رهبری و ارتش جمهوری اسلامی ایران (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
رهبری و ارتش جمهوری اسلامی ایران، ارتش جمهوری اسلامی ایران با هدف پاسداری از استقلال و تمامیت ارضی و نظام جمهوری اسلامی کشور تشکیل شده است.
این ارتش باید خصلتی مکتبی و مردمى داشته باشد و به اهداف انقلاب اسلامی مؤمن و در راه تحقق آن فداکار باشد.
ارتش در برابر قدرتهای خارجی ضروری است و وجود پایگاهها و مستشاران خارجی نقض استقلال ارتش و کشور است.
رهبری در تعیین فرماندهان نیروهای سهگانه دخالت مستقیم دارد و رئیس ستاد ارتش هماهنگکننده نیروهای سهگانه است.
هدف از تشكيل ارتش
جمهوری اسلامی ایران بنابر اصل يكصد و چهل و سوم پاسدارى از استقلال و تماميت ارضى و نظام جمهورى اسلامى كشور است و چنين هدفى ايجاب مىكند كه ارتش، خصلتى مكتبى و مردمى داشته باشد و به اهداف انقلاب اسلامى مؤمن و در راه تحقق آن فداكار باشد. (اصل ۱۴۴)
از آنجا كه تشكيلات از فرد به وجود مىآيد ارتش جمهورى اسلامى
ایران بايد افرادى شايسته را به خدمت بپذيرد و از استخدام افراد خارجى مبرّا باشد. (اصل ۱۴۵)
براى حفظ استقلال كشور، ارتش در برابر قدرتهاى خارجى ضرورتى است اجتنابناپذير و از آنجا كه وجود پايگاهها و مستشاران خارجى نوعى نقض استقلال ارتش و نهايتاً ناقض استقلال كشور است.
قانون اساسى در اصل يكصد و چهل و ششم استقرار هر نوع پايگاه نظامى خارجى در كشور را هر چند به عنوان استفادههاى صلحآميز باشد ممنوع دانسته و در اصل هشتاد و دوم استخدام كارشناسان خارجى را از طرف دولت ممنوع شمرده مگر در موارد ضرورت با تصويب مجلس شوراى اسلامى.
به دليل مكتبى بودن ارتش جمهورى اسلامى ايران دولت بايد در زمان صلح از افراد و تجهيزات فنى ارتش در كارهاى امدادى، آموزشى، توليدى و
جهاد سازندگى با رعايت كامل موازين عدل اسلامى استفاده كند در حدى كه به آمادگى رزمى ارتش آسيبى وارد نيايد. (اصل ۱۴۷)
طبيعى است ارتشى كه با اين ويژگیها در قانون اساسى توصيف شده بايد توسط
رهبری هدايت و كنترل شود.
ابزار
هدایت و كنترل رهبرى در ارتش از دو طريق انجام مىگيرد:
۱. تعيين رئيس ستاد ارتش.
۲. تعيين فرماندهان نيروهاى سهگانه.
بر اساس قانون اساسى مصوب ۵۸ براى انتقال هدايت و كنترل رهبرى به ارتش، شوراى عالى دفاع نقش عمدهاى را بر عهده داشت و اعضاى شوراى عالى دفاع به منزله مشاوران نظامى رهبر محسوب شدند.
دخالت رهبرى در تعيين فرماندهان نيروهاى سهگانه به طور مستقيم با وجود اينكه رئيس ستاد ارتش توسط رهبرى تعيين مىشود به دليل آن است كه نقش رئيس ستاد ارتش نقش فرماندهى كل نيروهاى ارتش نيست بلكه او هماهنگكننده نيروهاى سهگانه است و از سوى ديگر اين شيوه خود مقتضاى فرماندهى كل نيروهاى مسلح است و معنى فرماندهى كل حضور در نيروهاى سهگانه از طريق نصب فرماندهان به طور مستقيم است.
در صورتى كه در مورد مديريت سياسى با نصب نخست وزير تعيين وزراء بر عهده نخست وزير گذارده مىشود و اختلاف اين دو مورد به لحاظ تفاوت ماهوى است كه بين مديريت نظامى و مديريت سياسى وجود دارد و اولى هدايت و كنترل مستقيم و بيشترى را ايجاب مىكند.
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۱، ص۴۹۲-۴۹۴.
