حجاب (فرمایشهای رهبر شهید 1375)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
«
حجاب»، بهعنوان حکمی شرعی و مسئلهای قانونی، از موضوعات محوری در بیانات رهبر شهید انقلاب اسلامی در سال ۱۳۷۵ است.
این پژوهش صرفاً به گردآوری و ساماندهی بیانات رسمی منتشرشده در پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار رهبری بدون هیچ تحلیل، تفسیر یا تصرفی در محتوا و الفاظ، پرداخته است.
چکیده فرمایشهای رهبر شهید انقلاب (آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای) در این مقطع عبارت است از:
۱. اسلام «حدودی» را معیّن کرده است که این «حدود»، مربوط به زن و اجازه داشتن او برای فعّالیت نیست؛ مربوط به «اختلاط زن و مرد» است.
۲. اگر این حسّاسیتِ اسلام نسبت به روابط و نوع «اختلاط مرد و زن» رعایت شود، همهی کارهایی که مردان میتوانند در عرصهی اجتماعی انجام دهند، زنان هم میتوانند انجام دهند.
۳. زنان میتوانند «تحصیلات عالیه» کنند؛ بعضیها خیال میکنند که دختران نباید تحصیل کنند، این، اشتباه و خطاست.
۴. «محیط تحصیل» باید سالم باشد؛ هم برای پسر و هم برای دختر.
۵. برای اینکه آن اختلاط پیش نیاید و حدود اخلاقی حفظ شود، اسلام برای زن «حجاب» را معیّن کرده است.
۶. «حجاب»، «یکی از وسایل امنیت» است.
۷. «حجاب زنِ مسلمان»، هم خود «زنِ مسلمان» امنیت پیدا میکند و هم مردان مسلمان امنیت پیدا میکنند.
۸. آن جایی که «حجاب» را از زنان دور میکنند، در درجهی اوّل، امنیت از خود زن و در درجهی بعد، از مردان و جوانان گرفته خواهد شد.
۹. بعضی «افراط» میکنند، بعضی «تفریط» میکنند؛ هر دو غلط است.
بیانات در اجتماع زنان خوزستان، ۱۳۷۵/۱۲/۲۰: - اسلام «حدودی» معیّن کرده که مربوط به «اختلاط زن و مرد» است.
- میان زن و مرد مسلمان، حجاب و مرزی معیّن شده است.
- اگر این حسّاسیت رعایت شود، همهی کارها را زنان هم میتوانند انجام دهند.
- دختران باید در رشتههای مفید تحصیل کنند؛ منع تحصیل خطاست.
- «محیط تحصیل» باید سالم و امن باشد.
- «حجاب» «یکی از وسایل امنیت» است.
- آنجا که حجاب را دور میکنند، امنیت از خود زن و از مردان گرفته میشود.
- زن در صدر اسلام در میدان جنگ شمشیر هم میزد و حجابش را هم حفظ میکرد.
- «افراط» و «تفریط» هر دو غلط است.
بیانات در اجتماع زنان خوزستان، ۱۳۷۵/۱۲/۲۰:
(«حدود» اسلام؛ مربوط به «اختلاط زن و مرد»)
البته در عرصهی این فعّالیتها، اسلام «حدودی» را معیّن کرده است که این «حدود»، مربوط به زن و اجازه داشتن او برای فعّالیت نیست.
مربوط به «اختلاط زن و مرد» است که اسلام روی این مسأله حسّاسیت دارد.
اسلام معتقد است که مرد و زن باید یک مرزبندی میان خودشان در همه جا -در خیابان، در اداره، در تجارتخانه- داشته باشند.
میان زن و مرد مسلمان، حجاب و مرزی معیّن شده است.
«اختلاط و امتزاج زن و مرد»، مثل «اختلاط و امتزاج مردان» با هم و زنان با هم نیست.
این را باید رعایت کنند.
هم مرد باید رعایت کند و هم زن باید رعایت کند.
اگر این حسّاسیتِ اسلام نسبت به روابط و نوع «اختلاط مرد و زن» رعایت شود،
همهی کارهایی که مردان میتوانند در عرصهی اجتماعی انجام دهند، زنان هم -اگر قدرت جسمانی و شوق و فرصتش را داشته باشند- میتوانند انجام دهند.
(«تحصیلات عالیه» دختران؛ خطا بودن منع تحصیل)
زنان میتوانند «تحصیلات عالیه» کنند.
بعضیها خیال میکنند که دختران نباید تحصیل کنند.
این، اشتباه و خطاست.
دختران باید در رشتههایی که برای آنها مفید است و به آن علاقه و شوق دارند، تحصیل کنند.
جامعه، به «تحصیلات دختران» هم نیازمند است؛ همچنان که به «تحصیلات پسران» نیازمند است.
(«محیط تحصیل» باید سالم و امن باشد)
البته «محیط تحصیل» باید سالم باشد؛ هم برای پسر و هم برای دختر.
دانشگاه باید برای فرزندان مردم امنیت داشته باشد؛ چه دختر و چه پسر.
کوچه و خیابان باید از لحاظ ناموسی و اخلاقی امنیت داشته باشد؛ چه برای دختران و چه برای پسران؛ فرق نمیکند.
در صورتی که این امنیت حاصل شود، آن وقت در محیط امن،
در کوچه و بازار امن، در دانشگاه امن، در دبیرستان امن که امنیت اخلاقی و فکری تأمین شده است -
و مسؤولان و پدران و مادران باید آن را تأمین کنند-
دختر مسلمان، پسر مسلمان، مرد مسلمان، زن مسلمان میتوانند فعّالیت خودشان را بکنند.
(«حجاب»؛ «یکی از وسایل امنیت»)
برای اینکه آن اختلاطی که قبلاً گفتم، پیش نیاید و حدود اخلاقی حفظ شود، اسلام برای زن «حجاب» را معیّن کرده است.
خودِ این «حجاب»، «یکی از وسایل امنیت» است.
با «حجاب زنِ مسلمان»، هم خود «زنِ مسلمان» امنیت پیدا میکند و هم مردان مسلمان امنیت پیدا میکنند.
آن جایی که «حجاب» را از زنان دور میکنند، آن جایی که زن را به عریانی و برهنگی نزدیک میکنند،
در درجهی اوّل، امنیت از خود زن و در درجهی بعد، از مردان و جوانان گرفته خواهد شد.
برای اینکه محیط سالم و دارای امنیت باشد؛
زن بتواند کار خود را در جامعه انجام دهد، مرد هم بتواند مسؤولیتهای خود را انجام دهد،
اسلام «حجاب» را معیّن کرده است که این «حجاب»، یکی از آن احکام برجستهی اسلام است و یکی از فوایدش همین است که گفتم.
فواید فراوان دیگری هم دارد که در بخش بعد، اگر به یادم آمد و فرصت شد، اشارهای خواهم کرد.
(زن در صدر اسلام؛ حفظ «حجاب» همراه با حضور در میدان جنگ)
در صدر اسلام، زن در میدان جنگ، علاوه بر بستن زخم مجروحان -که این کار بیشتر بر عهدهی زنان بود-
حتّی گاهی با نقاب، در میدان جنگ و رزمهای دشوار آن روز، شمشیر هم میزد!
درعینحال در داخل خانه، فرزندان خود را هم در آغوش میگرفت، تربیت اسلامی هم میکرد، «حجاب» خود را هم حفظ میکرد.
چون اینها منافاتی با هم ندارد.
اگر کسی درست توجّه کند، خواهد دید که منافاتی ندارد.
(«افراط» و «تفریط»؛ هر دو غلط)
بعضی «افراط» میکنند، بعضی «تفریط» میکنند.
بعضی میگویند چون فعّالیت اجتماعی اجازه نمیدهد به خانه و شوهر و فرزند برسیم، پس فعّالیت اجتماعی نباید بکنیم.
بعضی میگویند چون خانه و شوهر و فرزند، اجازه نمیدهد فعّالیت اجتماعی بکنیم، پس شوهر و فرزند را باید رها کنیم.
هر دو غلط است.
نه این را به خاطر آن، نه آن را بهخاطر این، نباید از دست داد.
گروه پژوهشی ویکی فقه.
