رشد جنین (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



در
قرآنقرآن، در اصل مصدر است و به کتابی که بر پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و آله‌و‌سلم) اختصاص پیدا کرده است گفته می‌شود
به مراحل رشد
جنینجنین‌ مرحله ای از رشد در رحم مادر است
تا تولد طفل به طور مفصل پرداخته شده است.


رشد جنین در رحم




← تقدیر خداوند


رشد
جنینجنین‌ مرحله ای از رشد در رحم مادر است
از آغاز تا پایان، با تقدیر و اندازه گیری است.
الله یعلم ما تحمل کل انثی وما تغیض الارحام وما تزداد وکل شیء عنده بمقدار. «
خداآفرینندۀ جهان هستی را خدا گویند
از جنین ‌هایی که هر (
انسانانسان اصلش از «إِنْسیان» است، زیرا لغت شناسان عربی، مصغّر آن را «اُنیسیانْ» دانسته اند
یا
حیوانحیوان، واژه ای عربی که بر هرگونه ذی روح اطلاق می شود و انسان را نیز، که او را حیوان ناطق می‌خوانند، در بر می گیرد
) ماده‌ای حمل می‌ کند آگاه است و نیز از آنچه رحمها کم می‌ کنند (و پیش از موعد مقرر می‌ زایند)، و هم از آنچه افزون می‌ کنند (و بعد از موقع می‌زایند) و هر چیز نزد او مقدار معینی دارد.»
الم نخلقکم من ماء مهین• فجعلنـه فی قرار مکین• الی قدر معلوم• فقدرنا فنعم القـدرون. «آیا شما را از آبی پست و ناچیز نیافریدیم، • سپس آن را در قرارگاهی محفوظ و آماده قرار دادیم، • تا مدتی معین؟! • ما
قدرتقدرت یکی از صفات الهی است
بر این کار داشتیم، پس ما قدرتمند خوبی هستیم (و امر
معاد\'\'\'معاد\'\'\' واژهٔ عربی برگرفته از «عود» است و به‌معنای «بازگشتن»، «رستاخیز» یا «دوباره‌برخاستن» (پس از مرگ) است
برای ما آسان است).»

← آفرینش احسن


رشد جنین در
رحمرحم به فتح راء وکسر حاء دو معنا دارد واز معنای نخست آن در باب نکاح و نیز در بخش مسائل مستحدثه سخن گفته‏اند
و دمیده شدن
روحروح آفريده‌ای از عالم غیب است که از آن در بابهايی نظير طهارت، صلات، تجارت، صید و ذباحه و دیات سخن گفته‌اند
در آن، نشان آفرینش احسن خداوند است.
ثم جعلنـه نطفة فی قرار مکین• ثم خلقنا النطفة علقة فخلقنا العلقة مضغة فخلقنا المضغة عظـمـا فکسونا العظـم لحمـا ثم انشانـه خلقـا ءاخر فتبارک الله احسن الخــلقین. «سپس او را نطفه ‌ای در قرارگاه مطمئن (رحم) قرار دادیم• سپس نطفه را بصورت علقه (خون بسته)، و علقه را بصورت مضغه (چیزی شبیه گوشت جویده شده)، و مضغه را بصورت استخوانهایی درآوردیم و بر استخوانها گوشت پوشاندیم سپس آن را آفرینش تازه‌ای دادیم پس بزرگ است خدایی که بهترین آفرینندگان است.»

← دلیل یگانگی خدا


تحولات و رشد جنین در رحم مادر، دلیل یگانگی خداست.
خلقکم من نفس وحدة ثم جعل منها زوجها وانزل لکم من الانعـم ثمـنیة ازوج یخلقکم فی بطون امهـتکم خلقـا من بعد خلق فی ظـلمـت ثلـث ذلکم الله ربکم له الملک لا الـه الا هو فانی تصرفون. «او شما را از یک نفس آفرید، و همسرش را از (باقیمانده گل) او خلق کرد و برای شما هشت از چهارپایان ایجاد کرد او شما را در
شکمشكم به بخشى از بدن بين سینه و لگن گفته مي شود
مادرانتان آفرینشی بعد از آفرینش دیگر، در میان تاریکی‌های سه گانه، می‌ بخشد! این است ، شما که
حکومتحکومت چهار معنی دارد: ۱
(عالم هستی) از آن اوست هیچ معبودی جز او نیست پس چگونه از راه
حقحق در سه معنا استعمال شده است
منحرف می‌ شوید.»

← دلیلی بر معاد


رشد جنین در رحم، دلیلی بر معاد و حیات آخرتی انسانهاست.
یـایها الناس ان کنتم فی ریب من البعث فانا خلقنـکم من تراب ثم من نطفة ثم من علقة ثم من مضغة مخلقة وغیر مخلقة لنبین لکم ونقر فی الارحام ما نشاء الی اجل مسمی ثم نخرجکم طفلا... «ای مردم! اگر در رستاخیز
شکشک مقابل یقین یکی از عناوین مهمی است که درفقه و اصول در مورد آن زیاد بحث شده است و در تمامی ابواب فقه جاری است
دارید، (به این نکته توجه کنید که:) ما شما را از
خاکخاک، به مواد ناپیوسته پوشاننده قسمتهاى زیادى از زمین گفته می شود که از احکام آن در بابهاى طهارت، صلات، و اطعمه و اشربه سخن گفته‏اند
آفریدیم، سپس از نطفه، و بعد از خون بسته شده، سپس از «مضغه» (چیزی شبیه گوشت جویده شده)، که بعضی دارای شکل و خلقت است و بعضی بدون شکل تا برای شما روشن سازیم (که بر هر چیز قادریم)! و جنین ‌هایی را که بخواهیم تا مدت معینی در رحم (مادران) قرار می‌ دهیم (و آنچه را بخواهیم ساقط می‌ کنیم) بعد شما را بصورت طفل بیرون می‌ آوریم سپس هدف این است که به حد رشد و خویش برسید. در این میان بعضی از شما می‌ میرند و بعضی آن قدر
عمرعمربه طول زندگی و یا دوران حیات را می‌گویند
می‌ کنند که به بدترین مرحله زندگی (و پیری) می‌ رسند آن چنان که بعد از
علمعلم دارای ارزش ذاتی می‌باشد و در دین مبین اسلام به علم ارزش و بهای بالایی داده شده است
و آگاهی، چیزی نمی‌ دانند! (از سوی دیگر،)
زمینزمین جایی است که همه موجودات زنده روی آن زندگی می کنند
را (در فصل زمستان) خشک و مرده می‌ بینی، اما هنگامی که
آب بارانآب باران همان آب حاصل از ریزش باران است و احکام آن در باب‌هاى طهارت و اطعمه و اشربه آمده است
بر آن فرو می‌ فرستیم، به حرکت درمی آید و می‌ روید و از هر نوع گیاهان زیبا می‌ رویاند.»

← رشد جنین در سیر زمان


رشد جنین در رحم، با گذشت
زمانزمان به معنای مدت است که با وقت و اجل متفاوت است
انجام می‌شود.
هو الذی خلقکم من نفس وحدة وجعل منها زوجها لیسکن الیها فلما تغشـها حملت حملا خفیفـا فمرت به فلما اثقلت دعوا الله ربهما لـئن ءاتیتنا صــلحـا لنکونن من الشـکرین. «او خدایی است که (همه) شما را از یک فرد آفرید و همسرش را نیز از جنس او قرار داد، تا در کنار او بیاساید. سپس هنگامی که با او
آمیزشنزدیکی کردن را آمیزش می گویند که در فقه احکام بسیار زیادی دارد
کرد، حملی سبک برداشت، که با وجود آن، به کارهای خود ادامه می‌ داد و چون سنگین شد، هر دو از و پروردگار خود خواستند «اگر فرزند صالحی به ما دهی، از شاکران خواهیم بود.»
خلقکم من نفس وحدة ثم جعل منها زوجها وانزل لکم من الانعـم ثمـنیة ازوج یخلقکم فی بطون امهـتکم خلقـا من بعد خلق فی ظـلمـت ثلـث... «او شما را از یک نفس آفرید، و همسرش را از (باقیمانده گل) او خلق کرد و برای شما هشت زوج از چهارپایان ایجاد کرد او شما را در شکم مادرانتان آفرینشی بعد از آفرینش دیگر، در میان تاریکی‌های سه گانه، می‌ بخشد! این است خداوند، پروردگار شما که حکومت (عالم هستی) از آن اوست هیچ معبودی جز او نیست پس چگونه از راه حق منحرف می‌ شوید.»

← سبب رشد جنین


شکل گرفتن مضغه در رحم، سبب رشد جنین به مرحله بالاتر است.
... فانا خلقنـکم... من مضغة مخلقة وغیر مخلقة... «.... ما شما را از خاک آفریدیم، سپس از نطفه، و بعد از خون بسته شده، سپس از «مضغه» (چیزی شبیه گوشت جویده شده)، که بعضی دارای شکل و خلقت است و بعضی بدون شکل تا برای شما روشن سازیم......» (بر اساس که «مخلقه» را به معنای شکل گرفتن جنین دانسته و زمینه رشد آن به مرحله بالاتر فراهم آمده است.)
ثم خلقنا النطفة علقة فخلقنا العلقة مضغة فخلقنا المضغة عظـمـا فکسونا العظـم لحمـا ثم انشانـه خلقـا ءاخر فتبارک الله احسن الخــلقین. «سپس نطفه را بصورت علقه (خون بسته)، و علقه را بصورت مضغه (چیزی شبیه گوشت جویده شده)، و مضغه را بصورت استخوانهایی درآوردیم و بر
استخوانهااستخوان: از اجزاء معروف بدن است
گوشت پوشاندیم سپس آن را آفرینش تازه‌ای دادیم پس بزرگ است خدایی که بهترین آفرینندگان است.»

← دعای والدین


زمان رشد جنین، دوران توجه و دعای والدین در پیشگاه خداست.
هو الذی خلقکم من نفس وحدة وجعل منها زوجها لیسکن الیها فلما تغشـها حملت حملا خفیفـا فمرت به فلما اثقلت دعوا الله ربهما لـئن ءاتیتنا صــلحـا لنکونن من الشـکرین. «او خدایی است که (همه) شما را از یک فرد آفرید و همسرش را نیز از جنس او قرار داد، تا در کنار او بیاساید. سپس هنگامی که با او آمیزش کرد، حملی سبک برداشت، که با وجود آن، به کارهای خود ادامه می‌ داد و چون سنگین شد، هر دو از خداوند و پروردگار خود خواستند «اگر فرزند صالحی به ما دهی، از شاکران خواهیم بود.»

مراحل رشد جنین



جنین، دارای مراحل مختلف رشد در رحم است.
یـایها الناس ان کنتم فی ریب من البعث فانا خلقنـکم من تراب ثم من نطفة ثم من علقة ثم من مضغة مخلقة وغیر مخلقة لنبین لکم ونقر فی الارحام ما نشاء الی اجل مسمی ثم نخرجکم طفلا... «ای مردم! اگر در رستاخیز
شکشک مقابل یقین یکی از عناوین مهمی است که درفقه و اصول در مورد آن زیاد بحث شده است و در تمامی ابواب فقه جاری است
دارید، (به این نکته توجه کنید که:) ما شما را از خاک آفریدیم، سپس از نطفه، و بعد از خون بسته شده، سپس از «مضغه» (چیزی شبیه گوشت جویده شده)، که بعضی دارای شکل و خلقت است و بعضی بدون شکل تا برای شما روشن سازیم (که بر هر چیز قادریم)! و جنین ‌هایی را که بخواهیم تا مدت معینی در رحم (مادران) قرار می‌ دهیم (و آنچه را بخواهیم ساقط می‌ کنیم) بعد شما را بصورت طفل بیرون می‌ آوریم سپس هدف این است که به حد رشد و بلوغ خویش برسید. در این میان بعضی از شما می‌ میرند و بعضی آن قدر عمر می‌ کنند که به بدترین مرحله زندگی (و پیری) می‌ رسند آن چنان که بعد از علم و آگاهی، چیزی نمی‌ دانند! (از سوی دیگر،) زمین را (در فصل زمستان) خشک و مرده می‌ بینی، اما هنگامی که
آببه آنچه آب نامیده شود، هر چند به طور مَجاز آب گفته می‌شود
بارانباران قطره‏های آب، در حال فرو چکیدن از ابر است
بر آن فرو می‌ فرستیم، به حرکت درمی آید و می‌ روید و از هر نوع گیاهان زیبا می‌ رویاند.»
ثم جعلنـه نطفة فی قرار مکین• ثم خلقنا النطفة علقة فخلقنا العلقة مضغة فخلقنا المضغة عظـمـا فکسونا العظـم لحمـا ثم انشانـه خلقـا ءاخر فتبارک الله احسن الخــلقین. «سپس او را نطفه ‌ای در قرارگاه مطمئن (رحم) قرار دادیم• سپس نطفه را بصورت علقه (خون بسته)، و علقه را بصورت مضغه (چیزی شبیه گوشت جویده شده)، و مضغه را بصورت استخوانهایی درآوردیم و بر استخوانها گوشت پوشاندیم سپس آن را آفرینش تازه‌ای دادیم پس بزرگ است خدایی که بهترین آفرینندگان است.»
الذی احسن کل شیء خلقه وبدا خلق الانسـن من طین• ثم جعل نسله من سلــلة من ماء مهین• ثم سوه ونفخ فیه من روحه وجعل لکم السمع والابصـر والافـدة قلیلا ما تشکرون. «او همان کسی است که هر چه را آفرید نیکو آفرید و آفرینش انسان را از گل آغاز کرد• سپس نسل او را از عصاره‌ای از آب ناچیز و بی قدر آفرید. • سپس (اندام) او را موزون ساخت و از
روحروح آفريده‌ای از عالم غیب است که از آن در بابهايی نظير طهارت، صلات، تجارت، صید و ذباحه و دیات سخن گفته‌اند
خویش در وی دمید و برای شما گوش و چشمها و دلها قرار داد اما کمتر
شکرشُکر، اصطلاحی دینی و اخلاقی، به معنای قدردانی کردن از خدا می‌باشد و منظور از آن سپاسگزاری در حوزه نیت، گفتار و رفتار است
نعمتهای او را بجا می‌ آورید.»
خلقکم من نفس وحدة ثم جعل منها زوجها وانزل لکم من الانعـم ثمـنیة ازوج یخلقکم فی بطون امهـتکم خلقـا من بعد خلق فی ظـلمـت ثلـث ذلکم الله ربکم له الملک لا الـه الا هو فانی تصرفون. «او شما را از یک نفس آفرید، و همسرش را از (باقیمانده گل) او
خلقخُلُق به ضم خاء یا خُلْق، جمع اخلاق به‌معنای صورت باطنی انسان است که سیرت نیز نامیده می‌شود
کرد و برای شما هشت زوج از چهارپایان ایجاد کرد او شما را در شکم مادرانتان آفرینشی بعد از آفرینش دیگر، در میان تاریکی‌های سه گانه، می‌ بخشد! این است خداوند، شما که حکومت (عالم هستی) از آن اوست هیچ معبودی جز او نیست پس چگونه از راه حق منحرف می‌ شوید.»
هو الذی خلقکم من تراب ثم من نطفة ثم من علقة ثم یخرجکم طفلا ثم لتبلغوا اشدکم ثم لتکونوا شیوخـا ومنکم من یتوفی من قبل ولتبلغوا اجلا مسمی ولعلکم تعقلون. «او کسی است که شما را از خاک آفرید، سپس از نطفه، سپس از علقه (خون بسته شده)، سپس شما را بصورت طفلی (از شکم مادر) بیرون می‌فرستد، بعد به مرحله کمال قوت خود می‌ رسید، و بعد از آن پیر می‌ شوید و (در این میان) گروهی از شما پیش از رسیدن به این مرحله می‌ میرند و در نهایت به سرآمد عمر خود می‌ رسید و شاید
تعقلتعقل، به معنای بکاربردن نیرویی است که به واسطه آن خیر و شر و حق و باطل از یکدیگر تشخیص داده می‌شود
کنید.»

← نطفه


مراحل رشد جنین بر اساس ترتیب ذکر شده در
آیهنماز و آباد کردن مساجدخداوند در قرآن کریم حق آباد کردن مساجد را تنها به‌مومنین عطا نموده است، آنجا که فرمود: «انّما یعمر مساجد الله من امن بالله و الیوم الاخر و اقام الصّلوة و آتی الزّکوة و لم یخش الاّ الله فعسی اولئک ان یکونوا من المهتدین؛ مساجد الهی را تنها کسی آباد می‌کند که ایمان به خدا و روز قیامت آورده و نماز را بر پا دارد و زکات را بپردازد و از چیزی جز خدا نترسد، امید است چنین گروهی هدایت یابند»
است، نه الفبایی.
نطفه، آغاز شکل گیری جنین در رحم است.
یـایها الناس ان کنتم فی ریب من البعث فانا خلقنـکم من تراب ثم من نطفة ثم من علقة ثم من مضغة مخلقة وغیر مخلقة لنبین لکم ونقر فی الارحام ما نشاء الی اجل مسمی ثم نخرجکم طفلا... «ای مردم! اگر در رستاخیز شک دارید، (به این نکته توجه کنید که: ) ما شما را از خاک آفریدیم، سپس از نطفه، و بعد از خون بسته شده، سپس از «مضغه» (چیزی شبیه گوشت جویده شده)، که بعضی دارای شکل و خلقت است و بعضی بدون شکل تا برای شما روشن سازیم (که بر هر چیز قادریم)! و جنین ‌هایی را که بخواهیم تا مدت معینی در رحم (مادران) قرار می‌ دهیم (و آنچه را بخواهیم ساقط می‌ کنیم) بعد شما را بصورت طفل بیرون می‌ آوریم سپس هدف این است که به حد رشد و بلوغ خویش برسید. در این میان بعضی از شما می‌ میرند و بعضی آن قدر عمر می‌ کنند که به بدترین مرحله زندگی (و پیری) می‌ رسند آن چنان که بعد از علم و آگاهی، چیزی نمی‌ دانند! (از سوی دیگر،)
زمینزمین جایی است که همه موجودات زنده روی آن زندگی می کنند
را (در فصل زمستان) خشک و مرده می‌ بینی، اما هنگامی که آب باران بر آن فرو می‌ فرستیم، به حرکت درمی آید و می‌ روید و از هر نوع گیاهان زیبا می‌ رویاند.»
ثم جعلنـه نطفة فی قرار مکین. «سپس او را نطفه ‌ای در قرارگاه مطمئن (رحم) قرار دادیم.»
الذی احسن کل شیء خلقه وبدا خلق الانسـن من طین• ثم جعل نسله من سلــلة من ماء مهین. «او همان کسی است که هر چه را آفرید نیکو آفرید و آفرینش انسان را از گل آغاز کرد• سپس نسل او را از عصاره ‌ای از آب ناچیز و بی قدر آفرید.»
خلقکم من نفس وحدة ثم جعل منها زوجها وانزل لکم من الانعـم ثمـنیة ازوج یخلقکم فی بطون امهـتکم خلقـا من بعد خلق فی ظـلمـت ثلـث ذلکم الله ربکم له الملک لا الـه الا هو فانی تصرفون. «او شما را از یک نفس آفرید، و همسرش را از (باقیمانده گل) او خلق کرد و برای شما هشت زوج از چهارپایان ایجاد کرد او شما را در شکم مادرانتان آفرینشی بعد از آفرینش دیگر، در میان تاریکی‌های سه گانه، می‌ بخشد! این است خداوند، پروردگار شما که حکومت (عالم هستی) از آن اوست هیچ معبودی جز او نیست پس چگونه از راه حق منحرف می‌ شوید.» (آیه به مراحل خلقت انسان از نطفه به علقه و مضغه و استخوان بندی اشاره دارد.)
هو الذی خلقکم من تراب ثم من نطفة ثم من علقة ثم یخرجکم طفلا ثم لتبلغوا اشدکم ثم لتکونوا شیوخـا ومنکم من یتوفی من قبل ولتبلغوا اجلا مسمی ولعلکم تعقلون. «او کسی است که شما را از خاک آفرید، سپس از نطفه، سپس از علقه (خون بسته شده)، سپس شما را بصورت طفلی (از شکم مادر) بیرون می‌فرستد، بعد به مرحله کمال قوت خود می‌ رسید، و بعد از آن پیر می‌ شوید و (در این میان) گروهی از شما پیش از رسیدن به این مرحله می‌ میرند و در نهایت به سرآمد عمر خود می‌ رسید و شاید تعقل کنید.»
الم یک نطفة من منی یمنی• ثم کان علقة فخلق فسوی. «آیا او نطفه ‌ای از منی که در رحم ریخته می‌ شود نبود؟! • سپس بصورت خون بسته در آمد، و خداوند او را آفرید و موزون ساخت.»
الم نخلقکم من ماء مهین• فجعلنـه فی قرار مکین• الی قدر معلوم• فقدرنا فنعم القـدرون. «آیا شما را از آبی پست و ناچیز نیافریدیم، • سپس آن را در قرارگاهی محفوظ و آماده قرار دادیم، • تا مدتی معین؟! • ما
قدرتقدرت یکی از صفات الهی است
بر این کار داشتیم، پس ما قدرتمند خوبی هستیم (و امر معاد برای ما آسان است).»

← علقه


تبدیل نطفه به علقه، از مراحل شکل گیری
جنینجنین‌ مرحله ای از رشد در رحم مادر است
است.
یـایها الناس ان کنتم فی ریب من البعث فانا خلقنـکم من تراب ثم من نطفة ثم من علقة ثم من مضغة مخلقة وغیر مخلقة لنبین لکم ونقر فی الارحام ما نشاء الی اجل مسمی ثم نخرجکم طفلا ثم لتبلغوا اشدکم ومنکم من یتوفی ومنکم من یرد الی ارذل العمر لکیلا یعلم من بعد علم شیــا وتری الارض هامدة فاذا انزلنا علیها الماء اهتزت وربت وانبتت من کل زوج بهیج. «ای مردم! اگر در رستاخیز شک دارید، (به این نکته توجه کنید که: ) ما شما را از خاک آفریدیم، سپس از نطفه، و بعد از خون بسته شده، سپس از «مضغه» (چیزی شبیه گوشت جویده شده)، که بعضی دارای شکل و خلقت است و بعضی بدون شکل تا برای شما روشن سازیم (که بر هر چیز قادریم)! و جنین ‌هایی را که بخواهیم تا مدت معینی در رحم (مادران) قرار می‌ دهیم (و آنچه را بخواهیم ساقط می‌ کنیم) بعد شما را بصورت طفل بیرون می‌ آوریم سپس هدف این است که به حد
رشدرُشد در دو معنای توانایی حفظ مال و مصرف آن در راه درست و نمو به کار رفته است
و بلوغ خویش برسید. در این میان بعضی از شما می‌ میرند و بعضی آن قدر عمر می‌ کنند که به بدترین مرحله زندگی (و پیری) می‌ رسند آن چنان که بعد از علم و آگاهی، چیزی نمی‌ دانند! (از سوی دیگر،) زمین را (در فصل زمستان) خشک و مرده می‌ بینی، اما هنگامی که آب باران بر آن فرو می‌ فرستیم، به حرکت درمی آید و می‌ روید و از هر نوع گیاهان زیبا می‌ رویاند.»
ثم جعلنـه نطفة فی قرار مکین• ثم خلقنا النطفة علقة فخلقنا العلقة مضغة فخلقنا المضغة عظـمـا فکسونا العظـم لحمـا ثم انشانـه خلقـا ءاخر فتبارک الله احسن الخــلقین. «سپس او را نطفه ‌ای در قرارگاه مطمئن (رحم) قرار دادیم• سپس نطفه را بصورت علقه (خون بسته)، و علقه را بصورت مضغه (چیزی شبیه گوشت جویده شده)، و مضغه را بصورت استخوانهایی درآوردیم و بر استخوانها گوشت پوشاندیم سپس آن را آفرینش تازه‌ای دادیم پس بزرگ است خدایی که بهترین آفرینندگان است.»
خلقکم من نفس وحدة ثم جعل منها زوجها وانزل لکم من الانعـم ثمـنیة ازوج یخلقکم فی بطون امهـتکم خلقـا من بعد خلق فی ظـلمـت ثلـث ذلکم الله ربکم له الملک لا الـه الا هو فانی تصرفون. «او شما را از یک
نفس"ن ف س" در اصل لغت برخروج نسیم دلالت می‌کند و تنفس نیز به همین معنا می‌باشد
آفرید، و همسرش را از (باقیمانده گل) او خلق کرد و برای شما هشت زوج از چهارپایان ایجاد کرد او شما را در شکم مادرانتان آفرینشی بعد از آفرینش دیگر، در میان تاریکی‌های سه گانه، می‌ بخشد! این است خداوند، پروردگار شما که حکومت (عالم هستی) از آن اوست هیچ معبودی جز او نیست پس چگونه از راه حق منحرف می‌ شوید.» (آیه به مراحل خلقت انسان از نطفه به علقه و مضغه و استخوان بندی اشاره دارد.)
هو الذی خلقکم من تراب ثم من نطفة ثم من علقة ثم یخرجکم طفلا ثم لتبلغوا اشدکم ثم لتکونوا شیوخـا ومنکم من یتوفی من قبل ولتبلغوا اجلا مسمی ولعلکم تعقلون. «او کسی است که شما را از
خاکخاک، به مواد ناپیوسته پوشاننده قسمتهاى زیادى از زمین گفته می شود که از احکام آن در بابهاى طهارت، صلات، و اطعمه و اشربه سخن گفته‏اند
آفرید، سپس از نطفه، سپس از علقه (خون بسته شده)، سپس شما را بصورت طفلی (از شکم مادر) بیرون می‌فرستد، بعد به مرحله کمال قوت خود می‌ رسید، و بعد از آن پیر می‌ شوید و (در این میان) گروهی از شما پیش از رسیدن به این مرحله می‌ میرند و در نهایت به سرآمد عمر خود می‌ رسید و شاید
تعقلتعقل، به معنای بکاربردن نیرویی است که به واسطه آن خیر و شر و حق و باطل از یکدیگر تشخیص داده می‌شود
کنید.»
الم یک نطفة من منی یمنی• ثم کان علقة فخلق فسوی. «آیا او نطفه ‌ای از منی که در
رحمرحم به فتح راء وکسر حاء دو معنا دارد واز معنای نخست آن در باب نکاح و نیز در بخش مسائل مستحدثه سخن گفته‏اند
ریخته می‌ شود نبود؟! • سپس بصورت خون بسته در آمد، و خداوند او را آفرید و موزون ساخت.»

← مضغه


مضغه (گوشت جویده) از مراحل رشد جنین است.
... فانا خلقنـکم... من علقة ثم من مضغة.... . «.... . ما شما را از خاک آفریدیم، سپس از نطفه، و بعد از خون بسته شده، سپس از «مضغه» (چیزی شبیه گوشت جویده شده)، که بعضی دارای شکل و خلقت است...».
. فخلقنا العلقة مضغة... «.... سپس نطفه را بصورت علقه (خون بسته)، و علقه را بصورت مضغه (چیزی شبیه گوشت جویده شده)، و مضغه را بصورت استخوانهایی درآوردیم.....»

← استخوان بندی


تبدیل مضغه به استخوان در رحم، از مراحل رشد جنین است.
ثم خلقنا النطفة علقة فخلقنا العلقة مضغة فخلقنا المضغة عظـمـا فکسونا العظـم لحمـا ثم انشانـه خلقـا ءاخر فتبارک الله احسن الخــلقین. «سپس نطفه را بصورت علقه (خون بسته)، و علقه را بصورت مضغه (چیزی شبیه گوشت جویده شده)، و مضغه را بصورت استخوانهایی درآوردیم و بر استخوانها گوشت پوشاندیم سپس آن را آفرینش تازه‌ای دادیم پس بزرگ است خدایی که بهترین آفرینندگان است.»

← رویش گوشت


روییدن گوشت بر
استخواناستخوان: از اجزاء معروف بدن است
پدید آمده از مضغه، از مراحل رشد جنین است.
ثم خلقنا النطفة علقة فخلقنا العلقة مضغة فخلقنا المضغة عظـمـا فکسونا العظـم لحمـا ثم انشانـه خلقـا ءاخر فتبارک الله احسن الخــلقین. «سپس نطفه را بصورت علقه (خون بسته)، و علقه را بصورت مضغه (چیزی شبیه گوشت جویده شده)، و مضغه را بصورت استخوانهایی درآوردیم و بر استخوانها گوشت پوشاندیم سپس آن را آفرینش تازه‌ای دادیم پس بزرگ است خدایی که بهترین آفرینندگان است.»

← نفخ روح


دمیده شدن
روحروح آفريده‌ای از عالم غیب است که از آن در بابهايی نظير طهارت، صلات، تجارت، صید و ذباحه و دیات سخن گفته‌اند
در جنین، مرحله پایانی شکل گیری جنین است.
ثم خلقنا النطفة علقة فخلقنا العلقة مضغة فخلقنا المضغة عظـمـا فکسونا العظـم لحمـا ثم انشانـه خلقـا ءاخر فتبارک الله احسن الخــلقین. «سپس نطفه را بصورت علقه (خون بسته)، و علقه را بصورت مضغه (چیزی شبیه گوشت جویده شده)، و مضغه را بصورت استخوانهایی درآوردیم و بر استخوانها گوشت پوشاندیم سپس آن را آفرینش تازه‌ای دادیم پس بزرگ است خدایی که بهترین آفرینندگان است.»
الذی احسن کل شیء خلقه وبدا خلق الانسـن من طین• ثم سوه ونفخ فیه من روحه وجعل لکم السمع والابصـر والافـدة قلیلا ما تشکرون. «او همان کسی است که هر چه را آفرید نیکو آفرید و آفرینش
انسانانسان اصلش از «إِنْسیان» است، زیرا لغت شناسان عربی، مصغّر آن را «اُنیسیانْ» دانسته اند
را از گل آغاز کرد. • .... • سپس (اندام) او را موزون ساخت و از روح خویش در وی دمید و برای شما گوش و
چشمهاچشم از اعضای بدن است که دارای قوه بینایی بوده , از آن در بابهاى طهارت، صلات، صوم، حج، اطعمه و اشربه، قصاص و دیات سخن رفته است
و دلها قرار داد اما کمتر شکر نعمتهای او را بجا می‌ آورید.»

پانویس


 
۱. رعد/سوره۱۳، آیه۸.    
۲. تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی، ج۱۰، ص۱۳۳.    
۳. مرسلات/سوره۷۷، آیه۲۰ - ۲۳.    
۴. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۱۳.    
۵. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۱۴.    
۶. تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی، ج۱۴، ص۲۰۷.    
۷. زمر/سوره۳۹، آیه۶.    
۸. حج/سوره۲۲، آیه۵.    
۹. تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی، ج۱۴، ص۱۷.    
۱۰. اعراف/سوره۷، آیه۱۸۹.    
۱۱. زمر/سوره۳۹، آیه۶.    
۱۲. ترجمه المیزان، علامه طباطبایی، ج۱۷، ص۳۶۲.    
۱۳. تفسیر نورالثقلین، شیخ حویزی، ج۳، ص۴۷۱، ح ۹.    
۱۴. حج/سوره۲۲، آیه۵.    
۱۵. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۱۴.    
۱۶. ترجمه المیزان، علامه طباطبایی، ج۱۵، ص۲۵.    
۱۷. اعراف/سوره۷، آیه۱۸۹.    
۱۸. حج/سوره۲۲، آیه۵.    
۱۹. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۱۳.    
۲۰. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۱۴.    
۲۱. سجده/سوره۳۲، آیه۷ - ۹.    
۲۲. زمر/سوره۳۹، آیه۶.    
۲۳. غافر/سوره۴۰، آیه۶۷.    
۲۴. ترجمه المیزان، علامه طباطبایی، ج۱۷، ص۵۲۵.    
۲۵. حج/سوره۲۲، آیه۵.    
۲۶. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۱۳.    
۲۷. سجده/سوره۳۲، آیه۷.    
۲۸. سجده/سوره۳۲، آیه۸.    
۲۹. زمر/سوره۳۹، آیه۶.    
۳۰. مجمع البیان، شیخ طبرسی، ذیل آیه.    
۳۱. غافر/سوره۴۰، آیه۶۷.    
۳۲. قیامت/سوره۷۵، آیه۳۷.    
۳۳. قیامت/سوره۷۵، آیه۳۸.    
۳۴. مرسلات/سوره۷۷، آیه۲۰ - ۲۳.    
۳۵. حج/سوره۲۲، آیه۵.    
۳۶. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۱۳.    
۳۷. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۱۴.    
۳۸. مجمع البیان، شیخ طبرسی، ذیل آیه.    
۳۹. زمر/سوره۳۹، آیه۶.    
۴۰. غافر/سوره۴۰، آیه۶۷.    
۴۱. قیامت/سوره۷۵، آیه۳۷.    
۴۲. قیامت/سوره۷۵، آیه۳۸.    
۴۳. حج/سوره۲۲، آیه۵.    
۴۴. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۱۴.    
۴۵. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۱۴.    
۴۶. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۱۴.    
۴۷. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۱۴.    
۴۸. سجده/سوره۳۲، آیه۷.    
۴۹. سجده/سوره۳۲، آیه۹.    
۵۰. ترجمه المیزان، علامه طباطبایی، ج۱۶، ص۳۷۴.    


منبع



فرهنگ قرآن، مرکز فرهنگ و معارف قرآن، برگرفته از مقاله «رشد جنین».    



جعبه ابزار