• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

یقن (مفردات‌نهج‌البلاغه)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف





یَقَن (به فتح یاء و قاف) و يَقْن (به فتح یاء و سکون قاف) از واژگان نهج البلاغه به معنای ثابت و واضح شدن است.
یَقَن به صورت متعدى بنفسه و متعدى با «باء» آمده است.
گويند: «يَقِنَ الامرَ و بالامر» يعنى به آن علم پيدا كرد و محقق دانست.
«يَقين» وصف است به معنى ثابت و واضح است.
«يَقَنه و أَيْقَنَه» هر دو به يک معنى هستند.



يَقْن و يَقَن: (مثل عقل و شرف) به معنای ثابت و واضح شدن است.
«يَقِنَ الامرُ يقنا: ثبت و وضح»
یقن به صورت متعدى بنفسه و متعدى با «باء» آمده است. گويند: «يَقِنَ الامرَ و بالامر» يعنى به آن علم پيدا كرد و محقق دانست.
«يقين» وصف است به معناى ثابت و واضح است.
راغب گويد: آن صفت علم است بالاتر از معرفت و درايت است.
در مصباح فیومی آمده: يقين علمى است كه از استدلال حاصل شود لذا علم خدا را يقين نگويند.
«يَقَنه و اَيْقَنَه» هر دو به يک معنى هستند.


به برخی از مواردی که در نهج البلاغه به‌کار رفته است، اشاره می‌شود:

۲.۱ - حکمت ۱۳۲

امام علی (صلوات‌الله‌علیه) می‌فرماید: «و مَنْ أَيْقَنَ بِالْخَلَفِ جَادَ بِالْعَطِيَّةِ» «هر كس به جانشين و پاداش الهى يقين كند اهل جود و بذل بود.» (شرح‌های حکمت: )

۲.۲ - حکمت ۲۶۵

حضرت علی (علیه‌السلام) در جاى ديگر فرموده: «لاَ تَجْعَلُوا عِلْمَكُمْ جَهْلاً، وَ يَقِينَكُمْ شَكّاً، إِذا عَلِمْتُمْ فَاعْمَلُوا، وَ إِذَا تَيَقَّنْتُمْ فَأَقْدِمُوا» «يعنى عالم بى عمل مانند جاهل و يقين كننده بدون اقدام مانند شكاک است.» (شرح‌های حکمت: )


۱. ↑ قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، ج۲، ص۱۱۷۲.    
۲. ↑ طریحی نجفی، فخرالدین، مجمع البحرین، ت-الحسینی، ج۶، ص۳۳۱.    
۳. ↑ شرتونی، سعید، اقرب الموارد فی فصح العربیة و الشوارد، ج۵، ص۸۸۶.    
۴. ↑ شرتونی، سعید، اقرب الموارد فی فصح العربیة و الشوارد، ج۵، ص۸۸۶.    
۵. ↑ شرتونی، سعید، اقرب الموارد فی فصح العربیة و الشوارد، ج۵، ص۸۸۶.    
۶. ↑ راغب اصفهانی، حسین، المفردات فی غریب القرآن-دار القلم، ص۸۹۲.    
۷. ↑ فیومی، احمد بن محمد، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی‌، ص۶۸۱.    
۸. ↑ راغب اصفهانی، حسین، المفردات فی غریب القرآن-دار القلم، ص۸۹۳.    
۹. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۸۰۶، حکمت ۱۳۲.    
۱۰. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعه الاستقامه،، ج۳، ص۱۸۵، حکمت ۱۳۸.    
۱۱. ↑ صالح، صبحی، نهج البلاغه، ج۱، ص۴۹۴، حکمت ۱۳۸.    
۱۲. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۷۶۹، حکمت ۱۳۸.    
۱۳. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمؤمنین، ج۱۳، ص۱۳۷.    
۱۴. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۲۱، ص۲۱۰.    
۱۵. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۱۸، ص۳۳۶.    
۱۶. ↑ سید رضی، محمد، نهج البلاغه، ت الحسون، ص۸۴۴، حکمت ۲۶۵.    
۱۷. ↑ عبده، محمد، نهج البلاغه - ط مطبعه الاستقامه، ج۳، ص۲۲۰، حکمت ۲۷۴.    
۱۸. ↑ صالح، صبحی، نهج البلاغه، ص۵۲۴، حکمت ۲۷۴.    
۱۹. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، نهج البلاغه با ترجمه فارسی روان، ص۸۰۷، حکمت ۲۷۴.    
۲۰. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۶۵۱.    
۲۱. ↑ بحرانی، ابن میثم، ترجمه و شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۶۵۱.    
۲۲. ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین(ع)، ج۱۴، ص۳۰۵.    
۲۳. ↑ هاشمی خویی، حبیب‌الله، منهاج البراعة فی شرح نهج البلاغه، ج۲۱، ص۳۶۴.    
۲۴. ↑ ابن ابی‌الحدید، عبدالحمید، شرح نهج البلاغه، ج۱۹، ص۱۶۴.    



• قرشی بنایی، علی‌اکبر، مفردات نهج البلاغه، برگرفته از مقاله «یقن»، ج۲، ص۱۱۷۲.    






جعبه ابزار