• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

رکد (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



مقالات مرتبط: رکد (مفردات‌قرآن).


رَكَد (به فتح راء و کاف) از واژگان نهج البلاغه به معنای ايستادن است.
رُكود (به ضم راء) هم به معنای ایستادن است.
راكد (به فتح راء) به معنی هر شى‌ء ثابت و ايستاده است.
پنج مورد از اين ماده در نهج‌ البلاغه آمده است.



رَكَد به معنای ايستادن است.
رُكود هم به معنای ایستادن است، «رَكَدَ الماءُ رُكُوداً: سكن و ثبت»
راكد به معنی هر شى‌ء ثابت و ايستاده است.


به برخی از مواردی که در نهج البلاغه به‌کار رفته است، اشاره می‌شود:

۲.۱ - خطبه ۲۲۹

امام علی (صلوات‌الله‌علیه) درباره دنیا فرموده: «لا يَدومُ رَخاؤُها، وَ لا يَنْقَضي عَناؤُها، وَ لا يَرْكُدُ بَلاؤها» یعنی: «آسودگى آن دائمى نيست زحمتش تمام نمى‌شود، گرفتاريش ساكن نمى‌شود (نمى‌ايستد كه تمام شود).» (شرح‌های خطبه: )

۲.۲ - خطبه ۲۱۱

و درباره زمين فرموده: «فَجَعَلَها لِخَلْقِهِ مِهاداً... فَوْقَ بَحْر لُجّيّ راكِد لا يَجْري» یعنی: «زمين را براى خلقش آماده ساخت بالاى درياى ژرفى ايستاده كه جارى نمى‌شود.» (شرح‌های خطبه: ) منظور مركز مذاب زمين است.

۲.۳ - نامه ۵۸

«حَتَّى جَنَحَتِ الْحَرْبُ وَ رَكَدَتْ» یعنی: (با فرو نشاندن آتش فتنه و آرام ساختن مردم) ) در گذشت.


پنج مورد از اين ماده در نهج‌ البلاغه آمده است.  
۱. ↑ قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، ج۱، ص۴۶۵.    
۲. ↑ طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۳، ص۵۴.    
۳. ↑ شرتونی، سعید، اقرب الموارد فی فصح العربیه و الشوارد، ج۲، ص۴۲۳.    
۴. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۵۶۷، خطبه ۲۲۹.    
۵. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعه الاستقامه، ج۲، ص۲۵۲، خطبه ۲۲۵.    
۶. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۳۵۲، خطبه ۲۳۰.    
۷. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۵۵۱، خطبه ۲۳۰.    
۸. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۱۸۴.    
۹. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۱۹۶.    
۱۰. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین، ج۸، ص۵۰۲.    
۱۱. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۱۴، ص۴۲۲.    
۱۲. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۱۳، ص۶.    
۱۳. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۵۲۱، خطبه ۲۱۱.    
۱۴. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعه الاستقامه، ج۲، ص۲۱۸، خطبه ۲۰۶.    
۱۵. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۳۲۹، خطبه ۲۱۱.    
۱۶. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۵۱۳، خطبه ۲۱۱.    
۱۷. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۴۵.    
۱۸. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۴۹-۵۰.    
۱۹. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین، ج۸، ص۱۸۱.    
۲۰. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۱۴، ص۷۲.    
۲۱. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۱۱، ص۵۱.    
۲۲. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۷۳۶، نامه ۵۸.    
۲۳. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعه الاستقامه، ج۳، ص۱۲۶، نامه ۵۸.    
۲۴. ↑ صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۴۴۸، نامه ۵۸.    
۲۵. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۷۰۱، نامه ۵۸.    
۲۶. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۳۲۳.    
۲۷. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۳۲۵.    
۲۸. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین، ج۱۱، ص۱۹۹.    
۲۹. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۲۰، ص۳۴۴.    
۳۰. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۱۷، ص۱۴۱.    
۳۱. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۵۶۷، خطبه ۲۲۹.    
۳۲. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۵۲۱، خطبه ۲۱۱.    
۳۳. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۷۳۶، نامه ۵۸.    



• قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «رکد»، ج۱، ص۴۶۵.    






جعبه ابزار