• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

رمض (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف





رَمَض (به فتح راء و میم) از واژگان نهج البلاغه به معنای شدت حرارت است.
رَمْضاء (به فتح راء و سکون میم) به معنی شدت حرارت و زمين داغ شده از حرارت خورشيد است.
دو مورد از اين ماده در نهج‌ البلاغه آمده است.



رَمَض به معنای شدت حرارت است.
رَمْضاء به معنی شدت حرارت و زمين داغ شده از حرارت خورشيد است.


به برخی از مواردی که در نهج البلاغه به‌کار رفته است، اشاره می‌شود:

۲.۱ - خطبه ۱۸۳

حضرت علی (علیه‌السلام) در مقام موعظه فرموده است: «فَرأَيْتُمْ جَزَعَ أَحَدِكُمْ مِنَ الشَّوْكَةِ تُصيبُهُ، وَ الْعَثْرَةِ تُدْميهِ، وَ الرَّمْضاءِ تُحْرِقُهُ؟ فَكَيْفَ إِذا كانَ بَيْنَ طابَقَيْنِ مِنْ نار، ضَجيعَ حَجَر، وَ قَرينَ شَيْطان؟!» یعنی: «آيا ديده‌ايد ناله كسى را از خارى كه در پايش مى‌خلد، يا از افتادنى كه او را زخمى و خونى مى‌كند و يا از زمين داغى كه او را مى‌سوزاند، چطور است كه انسان ميان دو آجر بزرگى از آتش باشد همخوابه سنگ و رفيق شيطان.» (شرح‌های خطبه: ) همخوابه سنگ اشاره است به آيه (وَ قودُها النّاسُ وَ الْحِجارَةُ) و قرين شيطان به آيه (نُقَيّضْ لَهُ شَيْطاناً فَهُوَ لَهُ قَرينٌ) است.

۲.۲ - خطبه ۱۰۹

و درباره اثرات اعمال فرموده: «وَ صَوْمُ شَهْرِ رَمَضانَ فَإِنَّهُ جُنَّةٌ مِنَ الْعِقاب، وَ حَجُّ الْبَيْتِ وَ اعْتَِمارُهُ فَإِنَّهُما يَنْفيانِ الْفَقْرَ» یعنی: «و روزه ماه رمضان كه سپرى است در برابر مجازات خدا و حج و عمره خانه خدا كه نابود كننده فقر است.» (شرح‌های خطبه:)


دو مورد از اين ماده در نهج‌ البلاغه آمده است.


۱. ↑ قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، ج۱، ص۴۶۹.    
۲. ↑ طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۴، ص۲۰۸.    
۳. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۴۱۵، خطبه ۱۸۳.    
۴. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعه الاستقامه، ج۲، ص۱۳۵، خطبه ۱۷۸.    
۵. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۲۶۷، خطبه ۱۸۳.    
۶. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۴۱۵، خطبه ۱۸۳.    
۷. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۷۲۵.    
۸. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۷۳۹.    
۹. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین، ج۷، ص۱۱۶.    
۱۰. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۱۰، ص۳۹۹.    
۱۱. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۱۰، ص۱۲۲.    
۱۲. ↑ بقره/سوره۲، آیه۲۴.    
۱۳. ↑ زخرف/سوره۴۳، آیه۳۶.    
۱۴. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۲۵۱، خطبه ۱۰۹.    
۱۵. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعه الاستقامه، ج۱، ص۲۱۵، خطبه ۱۰۸.    
۱۶. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۱۶۳، خطبه ۱۱۰.    
۱۷. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۲۴۱، خطبه ۱۱۰.    
۱۸. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه،، ج۳، ص۱۲۶.    
۱۹. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۱۳۷-۱۳۹.    
۲۰. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین، ج۴، ص۶۲۴.    
۲۱. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعه فی شرح نهج البلاغه، ج۷، ص۴۲۲-۴۳۴.    
۲۲. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۷، ص۲۲۱.    
۲۳. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۴۱۵، خطبه ۱۸۳.    
۲۴. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۲۵۱، خطبه ۱۰۹.    



• قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «رمض»، ج۱، ص۴۶۹.    






جعبه ابزار