گناهان کبیره

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



عالمان دینی گناهان را به دو قسم کبیره(بزرگ) و صغیره(کوچک) تقسیم کرده اند و برای هر کدام احکام خلصی قرار داده اند.


اقسام گناه



عالمان اسلامی را بر دو گونه تقسیم نموده اند: گناهان كبیره (بزرگ) و گناهان صغیره این تقسیم بندى از قرآن و روایات سرچشمه گرفته است ؛

گناهان کبیره و قرآن



در قرآن چنین مى خوانیم: اگر از گناهان كبیره اى كه از آن نهى شده اید، اجتناب كنید، گناهان كوچك شما را مى پوشانیم وشما را در جایگاه خوبى وارد مى سازیم .

و در جاى دیگر آمده است: و كتاب (
نامه اعمالکتاب عمل یا نامه اعمال انسان،نام كتابى است غير مادّى كه اعمال انسان در آن ثبت و ضبط مى‏شوند
) در آنجا گذارده شود، گنهکاران را مى بینى كه از آنچه در آن است ، ترسان و هراسناكند، و مى گویند: اى واى بر ما، این چه كتابى است كه هیچ عمل كوچك و بزرگى نیست ، مگر اینكه آن را شماره كرده است ؟.
و درباره
بهشتیانتکذیب عیسی علیه السلام۲۵
مى خوانیم: مواهب آخرت ، جاودانه است براى آنانكه از و كارهاى زشت پرهیز مى كنند..
از این به روشنى استفاده مى شود، كه ، دو گونه اند: و صغیره و همچنین استفاده مى شود بعضى از ، بدون توبه حقیقى بخشودنى نیست ، ولى بعضى از آنها بخشودنى است .

گناهان کبیره و روایات



امام على (علیه السلام) در گفتارى فرمود: بر سه گونه اند: گناه بخشودنى و گناه نابخشودنى و گناهى كه براى صاحبش ، هم امید بخشش داریم و هم ترس از كیفر.
سپس فرمود: اما گناهى كه بخشیده است ،
گناهگناه به معنای خلاف است و در اسلام هرگونه کاری که برخلاف فرمان خداوند باشد گناه است
بنده اى است كه او را در
دنیادنیا: جهان محسوس و مادّی، مقابل آخرت است
كیفر مى كند و در
آخرتآخِرَتْ (آخره)، مؤنث «آخِر» بر وزن فاعله از ماده «ا خ ر» به معنی «پایان، پسین، قیامت یا دیگر»، عبارت از جهانی است که مردم پس از مردن، به آن در می‌آیند و برای همیشه در آن‌جا می‌زیند
كیفر ندارد. در این صورت خداوند حكیم تر و بزرگوارتر از آن است كه بنده اش را دو بار كیفر كند.
اما گناهى كه نابخشودنى است ، حق الناس است یعنى ظلم بندگان نسبت به همدیگر كه بدون رضایت مظلوم بخشیده نمى شود. و اما نوع سوم ، گناهى است كه خداوند آن را بر بنده اش پوشانده ، توبه را نصیب او نموده است ، و در نتیجه آن بنده هم از گناهش هراسان است و هم امید به آمرزش پروردگارش دارد، ما نیز درباره چنین بنده اى ، هم امیدواریم و هم ترسان .


ملاك كبیره بودن گناه



در قرآن مجید و كلام معصومین (علیهم السلام) كلیه اعمالى كه گناه محسوب مى‏شود، بیان گردیده است ، منتهی كبیره بودن گناه، پیرو ملاك هایی است.
در كتاب تحریر الوسیله امام خمینى قدس سره پیرامون معیار گناهان كبیره ، چنین آمده است
۱- گناهانى كه در مورد آنها در قرآن یا روایات اسلامى وعده آتش ‍ دوزخ ، داده شده باشد.
۲- از طرف شرع ، به شدت ، از آن نهى شده است .
۳- دلایلی وجود دارد كه معلوم می شود آن گناه ، بزرگتر از بعضى از گناهان كبیره است .
۴- عقل ، حكم كند كه فلان گناه، كبیره است .
۵- در ذهن مسلمینِ پاى بند به دستورات الهى ، چنین تثبیت شده كه فلان گناه ، از گناهان بزرگ است .
۶- از طرف پیامبر (صلّى اللّه علیه و آله) یا امامان (علیهم السلام) در خصوص گناهى تصریح شده كه از گناهان كبیره است .
(برخی از فقها تعزیر را نشانه كبیره بودن گناه می دانند كه در این صورت استمنا نیز از گناهان كبیره محسوب خواهد شد ، زیرا در روایتی آمده است كه امام علی (علیه السلام) با زدن روی دست، شخص مستمنی را تعزیر فرمودند.
البته گناهان كبیره نیز همه در یك سطح نیستند. بعضى بدون توبه بخشیده نمى‏شوند، مانند «شرك» و «قتل نفس» و برخى بدون توبه و تحت شرایطی و در اثر انجام كارهای نیك ممكن است مشمول مغفرت گردند.

فهرست گناهان كبیره



متعددى از (علیهم السلام) به ما رسیده كه بیانگر تقسیم گناهان به و صغیره است ، ودر كتاب اصول کافی یك باب تحت عنوان" باب الكبائر" به این موضوع اختصاص یافته كه داراى ۲۴ حدیث است .
در روایت اوّل و دوّم این باب ، تصریح شده كه گناهان کبیره ، گناهانى را گویند كه خداوند، دوزخ و آتش جهنم را بر آنها مقرر نموده است .
در بعضى از این روایات (روایت سوم و هشتم )، هفت گناه به عنوان گناه كبیره ، و در برخى از روایات (روایت ۲۴) نوزده گناه به عنوان گناهان كبیره ، شمرده شده است .
گرچه هر گناه ، چون مخالفت فرمان خداى بزرگ است ، سنگین و بزرگ است، ولى این موضوع منافات ندارد كه بعضى از گناهان نسبت به خود و آثارى كه دارد، بزرگتر از برخى دیگر باشد، و به گناهان بزرگ و كوچك تقسیم گردد.

گناهان كبیره در كلام امام صادق)



عمروبن عبید یكى از علماى اسلام ، به حضور امام صادق (علیه السلام) آمد، سلام كرد و سپس این آیه را خواند: نیكوكاران كسانى هستند كه از ، و زشتى پرهیز مى كنند.
سپس سكوت كرد و دنبال آیه را نخواند؛ امام صادق (علیه السلام) به او فرمودند: چرا
سکوتسکوت و خاموشی «صمت» در فرهنگ اسلامی اهمیت بسیاری دارد، و نکته های دقیق و ظریفی در روایات اسلامی درباره آن بیان شده، و آثار و ثمرات آن با تعبیرات جالبی ذکر شده است
كردى ؟! او گفت : دوست دارم ، گناهان كبیره را از كتاب خداوند بدانم .
آنگاه امام صادق (علیه السلام) گناهان كبیره اى را كه در قرآن آمده بیان نمودند:
۱- بزرگترین گناهان کبیره ، شرك به خدا است
۲- ناامیدى از رحمت خدا
۳- ایمنى از مكر (عذاب و مهلت ) خدا
۴- عقوق (و آزار) والدین
۵- كشتن انسانِ بى گناه
۷- خوردن مال یتیم
۹- ربا خواری
۱۰-
سحرسحر، به کسر سین و سکون حاء، به معنای جادو و افسون می‌باشد
و
۱۱-
زنازنا از گناهان کبیره واز موجبات حد در اسلام به شمار می رود
:
۱۲- سوگند دروغ براى گناه
۱۳- خیانت در غنایم جنگى
۱۴- نپرداختن زكات واجب
۱۵- گواهى به
دروغ==تعریف دروغ== دروغ در لغت به معنای سخن نادرست، برگزیده فرهنگ قرآن، ص۳۶۹
،
کتمانکلمات کلیدی: قرآن، کتمان، حق، تقیه
.
۱۶-
شراب خواریشرابخواری یکی از گناهان کبیره است

۱۷- ترك نماز یا واجبات دیگر بطور عمد،
[۲۰] بحارالانوار ج۴۷، ص۱۷.

۱۸و۱۹- و
قطع رحمقطع‌رحم از گناهان کبیره است و موجب عذاب آخرت می‌شود
،
امام صادق (علیه السلام) به اینجا كه رسید، عمروبن عبید در حالى كه از شدت ناراحتى ، شیون مى كشید از محضر آن حضرت خارج شد و مى گفت: به هلاكت رسید آنكس كه به راءى ،
فتوا فتوا عبارت است از خبر دادن از حکم کلی الاهی در موضوعات کلی به استناد دلائل چهار گانه در فقه (کتاب، سنت، عقل و اجماع)، اعم از آن که به صورت خبر القا شود یا به صورت امر
داد، و در فضل و
علمعلم دارای ارزش ذاتی می‌باشد و در دین مبین اسلام به علم ارزش و بهای بالایی داده شده است
با شما، ستیزكرد.

پانویس


 
۱. سوره نسا(۴)،آیه ۳۱.    
۲. سوره کهف(۱۸)،آیه.۹    
۳. سوره شوری(۴۲)،آیه۳۸.    
۴. بحارالانوار ج۶، ص۲۹.    
۵. سوره شوری (۴۲)،آیه۳۸.    
۶. سوره مائده(۵)،آیه۷۲.    
۷. سوره یوسف(۱۲)،آیه۸۷.    
۸. اعراف(۷)، آیه۹۹.    
۹. سوره مریم(۱۹)،آیه۳۲.    
۱۰. سوره نور(۲۴)،آیه۲۳.    
۱۱. سوره انفال(۸)،آیه۱۶.    
۱۲. سوره بقره(۲)،آیه۲۷۵.    
۱۳. سوره بقره(۲)،آیه۱۰۲.    
۱۴. سوره فرقان(۲۵)،آیه۶۸.    
۱۵. سوره آل عمران(۳)،آیه۷۷.    
۱۶. سوره آل عمران(۳)،آیه۱۶۱.    
۱۷. سوره توبه(۹)،آیه۳۵.    
۱۸. سوره بقره(۲)،آیه۲۸۳.    
۱۹. سوره مائده(۵)، آیه۹۰.    
۲۰. بحارالانوار ج۴۷، ص۱۷.
۲۱. سوره رعد(۱۳)،آیه۲۵.    
۲۲. بحارالانوار ج۷۶، ص۸.    


منبع



سایت اندیشه قم    



جعبه ابزار