌های قلبی و عروقی او متوقف شده و اعمال مغزی وی بدون بازگشت از بین رفته باشد که این پدیده‌ آثاری حقوفی چون حال شدن دیون ، انحلال عقد نکاح بین میت و همسرش ، تعیین وراث متوفی و
جهت
حج نیابتیحج نیابتی حج گزاردن به نیابت از دیگری است و از آن در باب حج سخن گفته‌اند
، بنابر مشهور
واجبواجب در اصطلاح فقه اسلامی ، فعلی است که تارک آن در دنیا مستحق ذم و در آخرت مستحق عقاب باشد
نیست از بلد میّت باشد. آنچه واجب است اجیر گرفتن از نزدیک‌ترین
میقاتهاراه‌هایی که خدواند برای ورود به بیت الله الحرام بیان فرموده و رسول گرامی اسلام جایگاه و زمان آن را معین فرموده است را میقات گویند
به
مکّهمَکّه نام شهری است در کشور پادشاهی عربستان سعودی واقع در شبه جزیره عربستان که اعمال حج در آن انجام می‌شود
است.

جهاد



احکام مربوط به بلد در باب
جهادجهاد بذل جان و مال در راه خدا در جنگ با دشمن اسلام و مسلمانان است


← بازسازی معابد در بلاد اسلامی


برای
اهل کتابمقصود از اهل کتاب، پیروان مذاهب و ادیانی می‌باشند که پیامبر آنان دارای کتابی بوده است که از سوی خداوند برای هدایت انسان‌ها به او وحی شده باشداز آن در بسیاری از باب‌های فقهی مانند طهارت، صلات، جهاد، نکاح و صید و ذباحه، از جهات مختلف بحث شده است
جایز نیست در بلاد اسلامی معابد خود را بازسازی کنند.

تجارت



احکام مربوط به بلد در باب تجارت

← یافته شدن کالا در بلد قرارداد در بیع سلم


از شرایط وجود کالا (مسلم فیه) به‌طور غالب در زمان تحویل آن است و میزان در تحقّق این
شرطشرط امری محتمل الوقوع در آینده که طرفین حدوث اثر حقوقی را متوقف بر حدوث آن امر محتمل الوقوع می‌نمایند
یافت شدن آن در بلدی است که -براساس شرط یا
اطلاقصدور کلام از گوینده بدون قید یا شرطی را اطلاق گویند
- تحویل کالا در آن بلد باید صورت گیرد.

ضمان



احکام مربوط به بلد در باب ضمان

← تحویل مکفول‌عنه در بلد عقد در کفالت


اطلاق عقد
کفالتکفالت نوعی از ضمان است و آن ضمانت بدنی می‌باشد
نسبت به تحویل مکفول عنه، منصرف به بلد عقد می‌باشد مگر آنکه قرائن برخلاف آن دلالت کند.

وکالت



احکام مربوط به بلد در باب وکالت

← مقتضای اطلاق وکالت در بیع


مقتضای اطلاق وکالت در
بیعبِیْع، اصطلاحی فقهی و حقوقی، ناظر به گونه‌ای از معامله که در آن کالایی با عوضی معلوم، اعم از کالا یا وجه نقد مبادله می‌شود
، بیع به ثمن مثل به قیمت نقدی بلد است.

نکاح



احکام مربوط به بلد در باب نکاح

← شرط زن در عدم خروج از بلدش


اگر زن ضمن
عقدشرط ضمن عقد شرطی است که در ضمن عقد ذکر می‌شود و الزام و التزام به آن واجب است
شرط کند که شوهرش او را از بلدش خارج نکند در لزوم وفای به این
شرطشرط امری محتمل الوقوع در آینده که طرفین حدوث اثر حقوقی را متوقف بر حدوث آن امر محتمل الوقوع می‌نمایند
بر شوهر بین فقها اختلاف است.

اطعمه و اشربه



احکام مربوط به بلد در باب
اطعمه و اشربهاطعمه و اشربه یکی از اقسام احکام، در اسلام است


← حکم حیوان موطوئه غیر مقصود به أکل


حیوانی که در بلدی موطوء انسان واقع شده در صورتی که مقصود از نگهداری
حیوانحیوان، واژه ای عربی که بر هرگونه ذی روح اطلاق می شود و انسان را نیز، که او را حیوان ناطق می‌خوانند، در بر می گیرد
گوشت آن‌ نباشد- همچون
الاغبه درازگوش الاغ می‌گویند و از آن در بابهای طهارت، حج، تجارت، سبق و رمایه و اطعمه و اشربه سخن گفته‏اند
و
اسباسب چارپایی معروف است که در کار کشاورزی و مسابقات اسب‌دوانی و غیره کاربرد دارد
-
واجبواجب در اصطلاح فقه اسلامی ، فعلی است که تارک آن در دنیا مستحق ذم و در آخرت مستحق عقاب باشد
است از آن اخراج گردد.

غصب



احکام مربوط به بلد در باب غصب

← عودت مال غصبی به بلد غصب


مال غصبی‌ای که از بلد
غصبغصب یکی از اقسام احکام، در اسلام است
به بلدی دیگر منتقل شده در صورتی که مالک آن در بلد غصب باشد باید بدانجا بازگردانده شود و اگر مالک در غیر بلد غصب باشد و غاصب، آن را به مالک بازگرداند، مالک بین قبول آن و بین وادار کردن غاصب به عودت دادن مال به بلد غصب، مخیّر است؛ هرچند برخی این نظر (تخییر مالک) را مورد اشکال قرار داده‌اند.
[۲۱] مهذب الاحکام ج۲۱، ص۳۱۶


قضاء



احکام مربوط به بلد در باب

← تعیین محل تبعید مجرم توسط حاکم


در تبعید مجرم، تعیین محلّ
تبعیدتبعيد(تَغْريب؛ نَفي بَلَد) يعني بيرون کردن بزهکار از محلّ زندگي يا محلّ ارتکاب بزه و يا محلّ اجراي حد که از آن در باب حدود سخن رفته است
به اختیار
حاکمبه انشاء کننده حکم حاکم می‌گویند
است.

← وظیفه حاکم در تبعیدی محارب


بر
حاکم شرعحاكم شرع حاكم منصوب از جانب خدا به طور مستقيم يا با واسطه است، بيشترين كاربرد عنوان حاكم شرع در كلمات فقها، فقیه جامع شرایط است
واجب است هنگام تبعید
محاربحرب، نقیض سِلم (آرامش و صلح)فراهیدى، خلیل بن احمد؛ كتاب العین،‏ قم، هجرت، ‏۱۴۱۰ق، چاپ دوم، ج‏۳، ص۲۱۳ و ابن منظور، محمد بن مكرم‏، لسان العرب‏، بیروت، دار صادر، ۱۴۱۴ق،‏ چاپ سوم‏، ج‏۱، ص۳۰۲
به بلدی، به اهالی آن بلد بنویسد که با وی همنشین و هم‌غذا نشوند و از دادوستد با وی خودداری کنند.

پانویس


 
۱. جواهر الکلام ج۴، ص۳۴۳.    
۲. جواهر الکلام ج۷، ص۳۹۴.    
۳. العروة الوثقی ج۳، ص۵۶.    
۴. العروة الوثقی ج۳، ص۴۲۲-۴۲۳.    
۵. جواهر الکلام ج۱۴، ص۲۰۳.    
۶. جواهر الکلام ج۱۵، ص۴۳۰.    
۷. جواهر الکلام ج۱۶، ص۱۱۴.    
۸. العروة الوثقی ج۴، ص۳۸-۳۹.    
۹. العروة الوثقی ج۴، ص۲۲۱    
۱۰. جواهر الکلام ج۱۶، ص۱۱۲.    
۱۱. العروة الوثقی ج۴، ص۶۳۱.    
۱۲. جواهر الکلام ج۱۶، ص۳۶۰.    
۱۳. العروة الوثقی ج۲، ص۴۷۲.    
۱۴. جواهر الکلام ج۲۱، ص۲۸۰-۲۸۱.    
۱۵. جواهر الکلام ج۲۴، ص۳۱۱.    
۱۶. جواهر الکلام ج۲۶، ص۲۰۲.    
۱۷. جواهر الکلام ج۲۷، ص۳۶۶.    
۱۸. جواهر الکلام ج۳۱، ص۱۰۱.    
۱۹. جواهر الکلام ج۴۱، ص۶۴۰.    
۲۰. جواهر الکلام ج۳۷، ص۲۲۱.    
۲۱. مهذب الاحکام ج۲۱، ص۳۱۶
۲۲. تحریر الوسیلة ج۲، ص۴۶۴.    
۲۳. تحریر الوسیلة ج۲، ص۴۹۳.    


منبع



فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۲، ص۱۲۹-۱۳۱.    



جعبه ابزار