آخرت (فرهنگ شیعه)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
آخرت، جهانی است که انسان پس از مرگ بدان وارد شده و جاودانه در آن میماند و پاداش و کیفر اعمال دنیوی خود را میبیند.
قرآن کریم بارها از این واژه یاد کرده است.
در
آخرت، هر کس به نتیجهی اندیشه و کردار خویش میرسد و حقیقت ناب بر او آشکار میشود.
لذت و رنج در آن جهان با دنیا قابل قیاس نیست؛ بهشت جایگاه مؤمنان و دوزخ جایگاه کافران است.
هیچ انسانی در دنیا نمیتواند به طور کامل نتیجهی کوششهای خود را دریابد، ولی در
آخرت به طور کامل به آن میرسد.
همه آفریدگان در
آخرت محشور میشوند و ایمان به
آخرت از آموزههای بنیادی اسلام و ادیان پیشین است.
جهانی است که انسان پس از مرگ به آن وارد میشود و در آنجا جاودانه میماند و برای آنچه در دنیا کرده است، پاداش و کیفر میبیند. (معاد)
قرآن کریم صد و چهار بار از این کلمه، بیقید و اضافه و ده بار همراه کلمه «دار» و «نشأة» و پنج بار با کلمه «اولی» و هشتاد بار در برابر دنیا و ... یاد کرده است.
در جهان
آخرت، از نظام اجتماعی و تعاون و مدنیت، آن سان که در دنیا وجود دارد، خبری نیست.
در آن جهان، هر انسانی به نتیجهی اندیشه و گفتار و کردار خویش میرسد و با آنچه در دنیا کرده است، قرین میگردد (نجم/ ۳۹).
حقیقت ناب، تنها در
آخرتبر انسان آشکار میگردد و از این رو، شک و تردید در آنجا برای کسی پیش نمیآید و اختلاف نظری میان انسانها رخ نمیدهد (ق/ ۲۲).
در آن سرا، انسان درمییابد که مؤثر راستین در وقایع جهان، تنها خدا بوده و دیگر علل و اسباب تأثیر مستقل نداشتهاند (نور/ ۲۵).
آنچه در
آخرت به آدمی میرسد، یا نعمت است و یا نقمت.
لذت و رنج در آن جهان به گونهای دیگر است و با دنیا قیاسپذیر نیست:
آنان که در جهان
آخرت، به سعادت بهشت دست مییابند، خواهند گرفت، به آنچه جانها آرزو میکنند و چشمها را خوش میآید خواهند رسید و جاودانه در آن خواهند زیست (زخرف/ ۷۱).
قرآن از زندگی اخروی دو گروه مؤمنان و کافران بارها سخن گفته است و وعد و وعیدهای الهی را به تکرار آورده است.
از نعمتهایی که مؤمنان بدان میرسند، زندگی در بهشت است؛ بهشتی که همانند آسمانها و زمین بزرگ است و البته خشنودی خدا، نعمتی است بسیار بزرگتر که در
آخرت نصیب مؤمنان میگردد (آل عمران/ ۱۳۳؛ حدید/ ۲۱).
و آنان که به دوزخ افتند، به کیفرهایی بزرگ گرفتار میآیند (غاشیه/ ۲۳ و ۲۴).
انسان را در دنیا توان آن نیست که به تمام و کمال، نتیجه کوششهای خویش را فراچنگ آورد؛ ولی در
آخرت، آن را به گونهی کامل درمییابد و هیچ عاملی را یارای ممانعت نیست (زلزال/ ۷ و ۸).
آنچه آدمی در دنیا میکند، همانند بذری است که میبالد و در
آخرت، بَر میدهد و آنان که در دنیا تنها برای بهرههای دنیوی میکوشند، نصیبی از
آخرت نخواهند برد (شورى/ ۲۰).
در نظرگاه قرآنی، نه تنها انسان، که همه آفریدگان در آخرت محشور میشوند و به بندگی خدا اقرار میکنند (مريم/ ۹۳).
ایمان به
آخرت، از آموزههای بنیادی دین اسلام و ادیان پیشین است (ر. ک. تفسیر نمونه، ۱۹/ ۷۱ و ۲۵/ ۴۰۱).
خطیبی کوشکک، محمد، فرهنگ شیعه، ج۱، ص۳۹.
