ناسیونالیزم ترک (فقه سیاسی)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
ناسیونالیسم ترک این پدیده در پی تضعیف نقش
اسلام در حکومت عثمانی و اعطای امتیاز به اقوام غیرترک شکل گرفت.
حزب جوانان ترک با هدف جایگزینی هویت ترک به جای هویت اسلامی و غیراسلامی کردن دولت فعالیت خود را آغاز کرد.
این جنبش به تدریج به ایدئولوژی رسمی جمهوری
ترکیه و زیرساخت قانونی و سیاسی آن تبدیل شد.
آزادیهای سیاسی در ترکیه مشروط بر آن است که به ناسیونالیسم ترک آسیبی وارد نکند و دینسالاری در حکومت ایجاد نشود.
پديده ناسيوناليزم ترک، هنگامى آغاز شد كه سلاطين عثمانى براى حفظ متصرفات خود ناگزير از اعطاى امتياز به قوميت هاى غير ترک به ويژه عربها شدند و از سوى ديگر اسلام به عنوان دينى كه ملتهاى قلمرو
حکومت عثمانى را پيوند مىداد در عمل رو به افول نهاد.
ملتهاى
مسلمان تحت حكومت عثمانى به تدريج رو به استقلال آوردند و متصرفات ثابت آن مانند اروپاى شرقى بيشتر متعلق به غيرمسلمانان شد و از عنوان خلافت اسلامى جز اسمى باقى نماند.
اين عوامل در حقيقت يک روى مسئله گرايش به ناسيوناليزم ترک بود و روى ديگر آن كه بر غيراسلامى كردن رژيم سياسى تأكيد مىورزيد، موج سياسى استعمارى برخاسته از سياستهاى تخريبى غرب بود كه اساس و موجوديت امپراطورى قدرتمند عثمانى را كه
اروپا را تهديد مىكرد، نشانه مىرفت.
در چنين شرايطى حزب جوانان ترک با انديشه ناسيوناليستى تشكيل و فعاليت گسترده آن با حمايت وسيع غرب آغاز شد و نخستين هدف آن، غير اسلامى كردن حكومت ترک و ناسيوناليست كردن رژيم جايگزين امپراطورى عثمانى بود.
ناسيوناليزم ترک از ابتدا با تز آتاييزم (نفى
دین و
خدا) آغاز نشد؛ هدف تركان جوان، آن بود كه اسلام را از حوزه سياست و حكومت دور كرده و هويت تركى را جايگزين
هویت اسلامی دولت كنند.
ناسيوناليزم ترک كه ابتدا براى زدودن ايدئولوژى از نظام سياسى و دولت ارائهشده بود، خود به عنوان ايدئولوژى نظام تركيه جديد جايگزين شد و زيربناى ايدئولوژيک دولت و
قانون اساسی معرفى شده است.
تا آنجا كه همه آزادىهاى سياسى كه به سبک غربى در قانون اساسى تركيه پيشبينى شده، مشروط بر آن است كه منجر به دينى شدن حكومت و دولت نشود و به ناسيوناليزم ترک آسيبى وارد نياورد.
•
عمید زنجانی، عباسعلی، فقه سیاسی، ج۲، ص۶۷۷.
