• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

معاطات

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



معاطات عبارت است از مبادله و داد و ستد بدون عقد مخصوص.




معاطات عبارت است از مبادله و داد و ستد بدون عقد مخصوص و به تعبیر دیگر «المعاطاة أن یعطی کل من اثنین عوضا عما یأخذه من الاخر».
و به مفهوم کلی معاطاة هر معامله و معاوضه‌ای است که در آن ایجاب و قبول (صیغه مخصوص) نباشد اعم از آن‌که لفظ دیگری گفته شود یا گفته نشود.



معاطات به دو صورت میسر است:
صورت اول آن است که غرض متبایعین از داد و ستد اباحه تصرف باشد.
صورت دوم آن است که غرض ایشان تملیک عوضین باشد.
[۳] مکاسب، ص۸۱.




درباره معاطات سخن بسیار رفته و فقهای عظام عقائد و نظریات مختلف و گوناگونی اظهار نموده‌اند.
برخی چون مالک و احمد و ابو حنیفه (طبق یک روایت) گفته‌اند که بیع مطلقاً به معاطاة منعقد می‌شود.
و برخی چون شافعی عقیده دارند که در صحت بیع ایجاب و قبول لازم است و معاطات کافی نیست.
[۴] المغنی (ابن قدامه)، ج۳، ص۵۶۱.
[۵] الهدایه (شرح بدایة المبتدی)، ج۳، ص۲۱.

و برخی فقط در محقرات و اشیاء کوچک آن را صحیح و نافذ دانسته‌اند نه در امور بزرگ
[۶] المغنی (ابن قدامه)، ج۳، ص۵۶۱.
[۷] الهدایه، ج۳، ص۲۱.
[۸] الاختیار لتعلیل المختار، ج۲، ص۴.
[۹] المیزان الکبری (شعرانی)، ج۲، ص۶۳.
[۱۰] مغنی المحتاج، ج۲، ص۳.
و در میان فقهای امامیه مشهور آن است که معاطات مفید اباحه تصرف است و ملکیت به تلف یکی از عوضین حاصل می‌شود.
[۱۱] حدائق الناضره، ج۵، ص۶۷.
[۱۲] مکاسب (شیخ انصاری)، ص۸۱.



 
۱. ↑ شرح لمعه، ج۳، ص۲۲۲.    
۲. ↑ مکاسب (شیخ انصاری)، ج۲، ص۳۰۳.    
۳. ↑ مکاسب، ص۸۱.
۴. ↑ المغنی (ابن قدامه)، ج۳، ص۵۶۱.
۵. ↑ الهدایه (شرح بدایة المبتدی)، ج۳، ص۲۱.
۶. ↑ المغنی (ابن قدامه)، ج۳، ص۵۶۱.
۷. ↑ الهدایه، ج۳، ص۲۱.
۸. ↑ الاختیار لتعلیل المختار، ج۲، ص۴.
۹. ↑ المیزان الکبری (شعرانی)، ج۲، ص۶۳.
۱۰. ↑ مغنی المحتاج، ج۲، ص۳.
۱۱. ↑ حدائق الناضره، ج۵، ص۶۷.
۱۲. ↑ مکاسب (شیخ انصاری)، ص۸۱.




جابری عرب‌لو، محسن، فرهنگ اصطلاحات فقه فارسی، ص۱۶۵-۱۶۶.



جعبه ابزار