• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

حدس (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



حَدْس (به فتح حاء) یکی از مفردات نهج البلاغه به معنای ظن، گمان و تخمین، که حضرت علی (علیه‌السلام) در خصوص توصیف خدای تعالی از این واژه استفاده نموده است.



حَدْس (به فتح حاء) به معنای ظن، گمان و تخمین، آمده است.


امام (صلوات‌الله‌علیه) در توصیف خدای تعالی فرموده است: ««فَتَبَارَکَ اللَّهُ الَّذِی لَا یَبْلُغُهُ بُعْدُ الْهِمَمِ وَ لَا یَنَالُهُ حَدْسُ الْفِطَنِ»؛ پربرکت است خداوندی که افکار بلند، به اوج معرفت او راه نمی‌یابد و گمان زیرکان به مقام والایش نمی‌رسد.»
در بعضی از نسخه‌ها به جای حَدس واژه «حسن» آمده است.
ابن میثم در شرح نهج البلاغه می‌نویسد: «حدس، حرکت فکر از مطالب به مبادی است، یعنی بلند مرتبه است خدایی که تلاش‌های عمیق به کُنه او، و فکر دانایان به حقیقت وی، نمی‌رسد.»

این واژه یک بار در «نهج البلاغه» آمده است.


۱. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۱۳۸، خطبه۹۴.    
۲. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمومنین (علیه‌السّلام)، ج۴، ص۲۵۱.    
۳. ↑ بحرانی، ابن میثم، شرح نهج البلاغه ابن هیثم، ج۲، ص۳۹۴.    



قرشی بنابی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «حدس»، ص۲۵۷.    






جعبه ابزار