• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

فرض (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



مقالات مرتبط: فرض (مفردات‌قرآن)، قطع.

فَرْض (به فتح فاء و سکون راء) از واژگان نهج البلاغه به معنای بريدن و تعيين است. موارد زيادى از آن در «نهج البلاغه» آمده است.



فَرْض بریدن و تعيين است.
ابن اثیر در نهایه گويد: اصل فَرْض به معنى بریدن است.
فیومی در مصباح تقدير و اندازه‌گيرى معنى می‌كند. واجب يك نوع بريدن و تعيين و اندازه‌گيرى است.


حضرت امیرالمومنبن (علیه‌السلام) در حكمتی چنین میفرمایند: «فَإِنَّ اللهَ سبحانه قد فَرَضَ عَلَى جَوَارِحِكَ كُلِّهَا فَرَائِضَ يَحْتَجُّ بِهَا عَلَيْكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ» «خداوند بر اعضاء تو فريضه‌هائى را معين و واجب كرده كه با آن جوارح يا فريضه‌ها بر تو حجت خواهد آورد.» (شرح‌های خطبه: )
همچنین فرموده اند: «إِنَّ اللهَ تَعَالَى فَرَضَ عَلى أَئِمَّةِ الْعَدْلِ أَنْ يُقَدِّرُوا أَنْفُسَهُمْ بِضَعَفَةِ النَّاسِ» «خداوند بر امامان عادل واجب كرده كه خود را با اشخاص ضعيف همطراز گيرند» (شرح‌های خطبه: )
در خطبه ای در مورد احکام شرعی میفرمایند: «الاَْيَّامِ الْمَفْرُوضَاتِ» «روزهاى معيّن شده» (شرح‌های خطبه: )


از این ماده چندین مورد در «نهج» آمده است.


۱. ↑ قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، ج۲، ص۸۱۱.    
۲. ↑ راغب اصفهانی، حسین، المفردات، ط دارالقلم، ص۶۳۰.    
۳. ↑ ابن اثیر، مجدالدین، النهایه فی غریب الحدیث والاثر، ج۳، ص۴۳۲.    
۴. ↑ فیومی، احمد بن محمد، المصباح المنیر، ص۴۶۹.    
۵. ↑ طریحی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت الحسینی، ج۴، ص۲۲۰-۲۲۱.    
۶. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغة، ت الحسون، ص۸۷۳، حکمت۳۷۲.    
۷. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغة، ط مطبعة، ج۳، ص۲۴۶، حکمت۳۸۲.    
۸. ↑ صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۵۴۴، حکمت۳۸۲.    
۹. ↑ شرح مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۸۳۳، حکمت۳۸۲.    
۱۰. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۷۳۳.    
۱۱. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۷۳۳.    
۱۲. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمومنین، ج۱۵، ص۱۶۴.    
۱۳. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۲۱، ص۴۷۲.    
۱۴. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۱۹، ص۳۲۳.    
۱۵. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغة، ت الحسون، ص۵۱۵، خطبه۲۰۹.    
۱۶. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغة، ط مطبعة، ج۲، ص۲۱۳، خطبه۲۰۴.    
۱۷. ↑ صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۳۲۵، خطبه۲۰۹.    
۱۸. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۵۰۷، خطبه۲۰۹.    
۱۹. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۳۰.    
۲۰. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۳۳.    
۲۱. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمومنین، ج۸، ص۱۲۸.    
۲۲. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۱۳، ص۱۲۹.    
۲۳. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۱۱، ص۲۳۷.    
۲۴. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغة، ت الحسون، ص۴۶۴، خطبه۱۹۲.    
۲۵. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغة، ط مطبعة، ج۲، ص۱۷۳، خطبه۱۸۷.    
۲۶. ↑ صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۲۹۴، خطبه۱۹۲.    
۲۷. ↑ شرح مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۴۵۹، خطبه۱۹۲.    
۲۸. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۴۵۹.    
۲۹. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه شرح نهج البلاغه، ج۴، ص۴۵۹.    
۳۰. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمومنین، ج۷، ص۴۳۸.    
۳۱. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۱۱، ص۳۶۰.    
۳۲. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۱۳، ص۱۶۵.    
۳۳. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغة، ت الحسون، ص۲۶۴، خطبه۱۱۳.    
۳۴. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغة، ت الحسون، ص۳۷، خطبه۱.    



• بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله « فرض »، ج۲، ص۸۱۱.    






جعبه ابزار