واژه شناسی ملل و نحل (عقاید و مذاهب)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
واژه‌شناسی ملل و نحل؛ملل (جمع مِلَّة): به معنای
طریقت و سنت‌ِ اقوام؛ که همواره به اشخاص یا گروه‌ها نسبت داده می‌شود (نه به
ذات حق).
نحل (جمع نِحْلَة): به معنای ادعای فاقد سند و غالباً باطل؛ که در مقابلِ
«دین» (حقیقت‌محور) به‌کار می‌رود.
«ملة»، در لغت به معنی
طریقت است و مقصود از آن، آداب و سنتی است که از کسی یا اقوامی گرفته می‌شود.
قرآن در مقام استعمال، پیوسته آن را به گروهی یا شخصی اضافه می‌کند، و نسبت می‌دهد.
مثلاً می‌فرماید:
(بَلْ ملَّةَ اِبْراهِیمَ حَنِیفاً) «طریقه
ابراهیم که راست و مستقیم بوده است.»
و نیز می‌فرماید:
(انِّی تَرَکْتُ مِلَّةَ قَوْم لا یُؤْمِنُونَ بِاللّهِ)«من شیوه گروهی را که به
خدا ایمان نداشته‌اند، ترک گفتم.»
ولی هرگز در مقام استعمال، به سوی لفظ
«اللّه» یا فردی از امت پیامبری، اضافه نمی‌کند، مثلاً نمی‌گوید:
«ملة اللّه» یا
«ملة زید».
نِحَل، جمع نحلت است و
«نحلة»، در لغت، به معنی ادعاء است و غالباً در مواردی بکار می‌رود که مقرون به صحت نباشد.
برخلاف دین که در موردی به کار می‌رود که از
صدق و راستی برخوردار باشد.
از این روی در
روایت آمده است:
«انْتِحَالَ الْجَاهِلِينَ »«ادعای باطل گرایان».
•
سبحانی، جعفر، فرهنگ عقاید و مذاهب اسلامی، ج۱، ص۲۷.
