آزمایش (فرهنگ شیعه)
ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف
آزمایش الهی، سنتی است که
خداوند برای انسانها مقرر داشته تا تواناییهای نهفته آنان آشکار شود و استعدادها به فعلیت برسند.
فطرت انسان را به نیکی فرا میخواند،
دین برنامه میدهد و
شیطان به گمراهی میکشد.
فلسفه آزمایش، شکوفاسازی و
تکامل انسان است.
این
آزمایش، هم فردی و هم اجتماعی است و مصادیق آن در
قرآن شامل
جهاد ،
نعمت، بلا، فقر،
غنا، شر، مال و فرزند میشود.
آزمایش الهی، از مباحث کلامی است که در
اخلاق و
تفسیر نیز بدان پرداخته میشود.
خداوند، معرفت خویش را در فطرت آدمی نهاده است و همین داشتهی فطری به او الهام میکند که پرهیزگاری و زشتکاری چیست.
دین راهی ویژه است، منطبق با همین فطرت که کمال دنیوی و اخروی را هماهنگ با هم پی میجوید و چون انسان مختار است، خداوند
آزمایش را برای او مقرر داشته است تا تواناییهای نهفتهاش آشکار شوند.
آزمایش انسانها یک
سنت الهی است و
مؤمن و کافر و نیک و بد را در برمیگیرد
.
در این میان، فطرت، آدمی را به نیکی و پاکی فرامیخواند و دین برای رسیدن به آن برنامه میدهد و شیطان میکوشد او را با
اغوا و
تزیین به گمراهی اندازد
.
فلسفه
آزمایش الهی، شکوفا ساختن و نمایان کردن استعدادها و قابلیتهای آدمی و تکامل بخشیدن به او است.
آزمایش الهی، صفات انسانی را از
قوه به فعل و کمال میآورد
.
امام
علی (علیهالسّلام) در توضیح اغراض خداوند از
آزمایش بندگان میفرماید:
{{تورفتگی:a:«خداوند بندگاناش را بر اثر رفتارهای ناپسندشان، به کیفر کاهش میوه درختان و دریغ داشتن باران و فرو بستن درهای نیکی دچار میسازد تا توبه کنند و از گناه دست کشند و عبرت آموزند.»
آزمایش الهی، هم فرد را در قلمرو خود دارد و هم جوامع را هدف میگیرد.
تکالیف الهی و احکام شرعی، زمینههای
آزمایش الهی در عرصههای گوناگون زندگیاند و حرکت اجتماعی در دایره
آزمایش الهی، همان حرکت استخلاف است که خداوند از گذر آن حاکم و محکوم را میآزماید.
مصادیق
آزمایش الهی در قرآن، عبارتاند از: جهاد، نعمت، بلای حسن، بلای سیء، فقر، غنا، شر، مال، فرزند و جز آن
.
آزمایش الهی، از مباحث کلامی است که در اخلاق و تفسیر نیز به مناسبت، از آن بحث میکنند.
جمعی از نویسندگان، محمد، فرهنگ شیعه، ج۱، ص۴۰.
