رذیلت

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



رذیلت در
علم اخلاقعلم اخلاق، شاخه‌ای از علوم انسانی است
بر هر صفت ناپسند همچون
تکبرخود بزرگ بینی را تکبّر گویند
اطلاق می شود.از عنوان یاد شده در بابهایى نظیر ،
حجحج یکی از فروع دین است
و
امر به معروفآیین مقدس اسلام در كنار دیگر برنامه‌های فردی واجتماعی خود، از پیروانش می‌خواهد كه نسبت به آن‌چه از دیگران می‌بینند بی‌تفاوت نباشند بلكه آن‌ها را به سوی خوبی‌ها فرا خوانده و از بدی‌ها باز دارند
و نهی از منکر سخن گفته‏اند.


رذیلت در علم اخلاق



در علم اخلاق، رذیلت بر هر صفت زشت و ناپسند، همچون تکبر،
عجبصفت عجب معمولا هنگامی حاصل می‌شود که عمل از شائبه ریا خالص شود
،
حسدحسد از رذائل اخلاقی است و از گناهان کبیره به شمار می‌رود
،
بخلبخل، رذیله‌ای اخلاقى است و در مقابل جود و سخاوت قرار دارد
،
حرصمیل شديد به چيزى يا براى به دست آوردن چيزى را حرص می نامند
و غیر آنها از صفات حیوانی اطلاق مى‏شود.
مقابل آن، فضیلت است که بر صفات پسندیده و انسانى نظیر
صداقتراست‌گویی از اعمال نیکوی انسانی و نزد دین و خرد از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است
،
تواضعتواضع از فضایل اخلاقی است که انسان می تواند خود را به آن بیاراید
و
قناعتقناعت، رضایت به کم و حسن تدبیر معاش است بدون دوست داشتن زیاده از حد زندگانی و اعتدال
اطلاق مى‏گردد.

رذیلت درآیات و روایات



در بسیارى از و به تحصیل فضایل و
تزکیه‌تزکیه در لغت به معنای استوار ساختن و دور کردن شئ از عیب و در اصطلاح علم اخلاق عبارت از پاک کردن و پیراستن نفس از نقایص و صفات رذیله و آراستن آن به صفات پسندیده و کمالات نفسانیه است
و
تهذیب نفسانسان سه ساحت وجودی دارد
از رذایل اخلاقی سفارش و تأکید شده است.چنان که در
جوامع حدیثیحدیث به عنوان دومین منبع در شناخت فرهنگ و معارف اسلامی نقش به سزایی دارد و از این رو کتابت حدیث از همان ابتدا در کنارقرآن مورد توجه قرار گرفته که مسلمانان از عصر حضرت رسول صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم به جمع آوری آن همت گماشتند، یاران آن جناب که شب و روز در خدمت او بودند، سخنان، گفته‌ها، خطابه‌ها و رفتارهای رسول خدا را حفظ کردند و سینه به سینه به یک دیگر انتقال دادند
، بویژه وسائل الشیعة، بابهایى چند بدین منظور اختصاص یافته است.

احکام رذیلت




← پاکی امام جمعه از رذائل


شایسته است خطیب جمعه (
امام جمعهامام جمعه به فرد منصوب شده جهت اقامه نماز جمعه گفته می شود
) از رذایل اخلاقى پاک و مبرا باشد.

← از مستحبات نماز استسقاء


است نماز استسقا پس از
توبهپشیمانی و بازگشت از گناه همراه با تصمیم بر ترک آن را توبه گویند و از این عنوان به مناسبت در بابهای طهارت، صلات، حج، نکاح و حدود سخن رفته است
و تصفیه نفس از رذایل اخلاقى به جا آورده شود.

← ذکر رذائل در حال احرام


از مصادیق فسوق- که بر
مُحرممُحَرَّم به ضم میم و فتح حاء و تشدید راء به فتح به اولین ماه سال قمری گفته می‌شود
حرام==حرام در اصطلاح فقه== حرام در اصطلاح فقه، چیزی است که فعل آن شرعا سبب ذم و نکوهش گردد و یا امری است که فعل آن موجب عقاب شود
مى‏باشد- بر شمردن فضایل و مناقب براى خود و نسبت دادن به دیگران و برى دانستن خود از آنها است.

← پرهیز مومنان از رذائل اخلاقی


شایسته است ، بویژه عالمان دینی و کسانى که رسالت
ارشادارشاد به معنی راهنمایی و هدایت کردن است
و
هدایتهدایت، شناختن درست و صحیح هدف ، انتخاب راه و طریق صحیح برای رسیدن به هدف و پایداری در مسیر است
مردم را بر عهده دارند، در تزکیه و تصفیه نفس خویش از رذایل و
آراستنخود یا دیگری را آرایش کردن یا زینت نمودن را آراستن می‌گویند و از آن به مناسبت در بابهای طهارت، صلات، زکات، حج، عاریه، و نکاح سخن رفته است
خود به فضایل بر دیگران پیشى گیرند.
[۵] کلمة التقوى‏ ج۲، ص۳۱۸.


پانویس


 
۱. وسائل الشیعة ج۱۶، ص۵-۱۰۷.    
۲. الروضة البهیة ج۱، ص۶۶۱.    
۳. الروضة البهیة ج۱، ص۶۹۱.    
۴. مختلف الشیعة ج۴، ص۸۵.    
۵. کلمة التقوى‏ ج۲، ص۳۱۸.


منبع



فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۴، ص۹۲-۹۳.    





جعبه ابزار