موضوع حقوق بینالملل عمومی (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
موضوع حقوق بینالملل عمومی حقوق بینالملل معمولاً بر روابط دولتها در زمینه
صلح و
جنگ متمرکز است.
با گسترش آن پس از تأسیس سازمان ملل متحد، شامل روابط درونسازمانی نظام بینالملل، تعامل دولتها با سازمانهای بینالمللی و حتی
حقوق و تکالیف افراد در زمینه جرائم بینالمللی نیز میشود.
با وجود این، محور اصلی حقوق بینالملل همان روابط دولتها است.
گروسيوس آن را حقوق جنگ و صلح نامیده است.
با این حال،
فقه اسلامی با سابقه ۱۴ قرن پیشتر قواعد مدون و جامعی در زمینه صلح و جنگ و روابط بیندولتی ارائه کرده است.
اصطلاح «فقه بینالملل اسلامی» نیز تقلیدی از حقوق بینالملل غربی نیست و جایگاه مشخصی برای قواعد صلح و جنگ در
فقه اسلام دارد.
معمولاً روابط بينالمللى در زمينه صلح و جنگ را به عنوان موضوع اصلى حقوق بينالملل ذكر مىكنند.
ولى با توجه به تعريفى كه از حقوق بينالملل با توجه به گسترش آن پس از تشكيل سازمان ملل متحد و به وجود آمدن ميثاقها و قراردادهاى مختلف بينالمللى ارائه مىشود، موضوعات حقوق بينالملل را بايد وسيعتر از روابط بينالملل دانست.
بر اساس اينگونه تعاريف، به جز روابط دولتها اصولاً كيفيت تشكيل و روابط درون سازمانى نظام بينالمللى و سازمانهاى وابسته به آن و روابط دولتها با اين سازمانها و نيز احياناً حقوق و تكاليف افراد در رابطه با مسائلى چون جرائم و جنايات بينالمللى در حقوق بينالملل، مورد بحث قرار مىگيرد.
با وجود اين ترديدى نيست كه موضوع عمده حقوق بينالملل همان روابط دولتها است كه گروسيوس (۱۶۴۵-۱۵۸۳ م) حقوقدان هلندى و مبتكر تدوين قواعد حقوق بينالملل، به همين لحاظ آن را حقوق جنگ و صلح ناميد و از اين رو مىتوان موضوع حقوق بينالملل را جنگ و صلح ناميد و از اين رو مىتوان موضوع حقوق بينالملل را جنگ و صلح دانست و از آن دو نتيجه زير را به دست آورد:
۱. بر خلاف آنچه كه حقوقدانان غربى مدعى شدهاند نه گروسيوس هلندى و نه دانشمند ديگر غربى مبتكر و پدر اين رشته حقوقى نيستند و فقه اسلامى با سابقه ۱۴ قرن، مباحث مدون و منقحى را در زمينه مسائل صلح و جنگ و آثار آن دو ارائه داده و قواعد عام مربوط به روابط دوستانه و خصمانه را در بين دولتها و نيز در مقياس جهانى مطرح نموده است.
۲. اصطلاح فقه بينالملل اسلامى اصطلاح تقليدى از حقوق بينالملل غرب نيست و در مباحث فقهى اسلام جايگاه مشخصى براى قواعد مربوط به صلح و جنگ وجود دارد و چنين عنوانى بر خلاف تصور جمعى كه با حقوق و فقه اسلامى آشنایى ندارند به مثابه عناوين كاذبى چون كامپيوتر اسلامى يا
مارکسیسم اسلامى نمىباشد.
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۳، ص۲۶-۲۷.
