نافله

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



نافله به کار مستحبی، کار نیکو، که بر انسان
واجبواجب در اصطلاح فقه اسلامی ، فعلی است که تارک آن در دنیا مستحق ذم و در آخرت مستحق عقاب باشد
نیست. اطلاق می شود. هم چنین به معنی نوه، غنیمت و عطاء نیز آمده است.
[۱] المنجد ج۲، ص ۱۹۸۶، مولف: لویس معلوف مترجم: محمّد بندریگی ناشر: ایران چاپ هاتف نوبت چاپ: سوم ۱۳۸۰.
و در اصطلاح فقهاء: به در شرع مقدس
اسلاماسلام، گرویدن به آیین آسمانی حضرت محمد صلّی اللّه علیه و آله را گویند که یکی از ادیان توحیدی و ابراهیمی است و از جامعیت خاصی نسبت به دیگر ادیان برخوردار است
نافله می گویند. بیشترین استعمال نافله در نمازهای مستحبّی است.
[۲] مصطلحات الفقه ص ۵۲۸: آیت‌ الله مشکینی موسسه چاپ الهادی قسم چاپ دوم ۱۳۷۹.

معنای اصطلاحی نافله اخصّ است و فقط شامل نماز مستحبی می شود. ولی معنای لغوی اعّم است. هم شامل نماز مستحبی و هم شامل غنیمت و عطاء می شود. بین معنای لغوی و اصطلاحی عموم و خصوص من وجه است.


اهمبت نافله



در دین
اسلاماسلام، گرویدن به آیین آسمانی حضرت محمد صلّی اللّه علیه و آله را گویند که یکی از ادیان توحیدی و ابراهیمی است و از جامعیت خاصی نسبت به دیگر ادیان برخوردار است
تأکید فراوانی بر انجام شده و ثوابهای فراوان برای آن منظور گردیده است. و در میان
نماز شبنمازهای مستحبی زیاد است که آنها را «نافله» گویند و بین نمازهای مستحبی به خواندن نافله‌های شبانه بیشتر سفارش شده است
از فضیلت بیشتری برخوردار است. و در روایات رسیده از معصومین (ع) که
نماز شبنمازهای مستحبی زیاد است که آنها را «نافله» گویند و بین نمازهای مستحبی به خواندن نافله‌های شبانه بیشتر سفارش شده است
به خاطر عظمت شأن آن خداوند ثوابش را آشکار نکرده است.
روایات در مورد اهميّت نافله فراوان از معصومین (ع) است که برای تبرّک چند نمونه ذکر می‌شود.
محمّد بن علی بن محبوب عن ابی عبدالله (ع):« إِيّاکم والکسل. إِنَّ رَبّكُم رحیمٌ یشكُر القلیل. إِنَّ الرَجُل لیصّلی رکعتین تطوّعاً یرید بِهما وجهُ اللهِ فیدخِله اللهُ بِهما الجَنّة»
(ع) می‌فرمایند: بر شما باد دوری از تنبلی و کسلی! همانا پروردگار شما مهربان است. که چیز کم را سپاس و شکر می‌گوید. همانا مردی برای رضا و خشنودی خدا دو رکعت نماز مستحبّی بجا آورد خداوند به خاطر خواندن این دو رکعت مستحبّی او را داخل بهشت می‌کند.

مشروعیت نافله



ادله متعدّدی بر
مشروعیتمشروعیت یعنی کیفیت ارزیابی شدن مثبت، اعتبار قانونی یافتن و مورد قبول قرار گرفتن از جانب یکایک حکمرانان، نهادها و نهضت‌های سیاسی و از طریق نظام‌های مرجعیت به واسطه انطباق این‌گونه نهادها و نظام‌های مرجعیت با قانون، اصل یا منبع ایجاد مرجعیت و اقتدار است
آن دلالت دارد. روایات موجود در مورد نمازهای نافله که در کتب حدیثی فراوان است که به چند نمونه از آن اشاره می‌شود.
۱)بالاسناد عن فضیل بن یسار عن ابی عبدالله (ع) قال: «الفریضةُ والنافلةُ احدی و خمسون رکعةً. منها رکعتان بعد العتدیةِ جالساً تعدّان برکعةٍ وهو قائمٌ الفریضةُ منها سبع عشرة رکعةً والنافلةُ اربعُ و ثلاثون رکعةً»
«
نمازیکی از اعمال و تکالیفی که از طرف خداوند بر انسان واجب شده است نماز می باشد
های
واجبواجب در اصطلاح فقه اسلامی ، فعلی است که تارک آن در دنیا مستحق ذم و در آخرت مستحق عقاب باشد
و نافله پنجاه و یک
رکعتمجموع قیام، رکوع و سجود را رکعت گویند
هستند. از نافله دو
رکعتمجموع قیام، رکوع و سجود را رکعت گویند
بعد از
عشاءعِشاء به معنای غروب آفتاب و صنمازعشا ( نماز عشا) می‌باشد
نشسته خوانده می‌شود و ایستاده بخواند یک
رکعتمجموع قیام، رکوع و سجود را رکعت گویند
محسوب می‌شود
نمازیکی از اعمال و تکالیفی که از طرف خداوند بر انسان واجب شده است نماز می باشد
های
واجبواجب در اصطلاح فقه اسلامی ، فعلی است که تارک آن در دنیا مستحق ذم و در آخرت مستحق عقاب باشد
هفده
رکعتمجموع قیام، رکوع و سجود را رکعت گویند
می‌باشد. و
نمازیکی از اعمال و تکالیفی که از طرف خداوند بر انسان واجب شده است نماز می باشد
های نافله سی و چهار
رکعتمجموع قیام، رکوع و سجود را رکعت گویند
می‌باشند».
۲)خود (ص) و معصومین (ع) که در تاریخ نقل شده است. فراوان می‌خواندند و قول و فعل آنان برای ما حجّت است و این نافله خواندن آنان دلیل بر
مشروعیتمشروعیت یعنی کیفیت ارزیابی شدن مثبت، اعتبار قانونی یافتن و مورد قبول قرار گرفتن از جانب یکایک حکمرانان، نهادها و نهضت‌های سیاسی و از طریق نظام‌های مرجعیت به واسطه انطباق این‌گونه نهادها و نظام‌های مرجعیت با قانون، اصل یا منبع ایجاد مرجعیت و اقتدار است
نافله است.
محمد بن حسن از (ع) نقل کرده‌اند. که امام فرمودند: « (ع) در آخر عمرش در هر روز و شب هزار رکعت نماز می‌خواندند»

انواع نافله



نافله در باب صلاة دارای دو قسم می‌باشد. ۱- نافله رواتب روزانه ۲- نافله غیر رواتب.

← نافله رواتب روزانه


نافله‌ های شبانه، در غیر سی‌وچهار
رکعتمجموع قیام، رکوع و سجود را رکعت گویند
می‌باشند؛ که هشت
رکعتمجموع قیام، رکوع و سجود را رکعت گویند
از آنها نافله ظهر و هشت
رکعتمجموع قیام، رکوع و سجود را رکعت گویند
نافله عصر و چهار
رکعتمجموع قیام، رکوع و سجود را رکعت گویند
نافله مغرب و دو
رکعتمجموع قیام، رکوع و سجود را رکعت گویند
نافله عشاء و یازده
رکعتمجموع قیام، رکوع و سجود را رکعت گویند
نافله شب و دو
رکعتمجموع قیام، رکوع و سجود را رکعت گویند
نافله صبح می‌باشد و چون دو
رکعتمجموع قیام، رکوع و سجود را رکعت گویند
نافله عشاء نشسته خوانده می‌شود یک
رکعتمجموع قیام، رکوع و سجود را رکعت گویند
حساب می‌شود. و در بر شانزده رکعت نافله ظهر و نافله عصر چهار
رکعتمجموع قیام، رکوع و سجود را رکعت گویند
اضافه می‌شود.

←← وقت نافله‌های شبانه روزی


وقت نافله ظهر همان وقت
نمازیکی از اعمال و تکالیفی که از طرف خداوند بر انسان واجب شده است نماز می باشد
واجبواجب در اصطلاح فقه اسلامی ، فعلی است که تارک آن در دنیا مستحق ذم و در آخرت مستحق عقاب باشد
ظهر است و پیش از
نمازیکی از اعمال و تکالیفی که از طرف خداوند بر انسان واجب شده است نماز می باشد
واجبواجب در اصطلاح فقه اسلامی ، فعلی است که تارک آن در دنیا مستحق ذم و در آخرت مستحق عقاب باشد
ظهر خوانده می‌شود. وقت نافله عصر همان وقت
نمازیکی از اعمال و تکالیفی که از طرف خداوند بر انسان واجب شده است نماز می باشد
واجبواجب در اصطلاح فقه اسلامی ، فعلی است که تارک آن در دنیا مستحق ذم و در آخرت مستحق عقاب باشد
عصرعصر در سه معنا به کار رفته‌است: فاصله زمانی بین زوال خورشید تا غروب آن؛بخش پایانی روز و فشردن
است. و پیش از
نمازیکی از اعمال و تکالیفی که از طرف خداوند بر انسان واجب شده است نماز می باشد
واجبواجب در اصطلاح فقه اسلامی ، فعلی است که تارک آن در دنیا مستحق ذم و در آخرت مستحق عقاب باشد
عصرعصر در سه معنا به کار رفته‌است: فاصله زمانی بین زوال خورشید تا غروب آن؛بخش پایانی روز و فشردن
خوانده می‌شود. وقت نافله مغرب همان وقت
نمازیکی از اعمال و تکالیفی که از طرف خداوند بر انسان واجب شده است نماز می باشد
واجبواجب در اصطلاح فقه اسلامی ، فعلی است که تارک آن در دنیا مستحق ذم و در آخرت مستحق عقاب باشد
مغرب است و بعد از
نمازیکی از اعمال و تکالیفی که از طرف خداوند بر انسان واجب شده است نماز می باشد
مغرب خوانده می‌شود. وقت نافله عشاء همان وقت
نمازیکی از اعمال و تکالیفی که از طرف خداوند بر انسان واجب شده است نماز می باشد
واجبواجب در اصطلاح فقه اسلامی ، فعلی است که تارک آن در دنیا مستحق ذم و در آخرت مستحق عقاب باشد
عشاءعِشاء به معنای غروب آفتاب و صنمازعشا ( نماز عشا) می‌باشد
است و بعد از
نمازیکی از اعمال و تکالیفی که از طرف خداوند بر انسان واجب شده است نماز می باشد
عشاءعِشاء به معنای غروب آفتاب و صنمازعشا ( نماز عشا) می‌باشد
خوانده می‌شود. و نافله صبح پیش از
نمازیکی از اعمال و تکالیفی که از طرف خداوند بر انسان واجب شده است نماز می باشد
صبح خوانده می‌شود. وقت نافله شب از نصف شب است تا اذان صبح است..

←← طریقه خواندن نافله


نمازهای نافله مثل نماز صبح به صورت دو رکعتی خوانده می‌شوند همراه با
تشهد تشهّد از اجزاء و واجبات نمازکه بعد از دو سجده رکعت دوم و دو سجده رکعت سوم نماز سه رکعتی و دو سجده رکعت چهارم خوانده می شود
و . و می‌توان آن را هم نشسته و هم ایستاده خواند. ولی بهتر است نماز گزار دو
رکعتمجموع قیام، رکوع و سجود را رکعت گویند
نافله نشسته را یک
رکعتمجموع قیام، رکوع و سجود را رکعت گویند
حساب کند. مثلاً کسی که می‌خواهد نافله ظهر را که هشت
رکعتمجموع قیام، رکوع و سجود را رکعت گویند
است نشسته بخواند شانزده
رکعتمجموع قیام، رکوع و سجود را رکعت گویند
بخواند.

← نافله غیر رواتب


که شمار آنها در کتاب های حدیثی و دعاء زیاد است. مثل
نماز بارانوقتی رحمت الهی(باران) قطع شود و چشمه‌ها و قنات‌ها بخشکد و کمبود آب پدید آید، برای نزول رحمت الهی و آمدن باران، نماز می‏خوانند
،
نماز شکرنماز شکر، یکی از نمازهای مستحبی است که در وقت حاصل شدن نعمت و یا دفع بلا و مرض خوانده می‌شود
، نماز زیارت، که مختص به وقت معینی نیستند.

نماز نافله در مسافرت



نماز نافله در مسافرتی که موجب قصر نماز می‌شود. مثل نافله ظهر و نافله عصر، ساقط می‌شود.


پانویس


 
۱. المنجد ج۲، ص ۱۹۸۶، مولف: لویس معلوف مترجم: محمّد بندریگی ناشر: ایران چاپ هاتف نوبت چاپ: سوم ۱۳۸۰.
۲. مصطلحات الفقه ص ۵۲۸: آیت‌ الله مشکینی موسسه چاپ الهادی قسم چاپ دوم ۱۳۷۹.
۳. وسایل الشیعه ج۴، ص۴۴.    
۴. وسایل الشیعه ج۴، ص۴۶.    
۵. وسایل الشیعه ج۴، ص۹۷.    
۶. تحریر الوسیله ج ۱، ص۱۳۵-۱۳۶.    
۷. تحریر الوسیله ج ۱، ص۱۳۵-۱۳۶.    
۸. جواهر الکلام ج۷، ص۵۲.    
۹. تحریر الوسیله ج۱، ص۱۳۷.    
۱۰. مدارک الاحکام ج۴، ص۱۹۹–۱۹۱.    
۱۱. تحریر الوسیله ج۱، ص۱۳۶.    


منبع



سایت پژوهه    



جعبه ابزار