• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

ختل (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف




خَتَلَ (به فتح خاء و تاء و لام) از واژگان نهج‌ البلاغه و به معنی فريفتن و حيله كردن است. مُخَاتَل (به ضم میم و فتح خاء و تاء) به معنی حيله‌ها و كيدها است. از اين ماده پنج مورد در نهج البلاغه به كار رفته است.



خَتَلَ به معنی فريفتن و حيله كردن است. مُخَاتَل به معنی حيله‌ها و كيدها است. «خَتَلَهُ‌ خَتْلاً: خدَعهُ‌»


به خوارج فرمايد: «فَلَمْ آتِ بُجْراً... وَلاَ خَتَلْتُكُمْ عَنْ أَمْرِكُمْ، وَلاَ لبَّسْتُهُ عَلَيْكُمْ» «من كار ناپسندى براى شما نياورده‌ام و از كارتان شما را نفريفته‌ام و نه آن را بر شما مشتبه كرده‌ام.» (شرح‌های خطبه: )
«وَ أَسْتَعِينُهُ عَلَى مَدَاحِرِ الشَّيْطَانِ وَ مَزَاجِرِهِ، وَ الاعْتِصَامِ مِنْ حَبَائِلِهِ وَ مَخَاتِلِهِ» «از خدا مدد مى‌جويم بر طردهاى شيطان و راندن‌هاى او و محفوظ ماندن از دام‌ها و حيله‌هاى او.» (شرح‌های خطبه: )


از اين ماده پنج مورد در نهج البلاغه به كار رفته است.


۱. ↑ قرشی، سید علی اکبر، مفردات نهج البلاغه، ج۱، ص۳۲۶.    
۲. ↑ طریحی، فخر‌الدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۵، ص۳۶۲.    
۳. ↑ شرتونی، سعید، اقرب الموارد فی فصح العربیة و الشوارد، ج۲، ص۱۸.    
۴. ↑ السید الشریف الرضی، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۲۸۷، خطبه ۱۲۷.    
۵. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه، ط مطبعة الإستقامة، ج۲، ص۱۲، خطبه ۱۲۵.    
۶. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۱۸۵، خطبه ۱۲۷.    
۷. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۲۷۵، خطبه ۱۲۷.    
۸. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۲۴۴.    
۹. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۲۴۷-۲۴۸.    
۱۰. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین، ج۵، ص۳۴۱-۳۴۲.    
۱۱. ↑ هاشمی خویی، میرزا حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۸، ص۲۰۱.    
۱۲. ↑ ابن ابی‌الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۸، ص۱۱۳.    
۱۳. ↑ السید الشریف الرضی، نهج البلاغة ت الحسون، ص۳۲۲، خطبه ۱۵۱.    
۱۴. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه، ط مطبعة الإستقامه، ج۲، ص۴۹، خطبه ۱۴۷.    
۱۵. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۲۰۹، خطبه ۱۵۱.    
۱۶. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۳۱۹، خطبه ۱۵۱.    
۱۷. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۴۰۵.    
۱۸. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۴۰۷.    
۱۹. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین، ج۶، ص۲۰.    
۲۰. ↑ هاشمی خویی، میرزا حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۹، ص۱۶۹-۱۷۰.    
۲۱. ↑ ابن ابی‌الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۹، ص۱۳۷.    
۲۲. ↑ السید الشریف الرضی، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۲۸۷، خطبه ۱۲۷.    
۲۳. ↑ السید الشریف الرضی، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۳۲۲، خطبه ۱۵۱.    



• قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «ختل»، ج۱، ص۳۲۶.    






جعبه ابزار