بُرجُ البَراجِنَه (دانشنامه)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
برج البراجنه، شهرکی شیعه‌نشین در جنوب شرقی
بیروت با حدود دویست هزار جمعیت است که به دریای مدیترانه، فرودگاه بین‌المللی بیروت و شهرهای اطراف محدود می‌شود. نام آن نخستین بار حدود ۸۵۰ در منابع آمده و ساکنانش قبایلی عرب بودند که ظاهراً
سنی و در باطن
شیعی مذهب بودند.
این شهرک در طول تاریخ شاهد
کشاورزی، مقاومت در برابر
عثمانیان و حمله
امیر فخرالدین بوده و اکنون
آرامگاه الرادوف و عبدالکریم خلیل و کانون دادگاه‌های شرعی جعفری در آن قرار دارد.
بُرجُ البَراجِنَه، شهرکی در جنوب شرقی
بیروت. جمعیت این شهرک حدود دویست هزار تن است و از مرکز شهر هفت کیلومتر فاصله دارد. از مغرب به دریای مدیترانه، از مشرق به شهرهای مُرَیْجَه و حَدَث و از جنوب به فرودگاه بین‌المللی بیروت و محله غدیر، از شمال به دو شهر حارةُ حُرّیک و بِئراالعَبْد محدود است و هم اکنون به بیروت وصل شده است.
برج البراجنه از مراکز شیعه نشین
لبنان شمرده می‌شود و در حوادث دو سه دهه اخیرِ لبنان، نامش بر سر زبان‌ها افتاده است. آرامگاه اَلرادوف ظاهراً از نوادگان
پیامبر اسلام (صلّی‌اللّه‌علیه‌وآله‌وسلّم)، در آنجا است، همچنین آرامگاه عبدالکریم خلیل که بر ضد عثمانیان قیام کرده بود و نیز کانون دادگاه‌های شرعی مذهب جعفری در برج البراجنه قرار دارد.
نام برج البراجنه نخستین بار از حدود ۸۵۰ در منابع دیده می‌شود. امیر
صالح بن یحیی (متوفی ۸۵۰)، از امرای بیروت
از برج البراجنه دیدار کرده بود. قبایل عرب و
مسلمان در آنجا سکونت داشتند که به بَراجِنَه معروف و بظاهر
سُنی و در باطن
شیعی مذهب بودند.
در گذشته ظاهراً ساکنان برج البراجنه، زمین‌های بیابانی و خارستان منطقه را آباد کردند و به
کشاورزی و
دامداری مشغول شدند. در حدود دو قرن پیش دولت عثمانی با اجرای اصلاحات ارضی مالکیت اراضی را به کشاورزان داد تا بر بردگان مزیت داشته باشند. در این زمان، محصولات عمده برج البراجنه،
حنا،
انگور،
انجیر،
خرما،
توت، و
گلابی صحرایی بود.
سپس پرورش
کرم ابریشم نیز در آنجا رواج یافت. بعدها برج‌البراجنه از تفرجگاه‌های کارگزاران ترکان عثمانی شد.
برجدر مقاومت پیشینه دور و درازی دارد که به دوران
امیر فخرالدین (۱۰۱۱ـ۱۰۴۴) باز می‌گردد. برای نمونه، یکی‌از دختران برج به نام سَلمی'، یکی از کارگزاران امیرفخرالدین را که حرمت گورستان مسلمانان را رعایت نکرده بود، به
قتل رساند و این حادثه موجب شد که فخرالدین به برج حمله کند و بسیاری از ساکنان آن را به قتل برساند.
۱. خیرالدین زرکلی، الاعلام، بیروت ۱۹۸۶.
۲. صالح بن یحیی، تاریخ بیروت، چاپ فرنسیس هورس یسوعی و کمال سلیمان صلیبی، بیروت ۱۹۸۶.
۳. فهد سلیمان فرحات، برج البراجنة و جاراتها، ج ۲، بیروت ۱۹۹۴.
۴. طونی مفرج، الموسوعة اللبنانیة المصورة.
دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، برگرفته از مقاله «برج البراجنه».
