زبان عربی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



زبان عربی، یکی از زبان های زنده دنیا است که از آن به زبان اهل بهشت و زبان قرآن نیز تعبیر می کنند.


اهمیت زبان عربی



زبانزبان، عضوی از اعضای بدن انسان است که قدرت حرف زدن را به او می دهد
مهم ترین وسیله برای برقراری ارتباط بین انسان ها است. و این توانایی تکلم و صحبت کردن از نعمت های بزرگ متعال است که در
قرآنقرآن، در اصل مصدر است و به کتابی که بر پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و آله‌و‌سلم) اختصاص پیدا کرده است گفته می‌شود
به آن اشاره شده است: «و به او تعلیم نطق و بیان فرمود».
انسان ها در دنیا با زبان های گوناگونی با هم ارتباط برقرار کرده که یکی از آن زبان ها، زبان عربی می باشد. زبان عربی هزار و چند سال است که با زبان فارسی پیوند دارد. مهم ترین ویژگی زبان عربی این است که لغت قرآن است و خداوند مهربان آیات کتاب خود را با این لغت بر ما نازل کرده است. (ص) و
ائمهأئمه پیشوایان معصوم -علیهم السلام- شیعیان می باشند
معصومین (ع) با این لغت با خدا مناجات می کرده اند. و این لغت زبان متون و منابع ارزشمند اسلامی یعنی متون حدیثی، تفسیری و تاریخی و… است؛ از این جهت دارای قداست و ارزش خاصی است و کسانی که بخواهند بلا واسطه با حقیقت
اسلاماسلام، گرویدن به آیین آسمانی حضرت محمد صلّی اللّه علیه و آله را گویند که یکی از ادیان توحیدی و ابراهیمی است و از جامعیت خاصی نسبت به دیگر ادیان برخوردار است
آشنا شوند لازم است که با این زبان آشنایی کامل داشته باشند.

← ویژگی های زبان عربی


علاوه برآنچه بیان شد زبان عربی ویژگی های خاصی دارد که برخی از آنها عبارتند از:
۱. یکی از کامل ترین و غنی ترین زبان ها، زبان عربی است
۲. از وسیع ترین زبان ها در لغت و اصطلاح می باشد
۳. زبان عربی را زبان اهل
بهشتبهشت، به جایگاه نیكان و مؤمنان در آخرت گفته می شود، که از آن به مناسبت، در باب هاى طهارت، صلاة و حج سخن رفته است
نیز دانسته اند؛‌ چنان که از حضرت رسول اکرم (ص) نقل شده است: « من عرب را به خاطر سه چیز دوست می دارم: اول اینکه خودم
عربلفظ اعراب در موارد متعددی در قرآن بیان شده است و معارفی را در ذیل آن آمده است
هستم، دوم این که قرآن عربی است و سوم این که زبان اهل بهشت عربی است
[۲] طبرسی، امین الدین، تفسیر مجمع البیان، ج ۲، ص۲۰۶، بیروت، داراالاحیاء التراث العربی.

با این توصیف ها، ضرورت یادگرفتن زبان عربی برای غیر عرب زبان هایی که تشنه و دلداده معارف دینی و نیازمند به استفاده از منابع اصیل آن می باشند واضح است.

عربی زبان برگزیده است




← روایاتی در مورد زبان عربی


در برخی از روایات آمده است:
۱. اهل بهشت به زبان عربی سخن می‌گویند و حوریان بهشتی نیز به عربی سخن می گویند.
۲. از حضرت از پدر بزرگوارش علیهما السّلام‏ روایت شده است: «خداوند با هیچ پیامبری سخن نگفت مگر با زبان عربی»
«ما أنزل الله تبارک و تعالی کتاباً و لا وحیاً إلا بالعربیه؛ فکان یقع فی مسامع ألانبیا بألسنه قومهم و کان یقع فی مسامع نبینا (ص) بالعربیه»
۳. زبان عربی زبان خدای متعال است: «تعلموا العربیه فإنها کلام الله الذی یکلم به خلقه» «الوحی ینزل من عند الله عزوجل بالعربیه فاذا أتی نبیا من الانبیا إتاه بلسان قومه» خدا این زبان را بر سایر زبان‌ها برتری داده است .
۴. همچنین در آغاز جهان زبان حضرت (ع) عربی بود ولی پس از این که نافرمانی کرد و از میوۀ درخت ممنوع خورد خداوند نعمت‌هایش را سلب کرد و زبان عربی را از او گرفت و زبان سریانی را جانشین آ‌ن کرد. «کان لسان آدم العربیه و هی لسان اهل الجنه. فلما عصی ربه أبدله بالجنه و نعیمها الارض و الحرث و بلسان العربیه السریانیه» سپس نخستین کسی که به زبان عربی سخن گفت حضرت اسماعیل (ع) بود ، حضرت (ع) در اولین ملاقات خود با پادشاه مصر به زبان عربی سلام کرد و حضرت سلیمان (ع) آن را زبان عبادت خود قرار داد و حضرت (ع) متن زیر را با اشاره به عربی بودن معارف اسلامی به زبان عبری روی سنگی نقش کرده بود که پس از ظهور اسلام کشف شد: باسمک اللهم جاء الحق من ربک بلسان عربی مبین لا اله الا الله، محمد رسول الله، علی ولی الله و کتب موسی بن عمران بیده همچنین گفته می شود که وزرای حضرت (ع) با آن که همه از غیر عرب خواهند بود به زبان عربی سخن خواهند گفت
[۲۰] محیی الدین بن عربی، الفتوحات المکیه باب ۳۶۶
.
۵. این زبان به عنوان زبان مقدس در بیشتر و برخی
معاملات«معاملات» عبارت از احکام شرعی متعلق به امور دنیاست به اعتبار بقای شخص؛ مانند بیع، رهن، اجاره، نکاح و جز آن‏ها
اسلامی جلوه کرده است. در اسلام
اذانجملات مخصوص برای اعلام وقت نماز را اذان گویند، که به رسول خدا وحی شده است
و
اقامهاِقامه کلماتی ویژه است که از آن در باب صلات سخن رفته است
نمازیکی از اعمال و تکالیفی که از طرف خداوند بر انسان واجب شده است نماز می باشد
و
تلبیهتلبیه یکی از واجبات احرام است و به معنای لبیک گفتن است
حجحج یکی از فروع دین است
و
عمرهعمره نوعی زیارت خانه خدا با کیفیتی خاص می باشد
باید به زبان عربی باشد و همه ی موظفند الفاظ عربی آنها را بیاموزند. قرآن مجید نیز به عربی
تلاوتتلاوت، یک اصطلاح قرآنی است که به خواندن قرآن و اندیشیدن در معانی آن تِلاوت گفته می‌شود
می شود و متون
ادعیهدعا در لغت به معناى خواندن و درخواست كردن است و در اصطلاح عبارت است از درخواست توأم با خضوع و تضرع بنده از خداوند
،
زیاراتزیارت حضور نزد کسی به قصد دیدار او از روی تکریم است
و
تسبیحاتبه گفتن (سبحان اللّه) و مانند آن از اذکار دلالت‏ کننده بر تنزیه خداوند و دانه‏هاى به نخ کشیده شده جهت گفتن ذکر خداوند تسبیح گفته می شود
به عربی است. عقاید اسلامی نیز به زبان عربی به
میتمیت که در فارسی به ان مرده یا درگذشته گفته می شود به کسی اطلاق می شود که با خروج و مفارقت روح از کالبد وی ، فعالیت‌‌های قلبی و عروقی او متوقف شده و اعمال مغزی وی بدون بازگشت از بین رفته باشد که این پدیده‌ آثاری حقوفی چون حال شدن دیون ، انحلال عقد نکاح بین میت و همسرش ، تعیین وراث متوفی و
تلقین می شود. در مواردی از بخش معاملات فقه اسلامی نیز دربارۀ اشتراط یا عدم اشتراط عربیت بحث می شود و اشتراط آن می تواند درجاتی داشته باشد؛ مثلاً با وجود اختلاف
فتوای فتوا عبارت است از خبر دادن از حکم کلی الاهی در موضوعات کلی به استناد دلائل چهار گانه در فقه (کتاب، سنت، عقل و اجماع)، اعم از آن که به صورت خبر القا شود یا به صورت امر
فقیهان برای
ازدواجازدواج، همسر گرفتن مرد یا زن است که به سبب عقد ازدواج همراه با شرایط آن، تحقّق می‌یابد و از آن در باب نکاح و نیز به مناسبت در باب جهاد سخن رفته است
و
طلاقدر لغت براي واژه طلاق معاني متعددي ذكر شده است كه از جمله رهايي، آزاد كردن، ترك كردن، واگذاشتن، مفارقت و جدايي است
خواندن
صیغهصیغه، به الفاظی خاص برای ادا و ابراز مقاصد؛ بویژه در عقود و ایقاعات اطلاق می‌شود
لازم است و این صیغه مخصوصاً در صورت امکان باید به زبان عربی باشد. البته قوام به
نیت«نیت» عنصری است که در زمینه و مسائل متعدد مباحث علمی و اسلامی مطرح می‌شود
است و نه به کلام، ولی در عقود مهمی مانند ازدواج و طلاق گونه‌ای ارتباط الهی نیز مطرح است و به همین دلیل در این موارد هم صیغه خوانده می شود و هم آن صیغه به زبان مقدس عربی است.
[۲۱] توفیقی، حسین، عربی، نمونه‌ای از زبان مقدس، فصل نامه، هفت آسمان، شماره‌ی ۲۷


← بررسی روایات مذکور


این با قطع نظر از بررسی سندی و این که از صادر شده است یا نه؟ می تواند از برگزیده بودن زبان عربی حکایت کند، البته لازم است به این نکته توجه نماییم که اولا: حجم این گونه احادیث در حدی است که می تواند ما را از بررسی سندی بی نیاز کند؛ ثانیا: برای قبول این مطلب هیچ استبعادی وجود ندارد و و آن را نیز رد نمی کند.
به هرحال زبان عربی زبان قرآن است و خداوند برای انتقال پیام خود که ابدی و همگانی است این زبان را برگزیده است. ویژگی های خاص، و توانمندی زبان عربی در انتقال مفاهیم و معانی می تواند از جمله دلایل گزینش این زبان از سوی خداوند محسوب گردد. از نظر زبان شناسان، زبان عربی از کامل­ترین زبان های دنیا است که به خوبی می تواند مفاهیم و مطالب گسترده و عمیق را در قالب های زیبا و کوتاه بیان کند
[۲۶] پاسخ به پرسش‏ های مذهبی آیت الله مکارم شیرازی و آیت الله سبحانی، ص۲۹۳
و بر همین اساس است که عربی بودن قرآن مجید به عنوان لطفی از سوی خدای متعال در یازده
آیهنماز و آباد کردن مساجدخداوند در قرآن کریم حق آباد کردن مساجد را تنها به‌مومنین عطا نموده است، آنجا که فرمود: «انّما یعمر مساجد الله من امن بالله و الیوم الاخر و اقام الصّلوة و آتی الزّکوة و لم یخش الاّ الله فعسی اولئک ان یکونوا من المهتدین؛ مساجد الهی را تنها کسی آباد می‌کند که ایمان به خدا و روز قیامت آورده و نماز را بر پا دارد و زکات را بپردازد و از چیزی جز خدا نترسد، امید است چنین گروهی هدایت یابند»
از مطرح شده است.
البته تمام اینها بدان معنا نیست که زبانهای دیگر باید حذف شوند و یا عرب زبانان بر غیر عرب ها برتری دارند، زیرا می دانیم که اختلاف نژادی و زبانی از نشانه های پروردگار است که در قرآن کریم بارها به آن اشاره شده است.
پیامبر اکرم(ص) نیز به عرب زبانان هشدار می دهد که عربی، تنها زبانی برای گفتگو است و نمی تواند به تنهایی موجب
رستگاریرستگاری همان سعادت واقعی و اخروی هست که در دین اسلام که به عنوان کاملترین و جامع‏ترین دین الهی است به این موضوع پرداخته است
انسانها شود. “أَلَا إِنَّ خَیْرَ عِبَادِ اللَّهِ عَبْدٌ اتَّقَاهُ إِنَّ الْعَرَبِیَّةَ لَیْسَتْ بِأَبٍ وَالِدٍ وَ لَکِنَّهَا لِسَانٌ نَاطِقٌ فَمَنْ قَصَرَ بِهِ عَمَلُهُ لَمْ یُبْلِغْهُ حَسَبُه‏”.

چرا باید نماز را به زبان عربی بخوانیم؟



چرا باید نماز را فقط به زبان عربی بخوانیم؟ و هر کسی نمی تواند به زبان مادری و محلی خود نماز بخواند، باید به نکات زیر توجه داشت:

← حفظ نماز در طول زمان ها بوسیله زبان عربی


می توان گفت عمده ترین دلیل در خواندن نماز به زبان عربی، پس از آن که نماز، سنت پیامبر است و عبادات توقیفی هستند(به جا آوردن آنها باید به همان شکلی باشد که خداوند تعیین فرموده است.)، حفظ و بقای نماز در طول قرون و اعصار است که بدون کم و کاست برای همیشه باقی بماند و اگر هر کسی به زبان محلی و مادری خود آن را تلفظ می نمود احتمال کم و زیاد شدن
الفاظاَلْفاظ، عنوان‌ بخشی‌ از بدنه اصلی‌ اصول‌ فقه‌ که‌ به‌ عنوان‌ مقدمه‌ای برای استنباط احکام‌ شرع‌ از ادله‌ ، به‌ بررسی‌ مباحث‌ لفظی‌ می‌پردازد
،
تحریفتحریف، از مباحث مهم کلامی در باره تغییر یا عدم تغییر کتب آسمانی است
و آمیخته شدن به
خرافاتخرافه به معنای دروغ بانمک است
و مطالب بی اساس منتفی نبود و چه بسا این تغییرات، به دیگر واجبات و نیز سرایت می کرد و شاید کم کم اصل نماز از اهمیت افتاده و کاملاً به فراموشی سپرده می شد.
بدیهی است برای این که هر چیزی برای همیشه و در طول تاریخ بماند باید دارای معیار و مقیاسی غیرقابل تغییر باشد؛ نظیر این که در مورد اندازه، میلی متر، سانتی متر و یا متر و در مورد
وزنیکی از ارکان شعر فارسی، وجود وزن در بیت آن شعر می‌باشد که گرامونت آن را اینگونه تعریف می‌کند که «وزن ادراکی است که از احساس نظمی در بازگشت زمان‌های مشخص حاصل می‌شود
، گرم، کیلو و… را به عنوان معیار و میزان غیرقابل تغییر قرار داده اند، همچنین در مورد نماز، اموری را که به نام واجبات و ارکان است به عنوان معیار و ملاک قرار داده اند که یکی از آنها لزوم عربی بودن اذکار
واجبواجب در اصطلاح فقه اسلامی ، فعلی است که تارک آن در دنیا مستحق ذم و در آخرت مستحق عقاب باشد
آن است.

← وحدت مسلمانان بوسیله زبان عربی


اسلام یک جهانی است و می‏خواهد همۀ مسلمانان را در یک جبهه و صف واحد قرار دهد. تشکیل چنین جمعیتی بدون زبان واحدی که همه با هم تفاهم کنند، امکان ‏پذیر نیست و زبان عربی که به اعتراف اهل فن، از جامع‏ترین زبان ‏های دنیاست، می‏تواند به عنوان یک زبان بین المللی و زبان نماز تمام مسلمانان، رمز وحدت و نشانۀ یگانگی مسلمانان ‏باشد؛ این اصل در سایر دستورات اسلامی، همچون به سوی
قبله تمام شئون و افعال انسان مورد توجه و نظر شارع مقدس قرار گرفته و از آن میان هر چه که برای رسیدن به رشد و سعادت حقیقی او لازم بوده واجب گردیده و از خطرات و انحرافات پرهیز داده شده است
واحد نماز خواندن و… نیز تجلی پیدا کرده است.

← آسان بودن یاد گیری نماز


ممکن است به ذهن کسی برسد که وادار کردن مردمی غیر مسلط بر زبان عربی به خواندن نماز به زبان عربی، نوعی ایجاد مشقت برای آنها و اجحاف و ستم در حق آنهاست. در جواب می توان گفت: برای مردمی که برای رفع حوایج روزمرۀ خود، ده ها و بلکه صدها
اصطلاحاصطلاح نقل لفظ از معنی لغوی به معنی دیگر را گویند
و واژه ­های بی گانه را به راحتی یاد گرفته و به کار می برند، یاد گرفتن کلمات نماز که مجموع کلمات واجب آن (با حذف کلمات تکراری) حدود ۲۰ کلمه است، کار مشکلی نیست. از طرف دیگر، معنای ظاهری و سطحی کلمات نماز بسیار ساده و آسان است و همۀ مردم به راحتی می توانند معنای سطحی و ظاهری بسم الله الرحمن الرحیم و… را یاد بگیرند؛ هر چند این کلمات دارای معانی عمیق و گسترده نیز هست.

← زبان عربی کامل­ ترین زبان هاست


از نظر زبان شناسان، زبان عربی از کامل ­ترین زبان های دنیاست که به خوبی می تواند مفاهیم و مطالب گسترده و عمیق را در قالب های زیبا و کوتاه بیان کند.

← عدم لزوم عربی بودن تمام عبادات


عربی بودن الفاظ و اذکار در هر حکم و عبادتی شرط لازم نیست. همان طوری که بنابر نظر بعضی از علما، عربی بودن صیغه عقد
ازدواجازدواج، همسر گرفتن مرد یا زن است که به سبب عقد ازدواج همراه با شرایط آن، تحقّق می‌یابد و از آن در باب نکاح و نیز به مناسبت در باب جهاد سخن رفته است
ضرورتی ندارد
[۳۳] معلقات آیت الله گرامی، ج۴، ص۶۴۵
و بعضی از علما همچون
امام خمینی{{{مشخصات اولیهعنوان اول : مقدار اول[[پرونده:Portrait_of_Ruhollah_Khomeini
(ره) در این باره می‏ فرمایند: اگر مکلف خودش نمی‏تواند صیغه را به عربی بخواند، حتی در صورتی که بتواند وکیل بگیرد، جواز عقد به غیر عربی خالی از قوت نیست. همچنین لازم نیست دعاها نیز حتماً به عربی خوانده شوند و انسان در غیر از حالت نماز می تواند با خداوند به هر زبانی صحبت و با او راز و نیاز کند و به فتوای اکثر
مراجعمرجع تقلید، نایب عام مهدی (عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) در دوران غیبت است
، در نماز نیز در غیر از اذکار واجب و خصوصاً در
قنوتقنوت از ماده­ی "قنو" است که در لغت به معنای به دست آوردن چیزی و خوشه ­ی خرما آمده و در اصطلاح قرآنی یعنی طاعت و پرستش همراه با خضوع و فروتنی؛راغب اصفهانی، حسین بن محمد؛ المفردات فی غریب القرآن‏، بیروت، دارالمعرفة، ۱۴۲۶ق، چاپ چهارم، ص۶۸۴
، می تواند به زبان غیر عربی
دعادعا در لغت به معناى خواندن و درخواست كردن است و در اصطلاح عبارت است از درخواست توأم با خضوع و تضرع بنده از خداوند
کند.
[۳۵] توضیح المسائل مراجع، ج۱، ص۶۲
البته آنچه گفته شد به معنای بی توجهی مسلمانان به معانی اذکار در نماز و… نیست، بلکه بر هر مسلمان لازم است که با معنای نماز و دعاها آشنا گردد تا بفهمد با خدای خود چه می‏گوید، و در این صورت است که اعمال او خشک و بی‏ روح تلقی نشده و سکوی پرواز او به سوی ابدیت خواهند گشت.

دعا و زبان عربی



دعاها هر چند، لازم نیست به عربی خوانده شوند؛ حتی دعا در نماز به زبان فارسی جایز است، ولی بهتر است دعاهایی که از ائمه‏(ع) صادر شده‏ اند با عنایت و توجه به معانی آنها، به زبان عربی خوانده شود. مطلب زیر دلیل این امر را برای ما واضح می‏ سازد:

← استحباب دعا کردن به زبان عربی


همان گونه که قرآن سخن خداوند با بشر است، دعاهای ائمه(ع) سخن بشر با خداوند است، و به آن قرآن صاعد می گویند. از این روی این دعاها همچون قرآن، مشتمل بر حقایق و معارف عمیقی هستند که زبان عربی بهترین زبان برای بازگو کردن آنهاست.
و به همین جهت خوب است هر مسلمان با معنای نماز و دعاها آشنا گردد تا بفهمد با خدای خود چه می‏گوید، و در این صورت است که اعمال او خشک و بی‏ روح تلقی نخواهند شد و سکوی پرواز او به سوی ابدیت خواهند گشت.

← شرایط دیگر تأثیر گذاری دعا


نکته مهم تر این که انسان باید شرایط دیگر تأثیر گذاری
دعادعا در لغت به معناى خواندن و درخواست كردن است و در اصطلاح عبارت است از درخواست توأم با خضوع و تضرع بنده از خداوند
را نیز رعایت کند، مانند این که: دعا نباید بر خلاف سنت الهی باشد؛ همراه با صلوات بر (ص) و آل او باشد؛ دعا کننده تنها امیدش به خدا باشد و بر غیر او تکیه نداشته باشد؛ حالت
اخلاصاخلاص پاک کردن نیّت از غیر خدا و انجام دادن عمل تنها برای خدا می باشد
و نیاز در او باشد؛ زبان و قلبش با هم هماهنگ باشند؛ را انجام دهد و را ترک کند، طلب
استغفاردرخواست آمرزش از خداوند را اِستغفار گویند
از
گناهانگناه به معنای خلاف است و در اسلام هرگونه کاری که برخلاف فرمان خداوند باشد گناه است
خود نماید؛ اصرار بر دعا کند و با یقین از خدا بخواهد و مأیوس نباشد
[۳۶] فلسفی، محمد تقی، شرح دعای مکارم الاخلاق، ج۱، ص۲
[۳۷] دانشنامه ‏ی قرآن و قرآن پژوهی به کوشش بهاء الدین خرمشاهی، ج۱، ص۱۰۵۴
[۳۸] سید محمد باقر شهیدی و هبة الدین شهرستانی (ره)، دعاها و تهلیلات قرآن، ص۴۳
[۳۹] قرشی، سید علی اکبر، قاموس قرآن، واژه ‏ی دعا


عناوین مرتبط



دعا و زبان عربی، اهمیت زبان عربی،
دعادعا در لغت به معناى خواندن و درخواست كردن است و در اصطلاح عبارت است از درخواست توأم با خضوع و تضرع بنده از خداوند
، نماز و زبان عربی، وحی

کلید واژه ها



برگزیده،
تاریخزمان وقوع یک پدیده را، تاریخ گویند
،
تفسیردانش‌ شرح‌ و تبیین‌ آیات‌ قرآن‌ که‌ از عهد نزول‌ وحی با شخص‌ پیامبر صلی الله علیه وآله آغاز شده‌ و پس‌ از رحلت‌ آن‌ حضرت‌، بتدریج‌ بسط‌ و تنوع‌ یافته‌ و گرایشها و روشهای مختلف‌ در این‌ حوزه‌ پدید آمده‌ است‌
،
حدیثحدیث اصطلاحا كلامی است كه حاكی قول یا فعل یا تقریر معصوم (ع) باشد و بر آن خبر و سنت و روایت نیز اطلاق شدهشیخ بهائی در وجیزه فرموده الحدیث كلام یحكی قول المعصوم او فعله او تقریره
،
ذکر‌ذکر، در لغت به معنای یادکردن، گفتن، بیان کردن، یادآوری، به زبان جاری کردن در مقابل صمت و در اصطلاح ياد كردن زبانى و قلبى خداوند است
،
زبانزبان، عضوی از اعضای بدن انسان است که قدرت حرف زدن را به او می دهد
، عربی،
قرآنقرآن، در اصل مصدر است و به کتابی که بر پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و آله‌و‌سلم) اختصاص پیدا کرده است گفته می‌شود
، متون اسلامی،
نمازیکی از اعمال و تکالیفی که از طرف خداوند بر انسان واجب شده است نماز می باشد
،
وحدت==معنای لغوی اتحاد==اتحاد به معنای یکتایی و یگانگی است خلیل بن احمد فراهیدی، ترتیب العین، ج۱، ص۱۴۲، تصحیح موسسه نشر اسلامی انتشارات نشر اسلامی، سال چاپ ۱۴۱۴هـق، نوبت چاپ: اول، ص ۱۴۲
،
وحی«وحی به معنای اشاره سریع است و به همین جهت به کارهای سریع وحی گفته می‌شود و به سخنان رمزی و آمیخته با کنایه که با سرعت رد و بدل می‌گردد نیز این واژه اطلاق می‌گردد که گاه با اشاره و گاه با کتابت حاصل می‌شود


پانویس


 
۱. الرحمن/سوره۵۵،آیه۴:” عَلَّمَهُ الْبَیَان‌ ”    
۲. طبرسی، امین الدین، تفسیر مجمع البیان، ج ۲، ص۲۰۶، بیروت، داراالاحیاء التراث العربی.
۳. مجلسی، بحار الانوار، ج۱۱، ص۵۶    
۴. مجلسی، بحار الانوار، ج۸، ص۲۱۸    
۵. مجلسی، بحار الانوار، ج۸، ص۲۸۶    
۶. مجلسی، بحار الانوار، ج۱۰ ص۸۱    
۷. مجلسی، بحار الانوار، ج۸، ص۱۳۴    
۸. مجلسی بحارالانوار، ج۱۶، ص۱۳۴    
۹. مجلسی بحارالانوار، ج۱۸، ص۲۶۳    
۱۰. مجلسی بحارالانوار، ج۱، ص۲۱۲    
۱۱. مجلسی بحارالانوار، ج۷۳، ص۱۲۷    
۱۲. مجلسی بحارالانوار، ج۱۱، ص۴۲    
۱۳. مجلسی بحارالانوار، ج۲۵، ص۲۹    
۱۴. مجلسی بحارالانوار، ج۱۱، ص۵۶    
۱۵. مجلسی بحارالانوار، ج۱۲، ص۸۷    
۱۶. مجلسی بحارالانوار، ج۱۲، ص۲۹۴    
۱۷. مجلسی بحارالانوار، ج۱۴، ص۱۱۲    
۱۸. مجلسی بحارالانوار، ج۲۷، ص۹    
۱۹. مجلسی بحارالانوار، ج۳۸، ص۵۸-۵۹    
۲۰. محیی الدین بن عربی، الفتوحات المکیه باب ۳۶۶
۲۱. توفیقی، حسین، عربی، نمونه‌ای از زبان مقدس، فصل نامه، هفت آسمان، شماره‌ی ۲۷
۲۲. المیزان، ج۴، ص۱۶۰    
۲۳. تفسیر نمونه، ج۹، ص۳۰۰    
۲۴. تفسیر نمونه، ج۱۳، ص۳۱۱    
۲۵. تفسیر نمونه، ج۲۱، ص۸    
۲۶. پاسخ به پرسش‏ های مذهبی آیت الله مکارم شیرازی و آیت الله سبحانی، ص۲۹۳
۲۷. روم/سوره۳۰،آیه۲۲    
۲۸. حجرات/سوره۴۹،آیه۱۳    
۲۹. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج۸، ص۲۴۶، ح ۳۴۲، دار الکتب الإسلامیة، تهران، ۱۳۶۵ ه ش    
۳۰. المیزان، ج۴، ص۱۶۰    
۳۱. تفسیر نمونه، ج۹، ص۳۰۰    
۳۲. تفسیر نمونه، ج۱۳، ص۳۱۱    
۳۳. معلقات آیت الله گرامی، ج۴، ص۶۴۵
۳۴. عروة الوثقی، ج۲، حاشیۀ ص۵۸۸    
۳۵. توضیح المسائل مراجع، ج۱، ص۶۲
۳۶. فلسفی، محمد تقی، شرح دعای مکارم الاخلاق، ج۱، ص۲
۳۷. دانشنامه ‏ی قرآن و قرآن پژوهی به کوشش بهاء الدین خرمشاهی، ج۱، ص۱۰۵۴
۳۸. سید محمد باقر شهیدی و هبة الدین شهرستانی (ره)، دعاها و تهلیلات قرآن، ص۴۳
۳۹. قرشی، سید علی اکبر، قاموس قرآن، واژه ‏ی دعا


منبع



سایت اسلام پدیا    



جعبه ابزار