... عوامل توسعه تمدن یعنی علم و کار و تقوی و اراده و همت و استقامت، ... شریعت و ابلاغ آن و نیز تشتّت و پراکندگی متون روایی و جعل، تحریف و ... العقل حکم به الشرع) و یا (الواجبات الشرعیه الطاف فی الواجبات ... سیره متشرعه کاشف از رأی معصوم و ارتکاز متشرعه و مانند اینها ...