شعر

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



شعر سخنی ادبی و غالباً موزون و داراى که بیان کننده
عواطفعواطف، گرایش‌ها و احساساتی است که توجّه انسان را از خود به نفع غیر معطوف می‌دارد
و
تخیل حاضر ساختن صورت چیزی در ذهن و یا پندار را تخیُّل می‌گویند و از تخیّل به معنای اوّل به مناسبت در باب صوم و حج سخن رفته است
گوینده است؛ از آن به مناسبت در بابهاى ، ، ،
حجحج یکی از فروع دین است
و
تجارتتجارت به معانی خرید و فروش، مطلق کسب و داد و ستد، داد و ستد به قصد سود بردن است
سخن گفته‏اند.


شعر خواندن



شعر خواندن در حدّ خودش عملى مشروع و است و دریافت
مزدمزد عبارتست از آنچه كه در ازای كار انجام شده به فرد پرداخت می‌شود
در ازاى آموختن آن به دیگرى نیز جایز مى‏باشد.
[۲] تذکرة الفقهاء ج۱۲، ص۱۳۶.


شعر در ستایش اهل بیت علیهم السّلام



خواندن شعر در ستایش و رثای اهل بیت علیهم السّلام؛ بویژه مصائب سالار شهیدان، حضرت علیه السّلام و یاران با وفاى آن گرامى و در بدان و تأکید شده است؛
[۳] کامل الزیارات، ص۲۰۸.
[۵] هدایة الأمّة ج۵، ص۵۰۴.
چنان که آموختن اشعار جناب ابوطالب علیه السّلام به فرزندان مستحب است.

شعر حرام



سرودن شعر مشتمل بر هجو و ناسزای مؤمن و
دروغ==تعریف دروغ== دروغ در لغت به معنای سخن نادرست، برگزیده فرهنگ قرآن، ص۳۶۹
و نیز بیان زیباییهاى زن مؤمنِ شناخته شده از شمرده شده و
حرام==حرام در اصطلاح فقه== حرام در اصطلاح فقه، چیزی است که فعل آن شرعا سبب ذم و نکوهش گردد و یا امری است که فعل آن موجب عقاب شود
است.

شعر مکروه



خواندن شعر در
مسجدیکی ار مکان‌های مقدس اسلامی، مسجد است
،
[۱۳] مفتاح الکرامة ج۳، ص۴۱۳-۴۱۵.
در حال
روزهخودداری (امساک) از مفطرات در روز به قصد تقرب به خدا را روزه گویند
،در ، در
حرمحَرَم، محدوده‌ای پیرامون اماکن مقدّس اسلامی، به ویژه کعبه می‌باشد
[۱۶] کشف الغطاء ج۳، ص۲۶۸.
[۱۷] کشف الغطاء ج۴، ص۱۷.
، در حال
احرامنخستین عمل از مناسک عمره و حج را احرام گویند
، در حال ،روز جمعه
[۲۰] کشف الغطاء ج۳، ص۲۶۱-۲۶۸.
و در شب
مکروهمکروه امری است که راجح الترک باشد
است.

← استثناءات اشعار مکروه


بسیارى از خواندن اشعار مدایح و مراثی صلى اللَّه علیه و آله و آن حضرت علیهم السّلام و نیز اشعار مشتمل بر
حکمتحکمت مصلحت یا مفسده موجود در فعل است
و موعظه، همچنین به اشعار جهت فهم معانى لغات قرآن و
حدیثحدیث اصطلاحا كلامی است كه حاكی قول یا فعل یا تقریر معصوم (ع) باشد و بر آن خبر و سنت و روایت نیز اطلاق شدهشیخ بهائی در وجیزه فرموده الحدیث كلام یحكی قول المعصوم او فعله او تقریره
را استثنا کرده‏اند.
[۲۳] ذکرى الشیعة ج۳، ص۱۲۴.
[۲۷] ذخیرة المعاد، ص۲۵۰.
[۲۸] ملاذ الأخیار ج۵، ص۴۶۸-۴۶۹.
[۳۲] کشف الغطاء ج۳، ص۲۶۱.
[۳۳] کشف الغطاء ج۳، ص۲۶۸.

بسیار خواندن اشعار باطل، هرچند موجب بطلان وضو نمى‏شود، لیکن برخى،
وضو وضو عملی است مستحب که در اسلام به آن توجه ویژه ای شده که در بعضی موارد واجب می شود
گرفتن پس از آن را دانسته‏اند.
[۳۶] کشف اللثام ج۱، ص۱۲۷.
برخى افزون بر چهار بیت را مصداق آن دانسته‏اند.
[۳۹] مفاتیح الشرائع ج۱، ص۴۱.
[۴۰] مدارک الأحکام ج۱، ص۱۳.


پانویس


 
۱. المبسوط ج۸، ص۲۲۵.    
۲. تذکرة الفقهاء ج۱۲، ص۱۳۶.
۳. کامل الزیارات، ص۲۰۸.
۴. وسائل الشیعة ج۱۴، ص۵۹۳.    
۵. هدایة الأمّة ج۵، ص۵۰۴.
۶. وسائل الشیعة ج۱۷، ص۳۳۱.    
۷. جواهر الکلام ج۲۲، ص۴۶۶.    
۸. کتاب السرائر ج۲، ص۱۲۴.    
۹. مسالک الأفهام ج۱۴، ص۱۸۱-۱۸۲.    
۱۰. جواهر الکلام ج۲۲، ص۶۰.    
۱۱. جواهر الکلام ج۴۱، ص۴۹.    
۱۲. الحدائق الناضرة ج۷، ص۲۸۸-۲۸۹.    
۱۳. مفتاح الکرامة ج۳، ص۴۱۳-۴۱۵.
۱۴. جواهر الکلام ج۱۴، ص۱۱۹-۱۲۱.    
۱۵. الحدائق الناضرة ج۱۳، ص۱۶۲.    
۱۶. کشف الغطاء ج۳، ص۲۶۸.
۱۷. کشف الغطاء ج۴، ص۱۷.
۱۸. المبسوط ج۱، ص۳۵۹.    
۱۹. جواهر الکلام ج۱۹، ص۳۶۹-۳۷۰.    
۲۰. کشف الغطاء ج۳، ص۲۶۱-۲۶۸.
۲۱. وسائل الشیعةج ۷، ص۴۰۲-۴۰۳.    
۲۲. وسائل الشیعةج۱۰، ص۱۶۹.    
۲۳. ذکرى الشیعة ج۳، ص۱۲۴.
۲۴. جامع المقاصد ج۲، ص۱۵۱.    
۲۵. الروضة البهیة ج۱، ص۵۴۸.    
۲۶. مدارک الأحکام ج۴، ص۴۰۲.    
۲۷. ذخیرة المعاد، ص۲۵۰.
۲۸. ملاذ الأخیار ج۵، ص۴۶۸-۴۶۹.
۲۹. الحدائق الناضرة ج۷، ص۲۸۸.    
۳۰. الحدائق الناضرة ج۱۳، ص۱۶۲.    
۳۱. مستند الشیعة ج۱۰، ص۳۱۳-۳۱۴.    
۳۲. کشف الغطاء ج۳، ص۲۶۱.
۳۳. کشف الغطاء ج۳، ص۲۶۸.
۳۴. جواهر الکلام ج۱۴، ص۱۱۹-۱۲۰.    
۳۵. العروة الوثقی‌ ج۳، ص۵۸۹.    
۳۶. کشف اللثام ج۱، ص۱۲۷.
۳۷. الحدائق الناضرة ج۲، ص۱۱۶.    
۳۸. جواهر الکلام ج۱، ص۲۲.    
۳۹. مفاتیح الشرائع ج۱، ص۴۱.
۴۰. مدارک الأحکام ج۱، ص۱۳.
۴۱. ذخیرة المعاد، ص۴.    


منبع



فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۴، ص۶۸۲.    



جعبه ابزار