• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

منصور بن مسلم دمیک

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف





منصور بن مسلم دمیک (۴۵۷ ـ ۵۱۰ هـ.ق) ادیب، نحوی، فاضل و شاعر اهل شام است.
او در ادبیات تبحر ویژه‌ای داشت. دیوان شعرش مملو از نکات نحوی است و الفاظ لغوی را ماهرانه‌ تشریح کرده است.
وی در مسجد رحبه البصل و مسجد رماحین دمشق به تعلیم کودکان مشغول بود.
ایشان آثاری از خود به‌جا گذاشته که شامل دیوان شعر، تتّمه شرح الحماسه لابن جنّی و شرحی بر الحماسه ابی تمام طائی است.
او در سال ۵۱۰ یا ۵۲۲ (هجری قمری) درگذشت.



ابونصر منصور بن مسلم بن علی دمیک حلبی سعدی معروف به ابن ابی دمیک و ابن ابی الخرجین است. او در سال ۴۵۷ (هجری قمری) در حلب از شهرهای شام به دنیا آمد. وی بعدها به دمشق منتقل شد و در آنجا سکونت گزید. به نوشته ابن عساکر، چهره دمیک شباهت بسیاری به ابونصر برمکی شاعر داشته است.

ابن ابی دمیک فردی ادیب، نحوی، فاضل و شاعر بود.
یاقوت حموی او را فردی ادیب، نحوی، فاضل و شاعر معرفی کرده است.
او می‌نویسد: «از مطالعه آثار او، از جمله دیوان شعرش می‌توان به چیره دستی و تبحر وی در ادبیات پی برد.
دیوان شعرش مملو از نکات نحوی است و الفاظ لغوی آن به‌صورت بسیار ماهرانه‌ای تشریح گردیده و حتی به اعراب آن توجه شده است.»
سپس پاره‌ای از سروده‌های شاعر را ذکر کرده است. ایشان سال‌ها در مسجد رحبه البصل و مسجد رماحین دمشق به تعلیم کودکان مشغول بود. در این زمینه حکایت‌ها و داستان‌های شیرینی از وی نقل شده است.

ابونصر آثاری از وی برجای مانده که عبارت‌اند از:
• دیوان شعر؛ • تتّمه شرح الحماسه لابن جنّی؛ • شرحی بر الحماسه ابی تمام طائی.

منصور در تاریخ وفاتش اختلاف است. سال ۵۱۰ یا ۵۲۲ (هجری قمری) نقل شده است.

۱. ↑ ابن ماکولا، علی بن هبةالله، الاکمال، ج۴، ص۹۴.    
۲. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۷، ص۳۰۴.    
۳. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۷، ص۳۰۴.    
۴. ↑ ابن عساکر، علی بن حسن، تاریخ مدینة دمشق، ج۶۰، ص۳۵۶.    
۵. ↑ ابن عساکر، علی بن حسن، تاریخ مدینة دمشق، ج۶۷، ص۲۶۴.    
۶. ↑ ابن ماکولا، علی بن هبةالله، الاکمال، ج۴، ص۹۴.    
۷. ↑ حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم الادباء، ج۶، ص۲۷۲۹.    
۸. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۷، ص۳۰۴.    
۹. ↑ ابن عساکر، علی بن حسن، تاریخ مدینة دمشق، ج۶۰، ص۳۵۶.    
۱۰. ↑ حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم الادباء، ج۶، ص۲۷۲۹.    
۱۱. ↑ بغدادی، اسماعیل بن محمد، ایضاح المکنون، ص۴۸۴.    
۱۲. ↑ بغدادی، اسماعیل بن محمد، هدیة العارفین، ج۲، ص۴۷۴.    
۱۳. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۷، ص۳۰۴.    
۱۴. ↑ حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم الادباء، ج۶، ص۲۷۲۹.    
۱۵. ↑ حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله، کشف الظنون، ج۱، ص۶۹۲.    
۱۶. ↑ ابن ماکولا، علی بن هبةالله، الاکمال، ج۴، ص۹۴.    
۱۷. ↑ زرکلی، خیرالدین، الاعلام، ج۷، ص۳۰۴.    
۱۸. ↑ بغدادی، اسماعیل بن محمد، ایضاح المکنون، ص۴۸۴.    
۱۹. ↑ سیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، بغیه الوعاه، ج۲، ص۳۰۳.    
۲۰. ↑ ابن عساکر، علی بن حسن، تاریخ مدینة دمشق، ج۶۸، ص۷۱.    
۲۱. ↑ احموی، یاقوت بن عبدالله، معجم البلدان، ص۲۰۰.    
۲۲. ↑ حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم البلدان، ج۲، ص۱۸۶.    
۲۳. ↑ الحموی، یاقوت بن عبدالله، معجم البلدان، ج۴، ص۱۶۷.    
۲۴. ↑ کحاله، عمررضا، معجم المؤلفین، ج۱۳، ص۲۱.    



• پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی، دائرة المعارف مؤلفان اسلامی، برگرفته از مقاله «منصور بن مسلم دمیک»، ج۴، ص۴۲۴.






جعبه ابزار