مبین

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



مبیّن (به فتح یا)
مبیّن (به فتح یا)، لفظ دلالت کننده بر مراد متکلم به طور روشن می‌باشد.


معنا



مبیَّن به صیغه اسم مفعول در لغت به معنای بیان شده، آشکار و پیدا شده است و در اصطلاح اصولی ها، مقابل مجمل بوده و به لفظی گفته می شود که دلالتش بر مراد متکلم ذاتاً یا به کمک غیر روشن می باشد، مانند:﴿أَنَّ اللّهَ بِکُلِّ شَیْء عَلِیمٌ﴾ که دلالت الفاظ آن بر معانی خود ذاتاً روشن است، و مثل:«أقیموا الصلوة» که چگونگی خواندن نماز مبهم بوده ولی به کمک غیر، یعنی به وسیله فعل یا سخن (علیه السلام) روشن شده است.

مصادیق مبین



نص و ظاهر از مصادیق مبیّن می باشد، زیرا در نص، دلالت کلام بر مراد متکلم به
یقینیقین، ‌عبارت است از اعتقاد ثابت و قطعی انسان به امری که مطابق با واقع بوده و با هیچ شبهه‌ای، هر قدر هم قوی، قابل زوال نباشد
روشن است و احتمال خلاف در آن داده نمی شود؛ هم چنین دلالت ظاهر، بر مراد متکلم روشن است و هرچند در آن احتمال خلاف داده می شود ولی به این احتمال اعتنا نمی شود.
[۲] صاحب معالم، حسن بن زین الدین، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ص ۱۵۶.
[۳] علامه حلی، حسن بن یوسف، مبادی الوصول الی علم الاصول، ص ۱۵۴.
[۵] اصفهانی، محمد حسین، الفصول الغرویة فی الاصول الفقهیة، ص ۲۲۵.
[۸] خویی، ابوالقاسم، محاضرات فی اصول الفقه، ج ۵، ص ۳۸۶.
[۹] مکارم شیرازی، ناصر، انوار الاصول، ج ۲، ص ۲۱۸.


عناوین مرتبط



مبیّن بالذات؛
مبیّن بالغیر.

پانویس


 
۱. توبه/سوره۹، آیه۱۱۵.    
۲. صاحب معالم، حسن بن زین الدین، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ص ۱۵۶.
۳. علامه حلی، حسن بن یوسف، مبادی الوصول الی علم الاصول، ص ۱۵۴.
۴. مشکینی، علی، اصطلاحات الاصول، ص (۲۳۳-۲۳۲).    
۵. اصفهانی، محمد حسین، الفصول الغرویة فی الاصول الفقهیة، ص ۲۲۵.
۶. مظفر، محمد رضا، اصول الفقه، ج ۱، ص ۱۸۹.    
۷. میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن، قوانین الاصول، ج ۱، ص ۳۴۰.    
۸. خویی، ابوالقاسم، محاضرات فی اصول الفقه، ج ۵، ص ۳۸۶.
۹. مکارم شیرازی، ناصر، انوار الاصول، ج ۲، ص ۲۱۸.




جعبه ابزار