• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

خوف و رجاء (فقه سیاسی)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف





خوف و رجاء دو حالت درونى مؤمن‌اند كه يكى بيم از عدل و عذاب الهى و ديگرى اميد به فضل و رحمت اوست.
خوف از آگاهى به عدالت و وعده عذاب خدا و رجاء از مشاهده كرم و مغفرت او برمى‌خيزد.
يأس از رحمت الهى و ايمنى از مكر خدا دو رذيلت مقابل اين صفات و از گناهان كبيره‌اند.
در قرآن و روایات، خوف و رجاء از ويژگى‌هاى مؤمنان و پیامبران دانسته شده و بر تعادل ميان آن دو تأكيد شده است.



خوف و رجاء به معنای حالت بيم از عدل، عذاب خداوند و اميد به فضل و كرم او است.


خصلت والاى رجاء با مشاهده فضل و كرم خداوند متعال به بندگان و صفت ارزشمند خوف با مشاهده عدل و وعده‌هاى الهى به عذاب ابدى بر اثر گناه و نيز نقص و كوتاهى بندگان، در مقام بندگى، در نفس مؤمن حاصل مى‌شود.


رذيلت مقابل رجاء، يأس از رحمت خداوند و رذيلت مقابل خوف، ايمنى از مكر او است كه هر دو از گناهان کبیره هستند. (۱) از اين عنوان در باب جهاد و امر به معروف و نهی از منکر سخن گفته‌اند.


خوف و رجاء در آيات متعدد از ويژگى‌هاى پيامبران و مؤمنان شمرده شده است. در روايات نيز بر تحصيل اين دو خصلت ارزنده، به تحصيل اسباب آن دو تأكيد شده است.

خوف از عدل و عذاب خداوند اميد داشتن به فضل و كرم او، و عمل به مقتضاى آنها، يعنى ترک گناه و انجام دادن طاعات بر مؤمن واجب است.
[۱۲] عمید زنجانی، عباس‌علی، فقه سیاسی، ج۷، ص۶۰۳.


۱. ↑ جزایری، سید عبدالله، التحفة السنیة فی شرح النخبة المحسنیة، ص۱۷۸.    
۲. ↑ نجفی جواهری، محمدحسن، جواهر الکلام، ج۱۳، ص۳۲۰.    
۳. ↑ وحید بهبهانی، محمدباقر، حاشیة مجمع الفائدة والبرهان، ص۷۳۴.    
۴. ↑ اعراف/سوره۷، آیه۵۶.    
۵. ↑ اسراء/سوره۱۷، آیه۵۷.    
۶. ↑ انبیاء/سوره۲۱، آیه۹۰.    
۷. ↑ سجده/سوره۳۲، آیه۱۶.    
۸. ↑ زمر/سوره۳۹، آیه۹.    
۹. ↑ حرعاملی، محمد بن حسن، وسائل‌الشیعه، ج۱۵، ص۲۱۶.    
۱۰. ↑ حرعاملی، محمد بن حسن، وسائل‌الشیعه، ج۱۵، ص۲۱۶.    
۱۱. ↑ موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، فرهنگ فقه فارسی، ج۳، ص۵۳۱.    
۱۲. ↑ عمید زنجانی، عباس‌علی، فقه سیاسی، ج۷، ص۶۰۳.



• عمید زنجانی، عباس‌علی، فقه سیاسی، ج۱، ص۸۰۰.    










جعبه ابزار