• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

حکم انفاق به والدین (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



در آیات متعددی که از مصارف انفاق سخن رفته، خویشاوندان مقدم بر دیگران ذکر شده‌اند و از میان خویشاوندان، پدر و مادر (والدین) بر دیگران مقدم‌اند.



پدر و مادر در انفاق، بر سایرین اولویت دارند: «یسـلونک ماذا ینفقون قل ما انفقتم من خیر فللولدین...؛از تو سؤ ال می‌کنند چه چیز انفاق کنند؟ بگو: «هر خیر و نیکی (و سرمایه سودمند مادی و معنوی) که انفاق می‌کنید، باید برای پدر و مادر و نزدیکان و یتیمان و مستمندان و درماندگان در راه باشد.» و هر کار خیری که انجام دهید، خداوند از آن آگاه است. (لازم نیست تظاهر کنید، او می‌داند).»


«عمرو بن جموح» پیر مردی بزرگ و ثروتمند بود به پیامبر عرض کرد: از چه چیز صدقه بدهم و به چه کسانی؟ آیه فوق نازل شد و به او پاسخ گفت. در قرآن مجید آیات فراوانی - مخصوصا در سوره بقره - درباره انفاق و بخشش در راه خدا آمده است و برای این کار پاداشها و فضیلتهای بزرگی ذکر شده همین امر سبب می‌شد که درباره جزئیات این کار از پیامبر سؤال کنند و بدانند از چه چیزهائی و در مورد چه کسانی انفاق کنند؟ لذا در آیه مورد بحث می‌فرماید: «از تو سؤ ال می‌کنند چه چیز را انفاق کنند».
بعضی تصور کرده‌اند که سؤال کنندگان در این آیه، از اشیائی که انفاق باید کرد، پرسش کرده‌اند، ولی جواب از مصارف و کسانی که مورد انفاق قرار می‌گیرند داده شده، و این به خاطر این است که شناخت مورد، مهمتر بوده است. ولی این یک اشتباه است زیرا قرآن هم پاسخ از سؤال آنها داده و هم موارد انفاق را روشن ساخته است و این از فنون فصاحت است که هم پاسخ سؤال داده شود و هم به مساءله مهم دیگری که مورد نیاز بوده اشاره شود.
به هر حال جمله «ما انفقتم من خیر» (آنچه از نیکیها انفاق می‌کنید) می‌گوید: انفاق از هر موضوع خوبی می‌تواند باشد، و تمام نیکیها را شامل می‌شود، خواه از اموال باشد یا خدمات، از موضوعات مادی باشد یا معنوی، در ضمن تعبیر خیر، آن هم به صورت مطلق، نشان می‌دهد که مال و ثروت ذاتا چیز بدی نیست، بلکه یکی از بهترین وسایل خیر است، مشروط به اینکه به نیکی از آن بهره گیری شود. و نیز تعبیر به خیر ممکن است به این نکته هم اشاره داشته باشد که انفاقها باید از هرگونه منت و آزار و کارهایی که حیثیت اشخاص مورد انفاق را مخدوش می‌کند، برکنار باشد به طوری که بتوان به عنوان خیر مطلق از آن یاد کرد.


۱. ↑ بقره/سوره۲، آیه۲۱۵.    
۲. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۲، ص۱۰۳.    
۳. ↑ طباطبائی، سید محمد حسین،ترجمه تفسیر المیزان، ج۲، ص۲۳۹.    
۴. ↑ فیض کاشانی، محسن، تفسیر صافی، ج۱، ص۲۴۶.    
۵. ↑ طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، ج۲، ص۶۹.    
۶. ↑ حویزی، عبدعلی بن جمعه، نور الثقلین، ج۱، ص۲۱۰.    
۷. ↑ سیوطی، جلال الدین، الدر المنثور، ج۱، ص۵۸۵.    



فرهنگ قرآن، مرکز فرهنگ و معارف قرآن، برگرفته از مقاله «حکم انفاق».    



جعبه ابزار