• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

حذافر (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



حَذافر (به فتح حاء) یکی از مفردات نهج البلاغه به معنای جملگی و همگی که حضرت علی (علیه‌السلام) در خصوص نبرد دائمی با باطل و ثبات قدم در اسلام از این واژه استفاده نموده است.



حَذافر (به فتح حاء) به معنای جملگی و همگی، آمده است. چنان‌که گفته می‌شود: «اخذه بحذافیره: ‌ای باسره.»


امام (صلوات‌الله‌علیه) درباره نبرد دائمی با باطل فرموده است: ««اَمَا وَ اللَّهِ اِنْ کُنْتُ لَفِی سَاقَتِهَا حَتَّی تَوَلَّتْ بِحَذَافِیرِهَا مَا ضَعُفْتُ عَجَزْتُ وَ لَا جَبُنْتُ»؛ به خدا سوگند! از زمان بعثت رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم) من در طرف و کنار نبوّت بودم، تا همه جاهلیّت عقب‌نشینی کرد؛ و من در آن مدت نه زبون شدم و نه ترسی بر من غلبه کرد.»
ظاهرا ضمیر «ساقتها» راجع به «بعثت» و ضمیر «حذافیرها» راجع به جاهلیت است.
امام (علیه‌السلام) در خطبه ۱۰۴، در خصوص ثبات قدم در اسلام می‌فرماید: ««وَ ایْمُ اللَّهِ لَقَدْ کُنْتُ مِنْ سَاقَتِهَا حَتَّی تَوَلَّتْ بِحَذَافِیرِهَا وَ اسْتَوْسَقَتْ فِی قِیَادِهَا، مَا ضَعُفْتُ وَ لَا جَبُنْتُ»؛ به خدا سوگند! من درعقب این لشکر (لشکر اسلام) حرکت می‌کردم، و آن‌ها را به پیش می‌بردم، تا گروه طرفداران باطل به طور کامل پشت کردند و تحت رهبری اسلام درآمدند؛ من (در انجام این مهم) هرگز ناتوان نشدم و نترسیدم.»


این واژه سه بار در «نهج البلاغه» آمده است.


۱. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۷۷، خطبه۳۳.    
۲. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۱۵۰، خطبه۱۰۴.    
۳. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمومنین (علیه‌السّلام)، ج۴، ص۴۳۹.    



قرشی بنابی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «حذافر»، ص۲۵۹.    






جعبه ابزار