• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

بکتاشیه (فرقه‌های اسلامی)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



مقالات مرتبط: طریقت بکتاشیه.


بکتاشیه طریقتی مذهبی و صوفیانه منسوب به حاج بکتاش بود که در قرن شانزدهم میلادی در آناتولی گسترش یافت.
عقاید آنان آمیزه‌ای از باورهای شیعی، به‌ویژه غالیان و برخی عناصر مسیحی دانسته شده و در میان آنان ارادت به ائمه دوازده‌گانه و چهارده معصوم و برخی آیین‌های خاص رواج داشت.
بکتاشیه از شریعت اسلامی در مواردی مانند نماز، روزه، حج و زکات پیروی نمی‌کردند و آداب و نمادهای ویژه‌ای برای شیخ، پوشش و آیین‌های خود داشتند.



بكتاشيه پیرو شخصى به نام حاج بكتاش هستند كه پيشواى طريقه‌اى مذهبى و تصوّفى بود.
گويند: او در نیشابور زایيده شد و در نزد علی احمد یسوی درس خواند و در سال ۷۳۸ (هجرى قمری) در گذشت.



طريقه «بكتاشيه» در قرن شانزدهم ميلادى در اناتولى يعنى آسیای صغیر رواج فراوان يافت و عقايد ايشان شبيه «قزلباشیه» و «شبک» و «علی الهیان» كرد است.
با اين كه بيش‌تر «بكتاشيه» خود را از اهل‌سنت و جماعت مى‌دانند ولى اعمال و رفتار ايشان بر خلاف آن طايفه است و بيش‌تر به «غلات» شیعه شباهت دارد؛ چنان‌كه ابوبکر، عمر و عثمان را دشنام مى‌دهند و به امامت ائمه اثنی عشر به خصوص امام جعفر صادق (علیه‌السلام) و چهارده معصوم (علیهم‌السلام) را به بزرگى مى‌ستايند.



در عين حال عقايد مسیحیان نيز در ايشان تأثير كرده است و معتقد به تثلیث اللّه، محمد (صلی‌الله‌علیه‌وآله) و علی (علیه‌السلام) هستند.
مانند مسيحيان، غشای ربّانی به جاى مى‌آورند و بر سر سفره خود شراب و نان و پنير مى‌گذارند.
ايشان در پيش شيخ خود كه او را «بابا» مى‌خوانند به گناهان خويش اعتراف مى‌نمايند و از او طلب آمرزش مى‌كنند.



نوشيدن شراب در نزد ايشان حرام نيست و زنانشان حجاب ندارند.
ايشان معتقد به اسرار اعداد و حروفند و فضل‌اللّه حروفی را كه پيشواى «حروفیان» بود محترم مى‌شمارند و كتاب «جاویدان‌نامه» او را از كتب مقدس مى‌شمارند و اين كتاب را به فارسى «عشقنامه» و به تركى «فرشته اوقلی» مى‌نامند.



جامه «بكتاشيه» عبايى سفيد و كلاهى سياه چند گوش مثلث شكل است كه گاهى عدد اضلاع آن به احترام ائمه اثنى عشر به دوازده ترک مى‌رسد و شيخ ايشان داراى عمامه‌اى سبز است.
«بكتاشيه» بر گردن خود گردنبندى از سنگ دارند كه آن را تسليمتاش يعنى: سنگ تسليم خوانند و تبرزينى دو دم و عصايى دراز دارند.
جوانان بى‌زن ايشان گوشواره‌هايى به گوش مى‌آويزند تا از زن‌داران تميیز داده شوند.



حاج بكتاش را پير اوّل خوانند و پيروان او فرزند حاج بكتاش را «اوغلرى» يعنى پسران حاج بكتاش نامند.



ايشان عبادات شریعت اسلام را كه نماز، روزه، حج و زكات باشد به جاى نمى‌آورند.
[۲] زمیزم، سعید رشید، الشبک، ص۴۵ و ۴۹.



۱. ↑ مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۳، ص۳۳۷.    
۲. ↑ زمیزم، سعید رشید، الشبک، ص۴۵ و ۴۹.



• مشکور، محمدجواد؛ مدیرشانه‌چی، کاظم، فرهنگ فرق اسلامی، ج۱، ص۱۰۵-۱۰۶.    


رده‌های این صفحه : فرق و مذاهب | فرهنگ فرق اسلامی




جعبه ابزار