• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

آیات حبط و تکفیر

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



آیات دالّ بر از بین رفتن اعمال خیر و یا گناهان گذشته را آیات حبط و تکفیر گویند و " حبط و تکفیر " دو اصطلاح قرآنی و کلامی است.




حبط و احباط در لغت؛ باطل و بى خاصیت نمودن عمل را گویند.



حبط در اصطلاح از بین رفتن ثواب اعمال پیشین، بر اثر گناهان پسین است.



آیاتى از قرآن و اخبار فراوانى دلالت دارد که تعدادى از گناهان باعث سقوط بسیارى از اطاعت ها و کارهاى نیک مى شود، مانند: کفر، ارتداد، قتل پیامبران، تکذیب آیات خداوند، اعراض و روى گردانى از دین و ایمان، بی احترامی و فریاد کشیدن در مقابل پیامبر (ص) و ... .



این نکته قابل دقت است که حبط اعمال مؤمنانی که ایمان دارند، امّا گناهانى هم مرتکب شده اند و بدون توبه از دنیا رفته اند، این حبط محل گفت وگوى متکلمان اسلامی است، که برخى آن را پذیرفته و بعضى مردود دانسته اند.



واژه " احباط " با مشتقات آن شانزده بار در قرآن مجید به کار رفته است. در آیات زیر به حبط اعمال اشاره شده است:
آیات ۱۵ و ۱۶ هود؛ ۱۷ و ۶۹ توبه؛ ۵، ۵۱ و ۵۳ مائده؛۱۸ و ۱۹ احزاب؛ ۲۱ و ۲۲ آل عمران؛ ۱۴۷ اعراف؛ ۱۰۵ کهف؛ ۲۱۷ بقره؛ ۹ و ۲۸ و ۳۲ محمد(ص)؛ ۶۵ زمر؛ ۸۸ انعامو ۲ حجرات.



تکفیر، از ریشه " کفر " به معناى پوشاندن چیزى است.



در اصطلاح بدان معناست که برخى از گناهان انسان به واسطه برخى از کارهای نیک و طاعت ها پوشیده شده و از بین مى رود ؛ چنان که خداوند سبحان فرموده است: " ان الحسنات یذهبن السیئات".



مشتقات واژه تکفیر - به معناى محل بحث - چهارده بار در قرآن آمده است: محمد ۲؛ مائده ۶۵؛ آل عمران ۱۹۳ و ۱۹۵؛ مائده ۱۲؛ نساء ۳۱؛ عنکبوت ۷؛ بقره ۲۷۱؛ انفال ۲۹ ؛ زمر ۳۵؛ فتح ۵؛ تغابن ۹؛ طلاق ۵؛ تحریم ۸.



طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیرالقرآن، ج۲، ص۱۶۷-۱۷۲.    
طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیرالقرآن، ج۱۸، ص۳۰۸.    
معرفت، محمد هادی، التمهید فى علوم القرآن، ج۳، ص۳۷۶-۴۱۷.
مکارم شیرازی، ناصر، تفسیرنمونه، ج۲، ص۶۹-۷۲.
قرشی بنابی، علی اکبر، قاموس قرآن، ج۶، ص۱۲۲.
سبحانی، جعفر، منشور جاوید قرآن، ج۸، ص۲۴۸-۲۷۵.


 
۱. ↑ هود/سوره۱۱، آیه۱۵.    
۲. ↑ هود/سوره۱۱، آیه۱۶.    
۳. ↑ توبه/سوره۹، آیه۱۷.    
۴. ↑ توبه/سوره۹، آیه۶۹.    
۵. ↑ مائده/سوره۵، آیه۵.    
۶. ↑ مائده/سوره۵، آیه۵۱.    
۷. ↑ مائده/سوره۵، آیه۵۳.    
۸. ↑ احزاب/سوره۳۳، آیه۱۸.    
۹. ↑ احزاب/سوره۳۳، آیه۱۹.    
۱۰. ↑ آل‌عمران/سوره۳، آیه۲۱.    
۱۱. ↑ آل عمران/سوره۳، آیه۲۲.    
۱۲. ↑ اعراف/سوره۷، آیه۱۴۷.    
۱۳. ↑ کهف/سوره۱۸، آیه۱۰۵.    
۱۴. ↑ بقره/سوره۲، آیه۲۱۷.    
۱۵. ↑ محمد/سوره۴۷، آیه۹.    
۱۶. ↑ محمد/سوره۴۷، آیه۲۸.    
۱۷. ↑ محمد/سوره۴۷، آیه۳۲.    
۱۸. ↑ زمر/سوره۳۹، آیه۶۵.    
۱۹. ↑ انعام/سوره۶، آیه۸۸.    
۲۰. ↑ حجرات/سوره۴۹، آیه۲.    
۲۱. ↑ هود/سوره۱۱، آیه۱۱۴.    
۲۲. ↑ محمد/سوره۴۷، آیه۲.    
۲۳. ↑ مائده/سوره۵، آیه۶۵.    
۲۴. ↑ آل عمران/سوره۳، آیه۱۹۳.    
۲۵. ↑ آل عمران/سوره۳، آیه۱۹۵.    
۲۶. ↑ مائده/سوره۵، آیه۱۲.    
۲۷. ↑ نساء/سوره۴، آیه۳۱.    
۲۸. ↑ عنکبوت/سوره۲۹، آیه۷.    
۲۹. ↑ بقره/سوره۲، آیه۲۷۱.    
۳۰. ↑ انفال/سوره۸، آیه۲۹.    
۳۱. ↑ زمر/سوره۳۹، آیه۳۵.    
۳۲. ↑ فتح/سوره۴۸، آیه۵.    
۳۳. ↑ تغابن/سوره۶۴، آیه۹.    
۳۴. ↑ طلاق/سوره۶۵، آیه۵.    
۳۵. ↑ تحریم/سوره۶۶، آیه۸.    




مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی.    



جعبه ابزار